AKP’nin yeni anayasa çalışmaları ile ilgili “kritik bir eşiğin aşıldığını” duyduğumda, içimde bir rahatlama mı yoksa panikle sokağa fırlama isteği mi doğduğunu kestiremedim.
Zira “kritik eşiklerin aşılması”, her zaman olumlu ya da olumsuz sonuçlar doğurabilir.
Örneğin, hoşlandığınız biriyle yemeğe çıkmak “kritik eşiği aşmak” anlamına gelebilir ve bu olumlu bir durumdur.
Ancak, yazdığınız bir yazı sonucunda bazı çevrelerin tepkisiyle tutuklanmak gibi olumsuz bir durum da mevcut. Yeni anayasa çalışmalarının sonuçları hangi kategoriye girecek, şu an için belirsiz.
Görünen o ki, iktidar “demokrasi olsun da ne olursa olsun” anlayışını benimseyen bir parti. Bunun gerekliliklerini yerine getirmekten kaçınan bir parti olarak tanımlamak da mümkün.
Bu durumu “parti” olarak adlandırmak ne kadar doğru, bilemiyorum. Zira gerçekte tek bir figür var; o da Recep Tayyip Erdoğan. Parti, hükümet ve muhalefet hakkına sahip olan her şey onun etrafında şekilleniyor.
Milliyet’te Aslıhan Altay Karataş tarafından yayımlanan bir habere göre, “Terörsüz Türkiye” raporunun TBMM komisyonu tarafından onaylanmasının ardından yeni anayasa çalışmaları hız kazanmış.
Daha önceki yavaşlığın nedenini merak etmedim ama şu an hız kazanması yeterli gibi görünüyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın başkanlığında yürütülen çalışmalar sonucunda taslak metin büyük ölçüde netleşmiş, ana ilkeler belirlenmiş.
Yakın zamanda yapılacak birkaç toplantı sonrasında taslak metin Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunulacak ve onay alması durumunda maddeler üzerinde detaylı çalışmalara geçilecek.
Taslağın, mevcut anayasadan daha az madde içereceği ifade ediliyor.
Kaynaklar, anayasanın ilk üç maddesine müdahale etmeyi düşünmediklerini belirtiyor. Bu maddelerdeki anlam genel olarak kabul gördüğü için değişiklik yapmanın gereksiz olduğu vurgulanıyor.
Ancak, bu üç maddeyi koruyan 4. madde hakkında henüz bir bilgi edinemedim. Belki de metnin kısaltılması amacıyla bu maddeden tasarruf etmeyi planlamışlardır.
1980 darbesinin ardından yazılan ve 1982 yılından beri yürürlükte olan Anayasa, o günden bu yana 19 kez değiştirildi.
Bu değişikliklerin 5’i, AKP iktidarından önce gerçekleşti; 14’ü ise AKP döneminde yapıldı.
AKP’nin gerçekleştirdiği ilk değişiklik, Recep Tayyip Erdoğan’ın milletvekili olmasını sağlamıştı ve bu değişiklik, Deniz Baykal liderliğindeki CHP’nin desteğiyle gerçekleştirilmişti.
Bu değişiklikler arasında ölüm cezasının kaldırılması, Cumhurbaşkanı’nın halk tarafından seçilmesi gibi önemli maddeler bulunuyor. Ayrıca, yargının yapısında değişiklikler yapıldı ve hükümet sistemi değiştirildi.
1982 Anayasası ile bugünkü hali arasındaki benzerlik, benim ile Brad Pitt arasındaki kadar az! Sadece cinsiyetimiz aynı.
Yeni anayasa çalışmalarındaki “kritik eşik” aşılmışken, heyecanla sonuçlarının ne olacağını bekliyorum. Ancak bu heyecanın mutluluk mu yoksa hüsran mı getireceği konusunda kararsızım.
Bunun sorumluluğunu almayacağım. Zira, yapacakları değişiklikler hakkında fazla detay vermekten kaçınıyorlar ve bu nedenle kendi tahminlerim pek olumlu değil.
Mevcut Anayasa’ya göz attığımda, Erdoğan yönetimi tarafından uygulanmayan maddeleri görüyorum ve bu durum yeni Anayasa’nın neye benzeyebileceği konusunda beni endişelendiriyor.
Bu yüzden, “Kimseye etmem şikâyet, ağlarım ben halime, titrerim mücrim gibi baktıkça istikbalime” sözlerini hatırlıyorum.
Yeni anayasada Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcılığı gibi önemli maddelerin yer almayacağı izlenimi edindim. AİHM kararları da isteğe bağlı olarak bağlayıcı olacak.
Basın özgürlüğü gibi konulardan da tasarruf edileceği anlaşılıyor. İfade özgürlüğü de sınırlı bir şekilde yer alacak gibi duruyor.
Toplantı ve protesto hakları gibi konuların belirsizliği devam ediyor.
“Anayasa’yı kısaltacağız” açıklaması yapılıyor, bu da belki bazı maddelerin çıkarılması ile temel metnin kısalacağı anlamına geliyor.
Yeni anayasanın “hak” temelli değil, “ödev” temelli olacağı izlenimine kapıldım. Bu, vatandaşların temel haklarından ziyade devlete karşı yerine getirmeleri gereken ödevlere odaklanan bir metin olacağı anlamına geliyor.
Hatta Anayasa’ya bir geçici madde eklenebileceğini bile düşünmeden edemiyorum: “Bu Anayasa’daki hükümler, Cumhurbaşkanı ve onun belirleyeceği makamlar dışındaki herkesi bağlar! Bu madde, Recep Tayyip Erdoğan emekli olana kadar yürürlükte kalır.”
Artık “kritik eşik” aşıldığına göre, yakında daha net bir metin üzerine tartışma yapabileceğiz gibi görünüyor.
Tabii buna fırsat verirlerse.
***
Hadise’ye yönelik eleştirilerin sebebi, Türkiye’nin Gazze ve Sudan ile aynı cümle içinde anılması oldu. Ancak Türkiye’de de çocukların yüzde 43,6’sının yoksulluk sınırında yaşadığını unutmamak gerek. Bu konuya dikkat çekmek yerine, Hadise’ye saldıranlar, durumu sorgulamalı.
Şarkıcı Hadise ve Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, bu kez şarkıcı Hadise’ye tepkisini dile getirdi.
Saral’ın her gün birilerine kızması dikkat çekici bir durum. Cumhurbaşkanı’nın ona ne danıştığını merak ediyorum.
