İngiltere’de, enerji fiyatlarının etkisiyle yükselen enflasyon, üç yılı aşkın bir aradan sonra faiz artışı olasılığını artırdı. İngiltere Merkez Bankası’nın, 5 Kasım Perşembe günü politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75’ten yüzde 4’e çıkaracağı öngörülüyor.

Türkiye saatiyle 15.00’te açıklanacak olan bu karar, söz konusu beklenti gerçekleşirse, bankanın Ağustos 2023'ten sonra ilk faiz artışını yapacağı anlamına geliyor. Potansiyel artışın borçlular üzerindeki etkisi, kredilerin faiz türü ve sözleşme koşullarına göre değişiklik gösterecek.

KONUT KREDİLERİ ÖDEMELERİ YÜKSELEBİLİR

Merkez bankası faizine bağlı olan konut kredilerinde aylık ödeme tutarlarının artışı söz konusu olabilir. Diğer değişken faizli kredilerde de kredi veren kuruluşların tarifeleri artırma yoluna gitmesi muhtemel.

Sabit faizli konut kredisi kullananlar için mevcut anlaşmalar süresince taksitler değişmeyecek. Ancak sabit faiz süresi sona erip yeni bir anlaşmaya geçecek borçlular, o tarihte geçerli finansman koşullarıyla karşılaşacakları için, olası artış bazı hanelere daha çabuk yansırken, bazılarında sözleşme bitiminde etkili olacak.

ENFLASYONDA YÜKSELİŞ DEVAM EDİYOR

İngiltere’de yıllık tüketici enflasyonu, ağustosta yüzde 3,1 iken eylülde yüzde 3,5 seviyesine yükseldi. Bu artışla birlikte enflasyon, merkez bankasının hedefi olan yüzde 2'den uzaklaşarak 11 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Ulusal İstatistik Ofisi’nin verilerine göre, artışta özellikle akaryakıt fiyatları etkili oldu.

Fiyat baskısı, enerji içermeyen diğer göstergelerde de artış gösterdi. Enerji, gıda, alkol ve tütün hariç çekirdek enflasyon yüzde 2,6'dan yüzde 2,8'e, hizmet enflasyonu ise yüzde 3,4'ten yüzde 3,7'ye yükseldi.

Enerji düzenleyicisi Ofgem, ekim-aralık dönemi için tipik bir hanenin yıllık enerji faturası 1.723 sterlin olarak belirledi. Bu fatura, önceki döneme göre yüzde 4 oranında bir artışı temsil ediyor. Ancak hanelerin ödeyeceği toplam tutar, tüketim ölçütlerine göre değişiklik gösterecek.

Investec analisti Ellie Henderson, enerji fiyatlarının yüksek seyrinin, maliyet artışlarının kalıcı hale gelme riskini artırdığını vurguladı. Henderson, üreticilerin artan maliyetleri sürdürememesi durumunda, bu baskının perakende fiyatlarına da yansıyabileceği konusunda uyardı.

ÜÇ ÜYE EYLÜLDE FAİZ ARTIRIMI İSTEMİŞTİ

Merkez Bankası'nın Para Politikası Kurulu, eylül ayındaki toplantısında, oy çokluğuyla faizi yüzde 3,75’te tutma kararı almıştı. Ancak, üç üye, 25 baz puanlık artış talep ederek faizin yüzde 4’e çıkarılmasını istemişti. Açıklanan enflasyon verileri, kasım ayındaki karar öncesinde sıkılaşma tartışmalarını güçlendirdi.

Banka, enerji maliyetlerindeki artışın, ücret belirleme ve şirket fiyatlandırma davranışları üzerindeki etkisini takip ediyor. Eylül değerlendirmesinde bu etkilerin henüz belirginleşmediği, ancak yüksek enerji fiyatlarının sürmesi durumunda riskin arttığı ifade edilmişti.

Kurulun inceleyeceği ekonomik veri setinde büyüme ve istihdam rakamları da yer alıyor. İngiltere ekonomisi ağustosta aylık yüzde 0,1 oranında büyümüşken, haziran-ağustos dönemi için işsizlik oranı yüzde 4,7 seviyesine geldi.

Ekonomistler ve yatırımcılar, muhtemel faiz artışının ardından bankanın yeni adımlarıyla ilgili de açıklamalarını merakla takip edecek. Faiz artırımının sürdürülebilir bir süreç haline gelip gelmeyeceği konusunda farklı görüşler söz konusu. Karar günü açıklanacak enflasyon ve büyüme tahminleri, kurul üyelerinin oy dağılımıyla birlikte, faizlerin gelecekte izleyeceği yolu belirleyen kritik faktörler olacak.