Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan 12. Yargı Paketi’nin ayrıntıları gün yüzüne çıktı. 19 farklı yasada değişiklik öngören ve toplamda 59 maddeden oluşan yasa taslağı, suça sürüklenen çocuklar, iban mağdurları, medya yayınlarına yönelik yeni yaptırımlar, sosyal medyada kimlik doğrulama zorunluluğu ve LGBTİ+ bireyler ile aile ve boşanma hukukuna dair önemli düzenlemeleri içeriyor. Taslağın içeriğine göre, çocukların işlediği suçlara verilen cezalar artırılacakken, ebeveyn ihmali nedeniyle çocuğun ciddi suçlara yönelmesi durumunda ebeveynlere verilecek cezalar da yükseltilecek. Iban kullanımına dayalı suçlar, “nitelikli dolandırıcılık” kapsamından çıkarılarak ayrı bir suç olarak tanımlanacak. Ayrıca, sosyal medya platformlarına kimlik doğrulama zorunluluğu getirilirken, cinsiyet değişikliği için yaş sınırı 18’den 25’e çıkarılıyor ve evli olmama şartına çocuk sahibi olmama koşulu ekleniyor.
Cezalar ve Hakimlerin Takdir Yetkisi Genişliyor
Uzun süredir Türkiye’nin gündeminde yer alan 12. Yargı Paketinin detayları netleşti. Paket, af niteliğinde bir infaz düzenlemesi içermese de, suça sürüklenen çocuklar için önemli değişiklikler barındırıyor. Türk Ceza Kanunu’na (TCK) göre, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda, 12-15 yaş aralığındaki çocuklar için ceza üst sınırı 15 yıldan 18 yıla çıkarılacak. Müebbet hapis cezası yerine verilen 9-11 yıl aralığındaki ceza üst sınırı ise 10-12 yıl aralığına yükselecek. 15-18 yaş grubundaki çocuklar için de ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda ceza üst sınırı 24 yıldan 27 yıla çıkarılacak.
Çocuk Hükümlülerin İnfaz Hükümleri Ağırlaşıyor
Taslak, çocuk hükümlülerin infaz rejiminde de bazı değişiklikler öngörüyor. Bu çerçevede, cezalar çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında infaz edilmeye devam edecek, iyi hâl durumu göz önünde bulundurularak eğitimevlerine geçiş mümkün olacak. Ancak, ağır suçlarda 15 yaş altındaki çocuklar için koşullu salıverilme hesaplamasında, cezaevinde geçirilen “1 günün 2 gün sayılması” kuralı kaldırılarak, 1 günün 1 gün sayılması düzenlemesi getiriliyor.
Aileye Yönelik Ceza Artırımı
Kahramanmaraş’ta meydana gelen ve 14 yaşındaki bir çocuğun babasına ait silahları alarak okulda bir katliam yapması gibi ağır olaylar sonrası ailelere yüklenen sorumluluk da taslakta artırılıyor. Taslak, TCK’nın 233. Maddesinde düzenlenen “aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali” suçunun cezasını artırmayı öngörüyor. Bu düzenlemeye göre, cezanın alt sınırı 1 aydan 3 aya, üst sınırı ise 1 yıldan 2 yıla çıkarılacak. Hamile eşe karşı işlenmesi durumunda ceza 6 aydan 2 yıla yükselecek. Çocukların güvenliğini tehdit eden durumlarda ceza, 1 yıldan 3 yıla çıkacak.
Ayrıca, ebeveyn ihmali nedeniyle çocuğun cinayet ve ağır yaralama gibi suçlara yönelmesi halinde ceza artırımı öngörülmekte ve bu durumlarda şikâyet şartı aranmaması hükme bağlanmaktadır. Silahını ihmal sonucu başkasının kullanımına açan kişilere 3 yıla kadar hapis cezası verilmesi öngörülürken, silahın çocuk tarafından ele geçirilmesi durumunda verilecek cezanın da artırılması planlanmaktadır. Çocuk hakkında açılacak kamu davalarının Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı’na bildirilmesi zorunlu hale getirilmektedir.
Sosyal Medyada Kimlik Doğrulama Zorunluluğu
Taslak, Instagram, X, TikTok ve YouTube gibi sosyal medya platformlarına yeni yükümlülükler getirmektedir. Platformların Türkiye’deki kullanıcıları için kimlik doğrulama sistemi kurması zorunlu hale getirilirken, bu kapsamda elde edilen temel kullanıcı bilgileri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) bildirilecektir. Platformlara bu sistemi kurmaları için 9 aylık bir geçiş süresi tanınmaktadır. Taslak, ayrıca katalog suçlar kapsamında yürütülen soruşturma ve davalarda sosyal medya hesaplarına ilişkin kullanıcı bilgilerinin adli makamlarla paylaşılmasını da zorunlu kılmaktadır.
IBAN Kullanımının Müstakil Suç Olarak Tanımlanması
Taslakta dikkat çeken bir diğer madde ise kamuoyunda iban mağdurları olarak bilinen ve banka hesaplarını kullandıran kişilere yönelik düzenlemenin müstakil bir suç olarak tanımlanmasıdır. Bu bağlamda, iban kullandırma yoluyla işlenen suçlar “nitelikli dolandırıcılık” kapsamından çıkarılarak, ayrı bir suç haline getirilecek ve 3 yıla kadar hapis cezası öngörülecektir. Ancak dolandırıcılık suçuna iştirakin tespiti halinde fail bu suçtan da ayrıca cezalandırılacaktır.
Cinsiyet Değişikliği ve LGBTİ+ Düzenlemeleri
11. yargı paketinden gelen tepkiler üzerine LGBTİ+ bireylere yönelik düzenleme, bu kez “aile hukukuna ilişkin düzenlemeler” başlığı altında yer almaktadır. Cinsiyet değişikliği başvurularında yaş sınırı 18’den 25’e çıkarılırken, evli olmama koşuluna çocuk sahibi olmama şartı eklenmektedir. Cinsiyet değişikliği için alınacak sağlık kurulu raporlarının yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen tam teşekküllü eğitim ve araştırma hastanelerinden alınması zorunlu hale getirilecek ve sürecin, en az üçer ay arayla yapılacak dört ayrı değerlendirme sonucunda tamamlanması planlanmaktadır.
Tıbbi Müdahaleler Suç Sayılacak
Taslakta, yasal şartlara aykırı yapılan cinsiyet değişikliğine yönelik tıbbi müdahaleler ayrı bir suç olarak düzenlenmektedir. Bu kapsamda, müdahaleyi gerçekleştirenlere 3-7 yıl hapis ve adli para cezası, sürece izin verenlere ise 1-3 yıl hapis cezası öngörülmektedir. Bu fiillerin çocuklara veya yetkisiz kişilerce işlenmesi durumunda cezalar artırılacaktır. Ayrıca, şarkıcı Murat Övüç’ün tutuklanmasıyla gündeme gelen “hayasızca hareketler” suçunun cezası da artırılarak 6 aydan 3 yıla çıkarılmaktadır. Taslak, “genel ahlaka aykırı” sayılan biyolojik cinsiyete aykırı davranışların alenen sergilenmesini, teşvik edilmesini veya övülmesini de suç kapsamına almaktadır.
Boşanma ve Nafaka Düzenlemelerinde Yenilikler
Taslakta boşanma ve aile hukukuna ilişkin birçok değişiklik de yer almaktadır. Boşanma süreçlerini hızlandırma ve nafaka uygulamalarının süreye bağlı hale getirilmesi hedeflenen düzenlemeye göre, boşanmış kişilerin yeniden evlenebilmesi için mahkeme kararına gerek kalmadan, resmi sağlık kuruluşundan alınacak raporla evlendirme memurlu
Yorumlar kapalı.