İnfaz düzenlemelerini içeren 10. Yargı Paketi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Ancak, Covid-19 tahliyelerine dair kapsam genişletme düzenlemelerine yer verilmedi. Buna karşın, hasta ve yaşlı hükümlülerin tahliyesini kolaylaştıran düzenlemeye pakette yer verildi.
AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, Meclis’teki basın toplantısında, paketin 9 farklı kanunda toplam 30 maddelik değişiklik önerisi içerdiğini anlattı.
Teklifin, TBMM Adalet Komisyonu’nda değerlendirileceğine değinen Güler, çalışma planlamasının haftasonunu da kapsayacak şekilde yapılacağını belirtti.
Güler, teklifin katılımcı bir anlayışla hazırlandığını vurgulayarak, infaz adaletinin sağlanması, suç işlenmesinin engellenmesi ve toplumsal barışın önemine dikkat çekti. “Terörsüz Türkiye” hedefleri doğrultusunda, ihtiyaç duyulması halinde ilerde başka kanunlar hazırlamaya devam edeceklerini ifade etti.
Paketin içindeki düzenlemeler ise şöyle sıralanmaktadır:
MADDE 1: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun ek 1. maddesinde yapılan değişiklikle, istinaf ve temyiz sınırlarında esas alınacak tarihin, hüküm tarihi yerine davanın açıldığı veya şikayet başvurusunun yapıldığı tarih olacağı belirtilmektedir. Bu değişiklik, Anayasa Mahkemesi’nin iptali doğrultusunda düzenlenmiştir.
MADDE 2: 1512 Sayılı Noterlik Kanunu’nun 125. maddesi, disiplin cezalarının belirlenmesinde ölçülülük ve hukuki güvence ilkesine uyum sağlamak amacıyla yeniden düzenlenmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin iptali doğrultusunda hazırlanan yeni metinle, eylem-ceza ilişkisi netleştirilmektedir.
MADDE 3: Noterlik Kanunu’nun 126. maddesi yeniden yazılarak, disiplinsizlik halleri ve uygulanacak disiplin cezaları belirgin bir şekilde açıklanmıştır. Bu cezalar; uyarma, kınama, para cezası, geçici görevden uzaklaştırma ve meslekten çıkarma olarak tanımlanmıştır. Bu madde de Anayasa Mahkemesi’nin iptali doğrultusunda düzenlenmektedir.
MADDE 4: Noterlik Kanunu’nun 127. maddesi tamamen yenilenerek, bir üst veya alt derece disiplin cezası verilmesi için gerekli şartlar ve zamanaşımı süreleri belirlenmiştir. Aynı türden tekrar fiillerde daha ağır cezalar, olumlu sicil hallerinde ise daha hafif cezalar öngörülmektedir.
MADDE 5: Noterlik Kanunu’nun 157. maddesi kaldırılmaktadır. Disiplin hükümlerinin 125 ve 126. maddelerde yeniden düzenlenmiş olması nedeniyle bu maddenin geçerliliği kalmamıştır.
MADDE 6: Noterlik Kanunu’nun 159. maddesinde yer alan “(B) bendi” ifadesi, yeni sistemle uyumlu olarak “ikinci fıkrasının (l) bendi” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 7: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda yapılan değişiklikle, istinaf ve temyiz sınırlarının belirlenmesinde karar tarihi yerine dava tarihinin esas alınması öngörülmektedir. Bu düzenleme de Anayasa Mahkemesi’nin iptali doğrultusunda gerçekleşmektedir.
MADDE 8: 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 35. maddesinde, suça teşebbüs halinde verilecek süreli hapis cezalarının alt ve üst sınırları artırılmakta. Ağırlaştırılmış müebbet cezası yerine 14–21 yıl, müebbet cezası yerine ise 10–18 yıl hapis cezası getirilmektedir. Bu düzenleme, diğer maddelerdeki ceza artışlarıyla orantılıdır.
MADDE 9: Kasten yaralama suçunun temel cezası 1 yıl 6 aydan başlamak üzere artırılmaktadır. Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek fiillerde ve kadına karşı işlenmesi halinde alt sınır yükseltilmektedir.
MADDE 10: Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında ceza sınırları artırılmakta; mağdurun zarar görme derecesine bağlı olarak alt sınırlar 4–6 yıl, ölüm durumu için ise 10–14 yıl ya da 14–18 yıl olarak yeniden düzenlenmektedir.
MADDE 11: Tehdit suçunun cezalarının caydırıcılığı artırılmaktadır. Mal varlığına yönelik tehditlerde hapis cezasının alt sınırı bir aydan iki aya çıkarılmakta, nitelikli tehdit hallerinde ise (silahla, örgüt gücüyle vb.) cezanın üst sınırı 7 yıla yükseltilmektedir.
MADDE 12: Genel güvenliği kasten tehlikeye sokan fiillere yönelik cezaların artırılması öngörülmekte; kamu düzenine tehdit oluşturan eylemlerle daha etkili mücadele sağlamak amacıyla ses ve gaz fişeği atabilenler de buna dahil edilerek, toplu bulunulan yerlerde bu fiilin gerçekleştirilmesi durumunda ceza ağırlaştırılacaktır.
MADDE 13: 5237 sayılı Kanunun 179. maddesinde yapılan değişiklikle, trafik güvenliğini tehlikeye atma suçunun cezası artırılmaktadır. Özellikle alkol veya uyuşturucu etkisiyle araç kullananlara yönelik cezalar ağırlaştırılmakta ve caydırıcılığın artırılması hedeflenmektedir.
MADDE 14: 5237 sayılı Kanunun 223. maddesinde yapılan değişiklik, yol kesme ve ulaşım araçlarının hareketinin engellenmesi fiillerinin daha etkin biçimde cezalandırılmasını öngörmektedir. Cebir ve tehdit suçların unsuru olmaktan çıkarılarak, hukuka aykırı her türlü yol kesme, araç durdurma eylemleri suç sayılacaktır. Suç işlenirken başka bir suç da gerçekleşirse, faile her iki suçtan ayrı ayrı ceza verilecektir.
MADDE 15: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 250. maddesinde yapılan değişiklikle, genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçunun toplu yerlerde işlenmesi daha ciddi şekilde ele alınacaktır.
MADDE 16: 5275 sayılı Ceza İnfaz Kanunu’nun 11. maddesi değiştirilerek, çocuk hükümlülerin cezalarının önce çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında infaz edilmesi, ardından çocuk eğitim evlerine gönderilmeleri sağlanarak, bu süreçlerin çocuklara uygun hale getirilmesi hedeflenmektedir.
MADDE 17: 5275 sayılı Kanunun 15. maddesinde yapılan düzenlemeyle, çocuk hükümlülerin cezaları çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında infaz edilmeye başlanacak ve iyi hâl değerlendirmesi sonucuna göre çocuk eğitimevine geçişleri sağlanacaktır. Kasıtlı suçlarda 3 yıllık, taksirli suçlarda 5 yıl veya daha az ceza alan çocuklar doğrudan eğitimevlerinde kalabilecektir. Uygun şartları taşıyan bazı çocuk tutuklular da eğitimevlerinde barındırılabilecek, ancak güvenlik riski taşıyanlar hariç tutulacaktır.
MADDE 18: 5275 sayılı Kanunun 105/A maddesinde yapılan güncelleme ile, denetimli serbestlikten yararlanmak isteyen hükümlülerin, koşullu salıverilme tarihine kadar olan sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmesi zorunlu hale getirilmektedir. Bu sürenin beş günden az olmaması gerektiği hükme bağlanmıştır.
MADDE 19: 5275 sayılı Kanunun 108. maddesinde ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlülere koşullu salıverilme fırsatı tanınmaktadır. Süreli hapis cezaları için koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanacaktır. Hükümlünün salıverilmeden yararlanabilmesi, 89. maddeye göre yapılacak iyi hâl değerlendirmesine bağlı olacaktır.
MADDE 20: 5275 sayılı Kanunun 110. maddesinde geceleyin ve hafta sonu infaz sınırları kasten işlenen suçlarda 3 yıl, taksirli suçlarda 5 yıl olarak belirlenmiştir. Hafta sonu infazı, cezaevinin uygun görmesi halinde hafta içinde de uygulanabilecektir. Ayrıca, konutta infazın kapsamı genişletilmiş ve özel infaz usulüne tabi hükümlülerin denetimli serbestlikten yararlanması sağlanmıştır.
MADDE 21: 5275 sayılı Kanunun geçici 10. maddesinin sekizinci fıkrasında yapılan değişiklikle, ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlülere koşullu salıverilme fırsatını sağlayan 108. madde değişikliğine uyum sağlanmaktadır.
MADDE 22: 5275 sayılı Kanuna eklenen geçici madde ile, 105/A maddesinde yapılan değişikliğin, yani denetimli serbestlikten yararlanmak için cezaevinde en az onda bir süre kalma şartının, bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce işlenen suçlara uygulanmayacağı düzenlenmiştir.
MADDE 23: 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanununun 2. maddesinde yapılan güncellemeyle, Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda “içeriğin çıkarılması” tanımının güncellenmesi öngörülmektedir.
Ayrıca, “uyarı yöntemi” tanımının netleştirilerek, ihlalin ilk aşamada anlaşıldığı durumlarda BTK veya ilgili kişilerce doğrudan içerik veya yer sağlayıcıya bildirim yapılmasının önünü açacak düzenlemeler getirilmiştir.
MADDE 24: 5651 sayılı Kanunun 8. maddesinde yapılan değişiklikle, Anayasa Mahkemesi iptal kararı doğrultusunda “içeriğin çıkarılması” kavramının yeniden tanımlanması ile birlikte, içeriklerin internet ortamından çıkarılması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, iptal kararındaki gerekçeler göz önünde bulundurularak, maddenin dördüncü, dokuzuncu ve on birinci fıkralarında da değişiklik yapılmaktadır.
