İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, Sahra Çölü’nden kaynaklanan yoğun çöl tozu taşınımının Türkiye ve Akdeniz Havzası’nda bugünden itibaren 10 gün süresince etkili olacağını açıkladı.
180 MİLYON TON MİNERAL TOZ
Türkiye, coğrafi konumu gereği Kuzey Afrika’daki Sahra Çölü gibi kurak bölgelerden gelen ince mineral parçacıklarının rüzgarlarla taşınması sonucu çöl tozuna maruz kalabiliyor. Her yıl yaklaşık 180 milyon ton mineral tozunun Sahra Çölü’nden atmosfere karışarak, rüzgarla Avrupa, Akdeniz, Atlas Okyanusu ve Amerika kıtasına kadar ulaştığını belirten Prof. Dr. Toros, çöl tozlarının özellikle bahar aylarında Türkiye’de daha belirgin bir şekilde etkili olduğunu ifade etti. Toros, geniş çöl alanlarındaki sıcak ve kuru hava tabakasının, tozların yüksek atmosfer seviyelerinde uzun süre taşınmasına olanak sağladığını vurguladı.
’10 GÜN BOYUNCA ETKİLİ OLACAK’
Prof. Dr. Toros, çöl tozu olaylarının sadece yerel bir olgu değil, aynı zamanda küresel atmosfer dolaşımının bir parçası olduğunu dile getirdi. Meteorolojik tahminlere göre, Türkiye ve Akdeniz Havzası’nın bugünden itibaren 10 gün boyunca Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu taşınımının etkisi altında kalacağını belirten Toros, İstanbul’un çöl tozunun batıdan gelmesi nedeniyle öncelikle etkilenecek şehirler arasında yer aldığını ifade etti. Kuzey Afrika kaynaklı çöl tozunun batıdan başlayarak ülke genelinde hava kalitesinde düşüşe yol açacağını kaydeden Toros, çöl tozunun önümüzdeki pazartesi (18 Mayıs) günü ülkeden ayrılmasını beklediklerini aktardı. Çöl tozlarının astım, bronşit, KOAH ve alerjik solunum yolu rahatsızlıkları bulunan kişiler için risk oluşturduğunu hatırlatan Toros, özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olan bireylerin yoğun toz taşınımı sırasında dışarıda uzun süre kalmamalarının önemine değindi.
Toros, birçok bilimsel çalışmanın atmosferdeki ince partikül maddelerin akciğerler üzerinde olumsuz etkiler yarattığını ortaya koyduğunu belirtti. Çöl tozlarının, binlerce kilometre uzaklığa taşınarak Karayipler ve Amerika kıtasında dahi hava kalitesini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
ÇÖL TOZLARI EKOSİSTEM İÇİN DE ÖNEM TAŞIYOR
Çöl tozlarının yalnızca hava kirliliğine yol açmakla kalmayıp, dünya ekosistemi için de önemli bir doğal taşıyıcı işlevi gördüğünü belirten Toros, Sahra Çölü’nden taşınan tozların demir, fosfor ve çeşitli mineraller açısından zengin olduğunu, bu durumun okyanuslardaki planktonları ve tropikal ormanları beslediğini açıkladı. Araştırmaların, Sahra’dan yükselen tozların Amazon yağmur ormanlarının ihtiyaç duyduğu fosforun önemli bir kısmını taşıdığını ortaya koyduğunu aktaran Toros, atmosfer yoluyla gerçekleşen doğal mineral taşınımının Amazon ekosisteminin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
MECBUR KALMADIKÇA…
Prof. Dr. Toros, çöl tozu taşınımının etkili olduğu dönemlerde hava kalitesi verilerinin düzenli olarak takip edilmesi gerektiğini vurguladı. Hava kalitesi indeksinin kırmızı, mor veya kahverengi seviyelere ulaştığı durumlarda, mecbur kalmadıkça vatandaşların dışarıda uzun süre kalmamalarını, fiziksel aktivitelerini azaltmalarını ve solunum hastalığı bulunan kişilerin gerektiğinde maske takmalarını önerdi. Ayrıca, çamurlu yağışlardan sonra araçların yıkanmasının gerekebileceğini dile getiren Toros, özellikle hassas gruplar için yapılan meteorolojik ve sağlık uyarılarına dikkat edilmesinin önemine vurgu yaptı.
Yorumlar kapalı.