Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre, Türkiye’deki ortalama hanehalkı büyüklüğü 2008 yılındaki 4 kişiden, 2024 yılında 3,11’e gerilemiştir. Bu durum, tek kişilik hanelerin artışını gözler önüne sererken, Şırnak 4,85 ile en yüksek hanehalkı büyüklüğüne sahip il olarak belirlendi. Sızdıran çatı, nemli duvar ve çürümüş pencere çerçevesi gibi yapı sorunları ise önemli konut sorunları arasında yer almakta.
ANKARA (İGFA) – TÜİK, ADNKS 2024 verilerine dayanarak aile istatistiklerini yayımladı. Türkiye’de ortalama hanehalkı büyüklüğünün 3,11’e düştüğü görüldü.
Hanehalkı büyüklükleri incelendiğinde, en yüksek oran 4,85 ile Şırnak’ta, en düşük oran ise 2,53 ile Giresun ve Çanakkale’de tespit edildi. Şanlıurfa (4,63) ve Batman (4,50) Şırnak’ı takip ederken, Tunceli (2,55) ve Eskişehir (2,59) Giresun ve Çanakkale ile aynı durumu yaşadı.
TEK KİŞİLİK HANELERİN ARTIŞI
Tek kişilik hanehalkı oranı 2016 yılında yüzde 14,9 iken, 2024’te bu oran yüzde 20’ye yükseldi. Gümüşhane, yüzde 31,7 ile bu oranın en yüksek olduğu il olarak öne çıkarken, Batman yüzde 11,1 ile en düşük oranı temsil etmekte. Tek çekirdek ailelerin oranı yüzde 63,5’e gerilerken, geniş aile oranı yüzde 13,3’e düştü; çekirdek aile dışındaki birden fazla kişiden oluşan haneler ise yüzde 3,2’ye çıktı.
Tek ebeveynli ve çocuklu haneler, toplam hanehalkının yüzde 10,9’unu oluşturuyor; bunun yüzde 8,4’ü anne-çocuk, yüzde 2,6’sı ise baba-çocuk haneleri. Bu oran Bingöl’de yüzde 13,5 ile en yüksekken, Ardahan yüzde 8 ile en düşük il olarak kaydedildi.
Geniş ailelerin oranı yüzde 13,3 iken, Hakkari bu kategoride yüzde 20,3 ile birinci sırayı alıyor. 2024 yılı itibarıyla yoksulluk oranı yüzde 21,2 olarak hesaplandı; geniş ailelerin yüzde 26,9’u yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. Tek kişilik hanelerde bu oran yüzde 11,7, tek çekirdek ailelerde ise yüzde 20,9’dur.
2024’te Geniş Ailelerden Oluşan Hanelerin En Yüksek ve En Düşük Oranları
Hanelerin yüzde 42,8’inde 0-17 yaş arası en az bir çocuk mevcutken, Şanlıurfa bu oranın yüzde 68,5 ile en yüksek olduğu il, Tunceli ise yüzde 28,2 ile en düşük olduğunu gösteriyor. Öte yandan, hanelerin yüzde 25,3’ünde 65 yaş ve üstü en az bir birey yaşamaktadır; 1,75 milyon hane tek başına yaşayan yaşlılardan oluşmaktadır.
AKRABA EVLİLİĞİ DÜŞÜYOR
2024’te resmi evliliklerin yüzde 8,1’i akraba evliliğiyken, Mardin bu oranın yüzde 19,9 ile en yüksek olduğu il; Edirne ise yüzde 1,2 ile en düşük olarak kaydedildi. Akraba evliliği oranı 2010 yılında yüzde 5,9 iken, 2024’te bu rakam yüzde 3,3’e geriledi. Şanlıurfa yüzde 16,9 ile en yüksek orana sahip il konumunda.
Bu yıl içerisinde toplamda 187 bin 343 çift boşanırken, 186 bin 536 çocuk velayete verildi; bu velayetlerin yüzde 74,4’ü anneye, yüzde 25,6’sı babaya verildi. Babası vefat eden çocuk sayısı 258 bin 515, annesi vefat eden çocuk sayısı ise 81 bin 373 olarak kaydedildi. Koruyucu aile yanında 10 bin 430 çocuk bakım altındadır.
KONUT SORUNLARINDA ÖNE ÇIKAN SORUN: SIZDIRAN ÇATI!
Kendi evinde yaşayanların oranı yüzde 56,1, kiracıların oranı ise yüzde 28 olarak belirtildi. Hanelerin yüzde 31,3’ü sızdıran çatı veya nemli duvar gibi konut sorunlarıyla karşı karşıya kalıyor. İnternet erişimi yüzde 96,4, taşınabilir bilgisayar sahipliği yüzde 45,2, akıllı telefon sahipliği ise yüzde 99,6 seviyesine ulaştı.
MUTLULUĞUN KAYNAĞI: AİLE
Yapılan Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre, bireylerin yüzde 72,9’u ailelerini en büyük mutluluk kaynağı olarak görmekte. Çocuklar (yüzde 13,2), eş (yüzde 3,4) ve torunlar (yüzde 1,9) ise bu mutluluğun diğer unsurları olarak sıralanıyor.
