Ücretlerdeki vergi ve kesintiler, Türkiye’deki çalışanların yaklaşık 3 aylık maaşını etkileyerek, bu sürecin sonunda birçok çalışan maaşlarını eline geçmeden kaybetmiş oluyor. Türkiye, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (OECD) 38 üyesi arasında en adaletsiz vergi yapısına sahip ülke olarak dikkat çekiyor. Özellikle iki çocuklu ve evli bir çalışanın maaşından alınan Gelir Vergisi, OECD ortalamasının tam iki katına kadar çıkmış durumda. OECD’nin son raporuna göre, Türkiye’deki vergi yükü 2024 yılında daha da artış gösterdi. Bekar bir çalışanın maaşına uygulanan vergi yükü, yıl bazında 0.9 puan artışla yüzde 39 seviyesine ulaştı. OECD ülkeleri için bu oran ise sabit kalarak yüzde 34.9’da kaldı. Böylece, Türkiye’de bekar çalışanların ortalama vergi yükü, OECD ortalamasının 4.1 puan üzerinde hesaplanmıştır.
EN YÜKSEK ORAN
Evli ve çocuklu ailelerin üzerindeki vergi yükü ise OECD ortalamasından oldukça yüksek. Raporda belirtilene göre, dört kişilik bir çekirdek ailedeki ortalama bir çalışanın vergi yükü, OECD ülkelerinde yüzde 25.7 iken Türkiye’de bu oran yüzde 39 olarak belirlenmiş. Türkiye, bu alanda OECD ülkeleri arasında en yüksek vergi yüküne sahip ikinci ülke konumunda yer almakta. Ülkemizde artan hayat pahalılığı ve değişen yaşam standartları sebebiyle nüfusun yaşlanma süreci devam ederken, hükümetin bu durumu düzeltmek amacıyla bazı teşvikleri gündeme almış olduğu biliniyor. Ancak, çalışanların en büyük sorunu olan vergi ile ilgili somut adımlar henüz atılmamış durumda. OECD’de çocuk yardımları ve vergi düzenlemeleriyle birlikte bir çalışanın ödediği net Gelir Vergisi oranı yüzde 14.2 iken, Türkiye’de bu oran yüzde 28.4 olarak hesaplanıyor. Dolayısıyla Türkiye, OECD ülkeleri içinde en yüksek vergi oranına sahip ülke konumunda kalmaktadır.
3 aylık maaşı kesiliyor
Türkiye’de çalışanların eline geçen net ücretin brüt ücrete oranı sadece yüzde 71.6 seviyelerinde kalırken, OECD ülkelerinde bu oran çok daha yüksek, yüzde 85.8 civarındadır. Bu durumda, aynı brüt ücret gelirine sahip bir Türk çalışanı, OECD’deki meslektaşlarına oranla 14.2 puan daha düşük bir net gelir elde etmektedir. OECD raporundaki verileri somutlaştırmak gerekirse, Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi’nin verilerine göre, 2024 yılında 35 bin lira brüt ücreti olan bir çalışanın maaşından yapılan vergi ve kesintilerin toplamı 103 bin 850 liraya ulaşmaktadır. Bu durumda, çalışanın bir yıl içinde elde ettiği net ücret 316 bin 150 lira ile sınırlı kalmaktadır.
