Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Zirai Don Araştırma Komisyonu, AK Parti Burdur Milletvekili Adem Korkmaz başkanlığında bugün bir araya geldi. Toplantıda, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Tarım Reformu Genel Müdürlüğü, Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş. Genel Müdürlüğü ve Türkiye Ziraat Odaları Birliği tarafından sunumlar gerçekleştirildi.
EN AĞIR HASAR MALATYA VE MANİSA’DA
TARSİM verilerine göre, don olayından en fazla etkilenen iller Manisa ve Malatya oldu. Manisa, toplamda 59 bin 648 poliçe ile 10 milyar 966 milyon lira hasar ile listenin zirvesinde bulunurken; Malatya 15 bin 179 poliçe ile 2 milyar 837 milyon lira hasar ile ikinci sırada yer aldı. Ordu, Giresun ve Mersin ise sırasıyla 1 milyar 362 milyon lira, 832 milyon lira ve 783 milyon lira hasar ile sonraki sıralarda yer aldı.
Don felaketinin en fazla etkilendiği ürünler arasında meyve grubu ilk sırada yer aldı. Özellikle üzüm, 11 milyar 13 milyon liralık hasar ile en çok etkilenen ürün olurken; kayısı, fındık, elma ve nektarin de sırasıyla 3 milyar 146 milyon, 2 milyar 729 milyon, 2 milyar ve 913 milyon lira hasar ile listeye girdi.
34 İLDE DON YOĞUN OLDU
Tarım Sigortaları ve Doğal Afetler Daire Başkanı Kamil Özdemir, yaptığı sunumda, 2025 yılında meydana gelen don olayının geniş alanları kapsadığını ve meyve ürün gruplarını önemli ölçüde etkilediğini belirtti. Özdemir, bu olayın son 30 yılın en şiddetli don durumu olduğunu vurguladı. 34 ilde yoğunlaşan don etkisinin belirlenmesinin ardından Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden alınan veriler doğrultusunda önleyici çalışmalar başlatıldığını ifade etti.
Özdemir, Bakanlığın don olaylarını önleyici tedbirler alma konusunda tespitlerde bulunduğunu ve üreticilere yüzde 50 hibe oranında destek sağlandığını dile getirdi. Devlet Destekli Tarım Sigortaları kapsamında da don teminatı için yüzde 67 oranında devlet prim desteği verilmektedir. Üreticilere don önleyici sistemler için yüzde 25 ile yüzde 35 arasında indirimler sağlanıyor.
Bakanlık, don olayının meydana gelmesiyle ani hasar tespit çalışmaları yapmak üzere çalışmalar başlattı. TARSİM ekiplerinin geçici hasar tespitlerini tamamladığını ve doğru ve tarafsız bir şekilde hasar kayıtlarının tamamlanacağını duyurdu. Uzman ekiplerin, verim kayıplarının yaşanmaması için sahada çeşitli tedbirler alacağı belirtildi.
“DEVLETE PRİM DESTEĞİ SAĞLIYOR”
TARSİM Yönetim Kurulu Üyesi ve Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi Genel Müdürü Bekir Engürülü, sunumunda sigortalandırma ve don hasarı hakkında bilgi sundu. Engürülü, kurumun kar amacı gütmediğini belirterek, bu yapının sigorta şirketlerine kâr aktarımı amacıyla kurulmadığını vurguladı.
İklim değişikliklerinin etkilerine dikkat çeken Engürülü, aşırı meteorolojik olayların kontrol edilemediğini ifade etti. Don olaylarının ardından Amasya ve Tokat gibi bölgelerde yoğun don olaylarının sürdüğünü belirtti. Üreticilerin çiftçi kayıt sistemine kayıt olmalarının önemini vurguladı.
Engürülü, don hasarına ilişkin 108 bin ihbar aldıklarını ve tespit çalışmalarını tamamladıklarını belirtti. Toplamda 21 milyar liralık hasar tahmini yapıldığını ve bunun içinde şubat ve mart ayındaki don olaylarının da etkili olduğunu açıkladı. Üzüm, en çok etkilenen ürünler arasında yer alırken, kayısı, fındık ve elmanın da önemli hasarlar yaşadığı bildirildi.
TARSİM’in prem fiyatlarının yüksekliğine dair yaptığı açıklamada, hasar olasılığı yüksek olan bölgelerin tercih edildiğini ve bu durumun prim dengesinin değişmesine yol açtığını ifade etti.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Teknik Hizmetler Kurulu Başkan Vekili Mevlüt Gümüş, don hasarının etkilerine ilişkin detayları aktardı. Komisyon Başkanı Korkmaz ise 31 Mayıs Cumartesi günü Malatya’da başlayarak don felaketinden etkilenen illerde incelemelerde bulunacaklarını duyurdu.
