Ramazan-ı Şerif, toplumsal bağların kuvvetlendiği ve manevi iklimin hissedildiği bir dönem olarak Müslümanlar için büyük bir öneme sahiptir. Bu kutsal ayda af ve mağfiret kapılarının ardına kadar açılması, insanların birbirlerine yardım etmesi ve ibadetlerini yerine getirmeleriyle toplumsal dayanışmanın en güzel örnekleri sergilenmektedir. Özellikle bu dönemde yer alan geleneklerden biri olan mahya uygulaması, hem tarihî bir miras hem de estetik bir gösteri olarak dikkat çekmektedir. Mahyalar, camilerdeki minareler arasında gerilen ipler üzerine yerleştirilen ve genellikle ışıklarla yazılan yazılardır. Bu sanat, yüzyıllardır süregelen bir gelenek olup Ramazan ayına ait özel anların estetik bir parçasını oluşturur.
Beş asırdan fazla bir geçmişe sahip olan mahya sanatı, günümüzde klasik formuyla varlığını sürdürmektedir. Ancak teknolojinin gelişmesiyle birlikte led mahyalar da popülerlik kazanmaya başlamıştır. Bizler, bu klasik mahya sanatını günümüze taşıyan son ustalardan biri olan Kahraman Yıldız ile bir araya geldik. 70 yaşına basmak üzere olan Kahraman Usta, işini bir aşkla yaparak bu geleneklerin yaşatılmasına katkıda bulunuyor. Bursa’daki Ulu Cami’nin mahyalarını astığını ve Cuma günü Edirne Selimiye Camii’nin mahyalarını asacağını belirten Kahraman Usta, yaptığı işin sadece bir iş olmadığını, bir aşk olduğunu ifade ediyor.
Kahraman Usta, kendisini tanıtırken, İstanbul’da Üsküdar’da doğduğunu ve babasının da Vakıflar Genel Müdürlüğü’nde çalıştığını dile getiriyor. 1975 yılında elektrikçi olarak ilk adımlarını attığı mahya sanatında, bir gün Münir Can ustanın topladığı ekiple birlikte Dolmabahçe Camisi’nin altındaki mahzene girip orada gördükleri kablolar ve ampullerle çalışmalarına başladıklarını hatırlıyor. O dönemlerde Sultanahmet Camisi’nin iki minaresine astıkları kabloların, İstanbul’un fetih yıl dönümünü kutlamak için hazırlandığını öğrenmişlerdi. Genç yaşta başladığı bu sanat, ona büyük heyecan katmış ve bu heyecanı hala taşımaktadır.
Kahraman Usta, klasik mahyaların yerini alan led mahyalar konusunda ise, “Ben klasik mahyalar yapıyorum. Tarihi camilere asıyoruz. Ramazandan çok önce çalışmalara başlarız” diye belirtmektedir. Her caminin kullanacağı mahya ölçütleri ve içerikleri farklıdır. Ramazan ayında bir camiye genellikle 4-5 mahya asılmaktadır. Ayasofya’nın yeniden ibadete açıldığı dönemde kendisinden mahya yapması istenmiş ve Ayasofya için özel bir mahya hazırlamıştır. Bu mahyada, “kelimei tevhid” ifadesini kullanmıştır.
Mahya geleneği, Osmanlı İmparatorluğu döneminden bu yana önemli bir kültürel miras olarak kabul edilmektedir. Kahraman Usta, bu sanatın kadar önemli olduğunu vurgulayarak, “Mahyalar, dönemin haber alma araçlarıydı” ifadesini kullanmaktadır. İnsanların o dönemlerde sosyalleşmesi için bir ortam sağlamakta ve sinema gibi bir yerlere sahip olduğunu ifade etmektedir. Özellikle Ramazan aylarında mahya okumak için cami cami dolanan insanların, bu geleneksel uygulamayı sürdürmeleri, toplumun sosyal yapısına dair önemli bir gösterge olmuştur.
Mahya yapım süreci ise oldukça sabır ve titizlik ister. Kahraman Usta, bir mahyanın yapımının ortalama iki buçuk ay sürdüğünü belirtmektedir. İstanbul’daki her camiye beşer kez mahya asıldığını ve her camiye göre kullandıkları duyuların değiştiğini ifade etmektedir. Ayrıca, ilk mahyanın asıldığı yerin Sultanahmet Camisi olduğunu belirten usta, 1500’lü yılların sonlarına tarihlenen bu sanatın, zaman içerisinde diğer büyük camilere de yayıldığını belirtmektedir. Örneğin, Eyüpsultan Camisi’nin minaresinin kısa olması nedeniyle minarenin yükseltilmesi gerektiğini ve bu durumun daha sonra diğer camilere mahya asılması için gerekli izin
Yorumlar kapalı.