İstanbul’da bulunan Öncü Derya Eğitim Hizmetleri ve Tic. A.Ş. adlı özel okul, 2021 yılından itibaren okul giriş ve çıkışlarında “yüz tanıma sistemi” uygulamaya başladı. Bu durumdan rahatsızlık duyan bazı öğretmenler, avukatları aracılığıyla Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanlığı’na, “kişisel verilerin kaydedilmesi suçu” kapsamında şikayette bulundu. Başvuruda, “Özel nitelikli kişisel verilerin rıza olmaksızın zorla kaydedildiği” ifadeleri yer aldı.
Başvuruda, şu ifadelere de yer verildi: “Müvekkiller, işlerini kaybetme ve işten çıkarılma korkusuyla bu durum karşısında sessiz kalmış ve şikayet etmemişlerdir. Her gün işe giriş ve çıkışlarda müvekkillerin biyometrik verileri, yani yüzleri kaydedilmiş ve depolanmıştır. ‘İsteyen kart, isteyen yüz okutma’ gibi yanıltıcı beyanlarda bulunulmuş olsa da, müvekkillerin rızası alınmadan ve zorla sistemlere kaydedilip okutulmuştur. ‘Öncelik yüz okutmak’ denilerek müvekkillerin yüzleri kaydedilmiştir. Okutulan kartlarda da müvekkillerin yüzlerinin yer aldığı tespit edilmiştir. Daha sonra bu yöntemle müvekkillerin işe giriş ve çıkışları takip edilip, düzenli olarak tutanaklara kaydedilmiştir. Kişisel verilerin sistematik bir şekilde kayıt altına alınabilmesi için, verilerin korunmasına dair esas ve usullerin yasalarla düzenlenmesi gerekmektedir. Başka bir deyişle, kişisel verilerin korunmasına ilişkin gerekli yasal düzenlemeler ve teknik imkanlar bulunmayan bir idarenin, kişinin rızasını alsa dahi bu konudaki işleminin hukuka uygunluğundan söz edilemeyecektir.”
OKUL İNCELEME ALTINA ALINDI
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na okul tarafından sunulan dilekçede, taraflarına yapılan bir başvuru olmadığı gerekçesiyle başvurunun usul yönünden reddedilmesi talep edildi. Dilekçede, “İlgilinin açık rızası ve kanunlarda açıkça öngörülmesi” şartları uyarınca kişisel verilerin işlendiği, kurumlarının Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı köklü bir eğitim kurumu olduğu ve yüz tanıma sisteminin 2021 yılında aktif hale getirildiği belirtildi. Yüz okuma sistemi dışında, okula kartlı giriş çıkış yapma imkanı da bulunduğu; güvenlik açısından, okula giriş çıkışların kontrolünü sağlamak, mesai saatlerine uyulmasını temin etmek amacıyla isteyenlerin yüz tanıma sistemi, isteyenlerin ise kart sistemi ile giriş yapabildiği aktarıldı. Okul, tüm çalışanlarının öğretmen, personel, müdür veya müdür yardımcısı ayrımı yapılmaksızın bu sisteme dahil edildiğini ve hepsinden açık rıza metinlerinin alındığını savundu. Dilekçede, ihbarda bulunan kişilerin okulda daha önce çalıştığı ve iş akitlerinin sona erdiği, bu dönemde açık rızalarının alındığı da ifade edildi.
700 BİN LİRA CEZA UYGULANDI
Tarafların beyanlarının incelenmesinin ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu, okula, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 4. maddesinde belirtilen kişisel verilerin işlenmesi ilkesine ve Kanun’un 12. maddesinde yer alan “veri sorumlusunun kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin etme yükümlülüğüne” aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle 700 bin TL idari para cezası uygulanmasına karar verdi.
