Niğde’de Mumya Kaçırma Olayı ve Tarihsel Arka Planı
Son günlerde Niğde’de bir mumyanın satılmaya çalışılması, geçmişte Batılıların antik eserleri elde etmek için gösterdikleri tutkulu çabaları hatırlatıyor. Bu olay, 18. yüzyılda İstanbul’dan kaçırılmak istenen bir mumyanın Yedikule Zindanı’na kapatılması ve yurtdışına çıkarılmasının engellenmesine dair ilginç bir örnek sunuyor.
Tarih boyunca insanlar, cesetleri çürümekten korumak için pek çok farklı yöntem geliştirdiler. Ancak en bilinen ve yaygın olarak uygulanan yöntem mumyalamaktır. Mumya denilince akla ilk gelen yer, şüphesiz eski Mısır’dır. Fakat dünyanın farklı bölgelerinde, Avustralya’dan Güney Amerika’ya kadar birçok eski toplum ölülerini mumyalama geleneğine sahipti.
Avrupalının Mumya Merakı
15. ve 16. yüzyıllardan itibaren Avrupa’da antik dönem eserlerini toplamak bir moda haline gelmişti. Krallar ve asiller, zenginliklerini ve ihtişamlarını gösteren önemli bir unsur olarak eski eserleri koleksiyonlarına katıyorlardı. Roma, Eski Mısır ve Mezopotamya gibi medeniyetlerin eserleri, o dönemde Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde bulunuyordu.
17. yüzyıl itibarıyla, Avrupalı seyyahlar, tüccarlar ve elçiler, Osmanlı topraklarından antik döneme ait eserleri yurtdışına taşımaya başlamışlardı. Hem Mezopotamya hem de Mısır, antik uygarlıkların beşeri kökleri olarak Osmanlıların ilgisini pek çekmese de, Batılı seyyahlar eski eserleri incelemek ve bunları kendi ülkelerine götürmek için çeşitli çabalar harcıyorlardı.
18. yüzyılda ise, zengin Avrupa asil ve aristokratları arasında mumya toplama modası hızla yayıldı. Bu dönemde, Osmanlı İmparatorluğu yeniden Batılıların dikkatini çekiyor ve mumya gibi nadir eserler için avlanan seyyahlar, Osmanlı topraklarına yönelmeye başlamıştı.
Tılsımlı Kadın Cesedi
Bu dönemde, Osmanlı İmparatorluğu’nun resmi tarihçisi Mehmed Raşid ve İngiltere Elçisi Edward Wortley Montagu’nun eşi Lady Mary Wortley Montagu, 1717’de İstanbul’da gerçekleşen bir mumya kaçırma olayının tanıklarıdır. Mayıs 1717’nin sonlarına doğru, İstanbul’da devriye gezen Osmanlı güvenlik güçleri, Edirnekapı civarında şüpheli hareketler sergileyen birkaç Fransız’ı yakaladı. Yapılan aramada, Fransızların taşıdığı bir arabada bir kadın cesedi bulunmuştu. Bu cesedin mumya olduğunu iddia eden Fransızlar, onu Fransa Kralı’nın İsveç Kralı’na hediye olarak göndereceklerini açıkladılar.
Osmanlı güvenlik güçleri, Fransa ve İsveç ile olan dostluk ilişkilerini dikkate alarak bu sürece müdahale edemedi. Ancak, ülke içindeki dedikodular hızla yayıldı ve mumyanın çıkışı, Osmanlı İmparatorluğu’nun varlığına tehdit olarak algılandı. Mumyaya dair süregelen inançlar, Osmanlı devlet adamları arasında endişe yarattı; zira mumyanın dışarıya çıkması, devletin varlığını tehlikeye atacak bir işaret olarak kabul edildi.
Devletin Devamı İçin
Fransız ve İsveç elçiliklerinin çabaları mumyayı geri almak için yeterli olmadı. Osmanlı güvenlik güçleri, mumyayı bir sandık içinde bulduktan sonra, güvenli bir yerde tutmak amacıyla Yedikule Zindanı’na naklettiler. Lady Montagu, dönemin modasına uygun olarak bir mumya edinmeyi istediyse de, bu tür bir talepte bulunmaktan çekiniyordu. Çünkü müslüman toplumda mumya bulundurmanın getirdiği dini ve ahlaki boyut
Yorumlar kapalı.