İşsizlik Sigortası Fonu’nun toplam varlığı 678,5 milyar TL’ye ulaşmışken, işsizlerin büyük bir kısmı bu ödenekten faydalanamıyor. Hak sahibi olanların aldığı ortalama maaş ise geçim standartlarının altında kalıyor.
BirGün’den Havva Gümüşkaya’nın haberine göre, İşsizlik Sigortası Fonu, işçinin brüt maaşından yapılan yüzde 1’lik kesinti, işverenin işçi adına ödediği yüzde 2’lik katkı ve devletin sağladığı yüzde 1’lik payla büyüyor. Şubat ayı itibarıyla bu fonun toplam varlığı 678,5 milyar TL olarak kaydedildi. Ancak zorlayıcı koşullar sebebiyle çok az sayıda işsiz, ödenekten yararlanabiliyor. Hak kazanmak için, sigortalının kendi isteği dışında işsiz kalması durumunda, işten ayrılışının ardından 30 gün içinde İŞKUR’a başvurması, iş sözleşmesinin sona ermesinden önceki son 120 gün içerisinde çalışmış olması ve son üç yıl içinde en az 600 gün prim ödemiş olması gerekiyor. Bu sıkı koşullar, fonun erişilebilirliğini kısıtlıyor.
İşsizlik Sigortası Fonu’nun Şubat 2026 bülteni, fonun işsizler için bir güvence sunmadığını bir kez daha gözler önüne serdi. Mart 2002’den bu yana 22 milyon 942 bin 902 kişi işsizlik ödeneğine başvuruda bulunurken, yalnızca 12 milyon 263 bin 161 kişi ödenek almaya hak kazanabildi. Başka bir deyişle, başvuran her iki işsizden biri fonun sunduğu destekten yararlanamadı.
İşsizlik ödeneği için gereken koşulların ağırlaşması, işsizlerin büyük bir kısmının bu haktan faydalanamamasına yol açtı. TÜİK’in son verilerine göre, Ocak 2026 itibarıyla resmi işsiz sayısı 2 milyon 819 bin kişi oldu. Aynı dönemdeki İşsizlik Sigortası Bültenleri’ne göre işsizlik ödeneği alabilenlerin sayısı ise sadece 553 bin 497 oldu. Ocak 2026’da resmi işsizlerin yalnızca yüzde 19,6’sı işsizlik ödeneği alabildi. Yüzde 80,4’lük kesime denk gelen yaklaşık 2,3 milyon işsiz ise bu ödenekten yararlanamadı.
Ortalama ödenek 14 bin TL
İşsizlik ödeneğinden yararlanabilen az sayıdaki işçi de insanca bir yaşam sürmeye yetecek düzeyde bir ödeme almaktan uzak. İşsizlik maaşı, sigortalının çalıştığı son dört ay içindeki ortalama brüt kazancının yüzde 40’ı dikkate alınarak hesaplanıyor.
Ocak 2026’da yeni hak kazanan ve devam edenlerle birlikte 553 bin 497 kişi için toplam 7 milyar 831 milyon 538 lira ödeme yapıldı. Bu durumda Ocak ayındaki ortalama işsizlik ödeneği 14 bin 149 lira olarak belirlendi. Şubat ayında ise işsizlik ödeneğinden faydalanan kişi sayısı 540 bin 301’e düştü. Bu dönemde yapılan toplam ödeme ise 7 milyar 681 milyon 297 bin lira oldu. Ödeme başına ortalama işsizlik ödeneği tutarı yaklaşık 14 bin 217 lira seviyesinde kaldı.
İşsizlik maaşının miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 80’ini aşamıyor. 2026 yılı için belirlenen brüt asgari ücret 33 bin 30 lira düzeyinde bulunuyor. Yasaya göre, 2026’da en düşük (taban) işsizlik ödeneği 13 bin 212 TL brüt, en yüksek (tavan) ise 26 bin 424 TL brüt olarak belirlenmiştir.
Ancak işsizlik ödeneğinin ortalaması, brüt asgari ücretin yüzde 43’üne denk gelen 14 bin 217 lira seviyesinde kalıyor. Veriler, ortalama işsizlik ödeneğinin oldukça düşük seviyelerde seyrettiğini ortaya koyuyor. Ayrıca prim gün sayısına bağlı olarak işsizlik ödeneği, en az 6 ay en fazla 10 ay boyunca alınabiliyor.
Fon kaynakları işverene yöneliyor
Fon’un gelir-gider tablosundan elde edilen veriler de dikkat çekici. 2026’nın Ocak-Şubat döneminde fonun toplam geliri 103 milyar 549 milyon lira olarak kaydedilirken, toplam gideri 53 milyar 496 milyon lira oldu. Aynı dönemde işsizlik ödeneği için 17 milyar 997 milyon lira harcandı. İşverenlere yönelik “teşvik ve destek ödemeleri” kaleminden ise 14 milyar 606 milyon liralık bir harcama gerçekleştirildi. Fon’un işveren ağırlıklı kullanımını gösteren bir diğer kalem olan İşbaşı Eğitim Programları için ise 6,8 milyar TL harcandı. Böylece işverene aktarılan toplam tutar Ocak-Şubat döneminde 21,4 milyar TL’ye ulaştı. Bu iki aylık süreçte fon giderlerinin yaklaşık yüzde 40’ı işverenlerle ilgili kalemlere yönelirken, işsizlere yapılan doğrudan ödemeler, giderin yüzde 33,6’sı seviyesinde kaldı.
