Son günlerde meydana gelen saldırılar, küresel enerji tedariki açısından kritik bir öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına ve Katar Enerji’ye ait sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesisinde üretimin durmasına neden oldu. Bu gelişmeler, Avrupa gaz fiyatlarındaki artışın yüzde 100’ü aşmasına yol açtı.
Dünya genelindeki LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiği tamamen dururken, en büyük LNG ihracatçılarından biri olan Katar’ın neredeyse tüm LNG sevkiyatı bu boğazdan geçerek uluslararası pazarlara ulaşmaktaydı.
Katar’ın Ras Laffan Sanayi Şehri’ndeki LNG üretim tesisi, İran tarafından fırlatılan bir insansız hava aracının hedef almasının ardından üretimi durdurma kararı aldı.
Hürmüz Boğazı’ndan LNG sevkiyatının yapılamaması ve Katar’daki tesisin kapanması, Avrupa gaz fiyatlarındaki artışı daha da hızlandırdı.
Hollanda merkezli TTF sanal doğal gaz ticaret noktasında, nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başı gaz fiyatı TSİ 14.20 itibarıyla 65,5 avroya yükseldi.
Fiyatlar, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları öncesinde 27 Şubat’ta megavatsaat başına 31,95 avrodan kapanmıştı.
Böylece, Avrupa’daki gaz fiyatları saldırılardan önceki seviyelerin yüzde 100’ü aşmış durumda. Fiyatlardaki artış, dünkü kapanışa göre yüzde 47’ye ulaşmış durumda.
Uluslararası piyasalarda rekabet kızışabilir
Küresel LNG ihracat kapasitesinin yaklaşık yüzde 20’sinin Katar’da bulunduğu biliniyor.
Katar’daki Ras Laffan ve Mesaieed tesislerinin eş zamanlı kapanması, 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan bu yana doğal gaz piyasasında yaşanan en büyük arz şoklarından birini oluşturuyor.
QatarEnergy’nin LNG tedarikinde mücbir sebep ilan etmesi, uzun vadeli sözleşmelere bağlı alıcılar için belirsizlik yaratırken, alıcıların spot piyasaya yönelme ihtimali artıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin durması, Avrupa ve Asya arasında ABD ve Avustralya’dan gelen alternatif LNG’ye yönelik rekabeti de artırarak fiyatların yükselmesine sebep oluyor.
Rusya’dan alım yapmayı durduran Avrupa, zorlu bir süreçten geçiyor. AB ülkelerinin doğal gaz depolarındaki doluluk oranı geçen yılın aynı dönemine kıyasla daha düşük seviyelerde, yüzde 30 civarında seyrediyor.
Doğal gaz depolamasını ve arz güvenliğini izleyen, kriz dönemlerinde müdahale önlemlerini koordine eden Doğal Gaz Koordinasyon Grubu, Orta Doğu’daki çatışmaların etkilerini değerlendirmek üzere 4 Mart’ta bir araya gelecek. (AA)
