İran medyasında yayımlanan haberlere göre, Hark Adası, İran’ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ını gerçekleştiren ana terminal olarak öne çıkıyor. 21 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahip olan bu ada, Buşehr eyaletinin açıklarında yer almakta olup, İran ana karasına 30 kilometre, Buşehr limanına ise 55 kilometre mesafededir. Petrol terminalleri bulunsa da Hark Adası, yerleşim yeri olarak da önemli bir nüfusa, yaklaşık 8 bin 200 kişiye sahiptir.
ADAYA BORU HATLARIYLA TAŞINIYOR, DEV TANKERLERLE SEVK EDİLİYOR
Yüzölçümü küçük olmasına rağmen, Hark Adası İran’ın enerji altyapısının merkezini oluşturuyor. Ada, petrol terminalleri, boru hatları ve büyük depolama tankları ile donatılmıştır.
Burada doğrudan petrol üretimi yapılmamaktadır. İran’ın kara sularında ve açık denizdeki Ebu Zer, Furuzan ve Durud adlı petrol sahalarından elde edilen ham petrol, deniz altı boru hatlarıyla adadaki büyük depolama ve yükleme tesislerine taşınır. Ardından, petrol ya depolama tanklarında saklanır ya da dev tankerlerle özellikle Asya pazarlarına sevk edilir.
YILDA 950 MİLYON VARİL PETROL İHRACATI YAPILIYOR
İran petrolünün en büyük alıcıları arasında Çin yer almaktadır. Sürekli olarak güncellenen bu terminallerin depolama kapasitesi 28 milyon, yükleme kapasitesi ise günlük 7 milyon varile kadar çıkmaktadır. Ancak, ABD’nin uyguladığı tek taraflı yaptırımlar ve tehditler nedeniyle birçok ülkenin İran’dan petrol alması zorlaşmış; bu durum mevcutta ortalama 1,6 milyon varil civarında seyreden rakamların, belirli dönemlerde 4 milyon varile kadar çıkmasına olanak tanımıştır.
Normal koşullarda yılda 950 milyon varil petrol ihracatı gerçekleştiren Hark Adası, ABD yaptırımları nedeniyle fiili ihracat kapasitesinin yaklaşık yüzde 60–65’inde kalmaktadır.
HARK ADASI’NIN ÖNEMİ
Hark Adası, İran ana karasına yakınlığı ile birlikte doğal bir derin su limanına sahip olması nedeniyle stratejik bir öneme sahiptir.
İran’ın Basra Körfezi’ndeki ana kara kıyılarında su derinliği sınırlı olduğundan, dev petrol tankerlerinin bu bölgelere yanaşması zordur. Hark Adası’nın çevresindeki derin sular, büyük tankerlerin güvenli bir şekilde yanaşmasına olanak tanır.
Bu sebeple, ada, İran’ın petrolünü küresel piyasalara ulaştıran en önemli lojistik merkezlerden biri olarak kabul edilmektedir. Hark Adası, stratejik konumu ve büyük petrol tesisleri ile birlikte özel güvenlik önlemleri nedeniyle “Yasak Ada” olarak da anılmaktadır. Adaya yerli olmayanların, turistlerin ve yeni çalışanların girişi için Buşehr eyaletinin valiliğinden veya Ulusal Petrol Şirketi’nden resmi izin alınması gerekmektedir.
ABD BASINI: ‘ABLUKA, SALDIRI VEYA ELE GEÇİRME SEÇENEKLERİ MEVCUT’
Son günlerde ABD basınında çıkan haberlere göre, Hark Adası, Washington’un olası askeri hedefleri arasında değerlendirilmekte. ABD’li yetkililerin, İran’ın petrol ihracatının büyük bölümünü gerçekleştiren bu stratejik adaya yönelik “abluka, saldırı veya ele geçirme” seçeneklerini gözden geçirdiği iddia edilmektedir.
İsrailli gazeteci Barak Ravid, Axios gazetesinde yayımladığı haberde, ismi gizli tutulan kaynaklara dayanarak, ABD yönetiminin Hark Adası’nı ele geçirmeyi tartıştığını belirtmiştir.
Amerikalı yetkililer, adanın kontrol altına alınmasının İran’ın petrol gelirlerini azaltabileceği ve Tahran yönetimi üzerinde büyük ekonomik baskı oluşturabileceği görüşündedir.
BÖLGESEL SAVAŞI DAHA DA GENİŞLETEBİLİR
Ancak, ABD yönetimi içinde adaya yönelik saldırı konusunda temkinli bir yaklaşımın olduğu da belirtilmektedir. Washington, İran’ın petrol altyapısına yönelik geniş çaplı saldırıların küresel petrol piyasalarını sarsabileceği ve bölgesel savaşı daha da genişletebileceği endişesini taşımaktadır.
ABD-İsrail’in saldırıları sonrasında İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri büyük ölçüde kısıtlaması, enerji maliyetlerinin hızla artmasına yol açmıştır. İran, olası bir saldırı durumunda Hark Adası’na veya başka stratejik altyapıya yönelik karşılık verme niyetinde olduğunu, bu saldırının sadece bölgesel hedeflerle değil, aynı zamanda geniş çaplı füze ve hava saldırılarıyla yanıtlanacağını sıkça dile getirmiştir.
Öte yandan, İran’ın saldırılarına karşı menzil dışında kalmak için Hürmüz Boğazı’na yaklaşamayan ABD güçlerinin, bu kadar yakın mesafedeki Hark Adası’nı nasıl ele geçireceği de Amerikan medyasında sorgulanmaktadır.
