Türkiye Büyük Millet Meclisi Dijital Mecralar Komisyonu, Google’ın algoritma değişiklikleri ve bu değişimlerin bağımsız medya kuruluşları üzerindeki olumsuz etkilerini ele aldı. Bu bağlamda Google yetkilileri, milletvekillerine bir sunum yaptı ve soruları yanıtladı. Muhalefet partisi temsilcileri, Google yetkililerini algoritma değişikliği nedeniyle sert bir şekilde eleştirdi. Vekiller, Google’ın tekel oluşturduğunu belirterek, bu değişikliklerin haber trafiğini düşürmesi sebebiyle bağımsız gazeteciliği tehlikeye soktuğunu ifade etti.
‘Haber alma özgürlüğü Google tarafından engelleniyor’ algısı
Komisyon Başkanı Hüseyin Yayman, toplantının açılışında algoritma değişikliklerinin Türkiye’de yarattığı sorunlara dikkat çekti. Şunları söyledi:
“Tartışmaların temel kaynağı, Google’ın algoritmasının karmaşık olması ve bu algoritmaların nasıl çalıştığına dair ikna edici, şeffaf bir açıklamanın kamuoyuyla paylaşılmamasıdır. Algoritmaların işleyişine dair ayrıntıların kullanıcılarla paylaşılması, şüphelerin giderilmesi açısından önem taşımaktadır. Son güncellemeler, özellikle gazetelerin görünürlüğünde ciddi düşüşlere neden olmuştur.”
Yayman, Google’ın algoritma uygulamaları nedeniyle haber alma özgürlüğünün engellendiği algısının önemli bir tartışma konusu haline geldiğini vurguladı.
“Güncellemelerin amacı kullanıcıların beklentilerine uyum sağlamak”
Toplantıda yapılan sunumda Google Search Sözcüsü Johannes Müller, algoritma değişiklikleri ve güncellemelerin amacını açıkladı. Müller, Google’ın çıkarlarına ve misyonuna aykırı olarak herhangi bir sonucun manipüle edilmesini istemediklerini belirtti. Güncellemelerin, web üzerinde gerçekleşen değişikliklere ve kullanıcı taleplerine uyum sağlamak için yapıldığını ifade etti.
“Büyük güncellemeler paylaşılıyor, 2024’te 5 bine yakın güncelleme oldu”
Müller, Google Search ile ilgili büyük güncellemelerin topluma açık bir şekilde paylaşıldığını aktardı. Kullanıcı deneyimlerini geliştirmeye yönelik hedeflerinin olduğunu dile getiren Müller, 2024 yılında 5 bine yakın güncelleme gerçekleştirdiklerini belirtti.
“Siyasi bir ideolojiyi desteklemek üzere güncelleme yapmamız söz konusu değil”
Müller, Türkiye’deki web sitelerine yönelik güncellemelerin amacının, kullanıcıların daha iyi hizmet almasını sağlamak olduğunu vurguladı. Herhangi bir siyasi ideolojiyi desteklemek için yapılan güncellemelerin söz konusu olmadığını aktardı.
“Siteler sizin algoritmalarınızdan sonra yok oluyorlar”
Toplantının ardından söz alan CHP Milletvekili Tuncay Özkan, Google’ın tekel olduğunu belirtti ve devam etti: “Bu tekel durumunun dayatmaları söz konusu. Bazı ülkelerde haber sunumunu yasakladınız. Algoritma değişikliklerinizle, haber trafiğinde birinci olan siteler yok oluyor. Bu durum sıradan bir değişiklikle geçiştirilemez.”
“Herhangi bir web sitesini ön plana çıkarma motivasyonumuz yok”
Bunun üzerine Google Kamu İlişkileri Direktörü Tolga Sobacı, “Bizim herhangi bir web sitesini ön plana çıkartma veya geriye düşürme gibi bir motivasyonumuz yok” açıklamasında bulundu. Sobacı, algoritma iyileştirmelerinin bir firmanın batmasına ya da bir web sitesinin yükselmesine neden olacaksa bu durumda bir yönelim olmadığını aktardı.
Sobacı ayrıca, Google’ın kar amacı gütmeyen eğitim ve etkinlikleri sayesinde web sitelerinin büyük yapılarla rekabet etme kapasitesini artırabileceklerini söyledi.
“Bir medya kuruluşu öldü, 12’si yok oluşun sebebinin Google olduğunu söyledi”
CHP Milletvekili Okan Konuralp, “Google’ın okur trafiğimize uyguladığı ambargo yıkıcı sonuçlar doğuruyor. Kamuoyunun bu durumun ciddiyetine dikkat etmesi kritik önem taşıyor” dedi. Konuralp, Türkiye’de yaşanan zorluklara vurgu yaparak, “12 Mart itibariyle bir medya kuruluşu kapandı, ardından 12 medya kuruluşu da bu yok oluşun Google kaynaklı olduğunu belirtti” ifadelerini kullandı.
“Dalgalanma değil, fırtına; yayıncı kuruluşlarla neden diyalog kurmadınız?”
Konuralp, “Saygın 8 tanınmış yayıncı kuruluş var, neden onlarla diyalog kurmadınız? Algoritma değişikliğiyle bir dalgalanma bekliyorsanız, yaşanan bu durum fırtına gibi bir şey. Bu durumu ciddiye aldığınızı düşünmüyorum.” dedi.
“Trafik düştüğü için Basın İlan Kurumu’ndan gelen kamu ilanları da gidiyor”
CHP Milletvekili Utku Çakırözer, Türkiye’deki durumu örneklerle açıklayarak, bağımsız medya kuruluşlarının Google’da muhatap bulamadıklarını belirtti ve “Türkiye’de bağımsız gazeteciliği yok ediyorsunuz” ifadelerini kullandı.
Google: Üreticiler dalgalanmalardan orantısız bir şekilde etkilenebiliyor
Google’ın avukatı Gönenç Gürkaynak, algoritma değişikliklerinin dalgalanmalara sebep olabileceğini vurguladı. “Dalgalanmalar sona erdiğinde bir denge sağlanıyor, ancak bu süreçte bazı içerik üreticileri orantısız biçimde etkilenebiliyor” şeklinde konuştu.
“‘Benim trafiğim son derece düştü’ diyen bir yayıncının ne yaşadığını anlamaya çalışıyoruz”
Müller, kullanıcı geri bildirimlerini düzenli olarak takip ettiklerini ve yaşanan sorunları anlamaya çalıştıklarını belirtti. “Trafiği düşen yayıncıların bu durumu neden yaşadığını anlamaya çalışıyoruz. Ancak eski duruma dönmeyi beklemiyoruz, hedefimiz arama sonuçlarının kalitesini artırmak.”
Müller, sistemin karmaşıklığına dikkat çekerek, “Tüm bu sistemler o kadar karmaşık ki, politikalarımızda bir manipülasyon yapmak bizim için imkânsız.” diye ekledi.
Toplantı, milletvekillerinin sorulara tatmin edici cevaplar alamadıkları eleştirileriyle sona erdi.
