MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, çözüm süreci komisyonunun ortak raporunu tamamlamasının ardından gelişmeleri değerlendirdi. Yıldız, kayyum düzenlemesinin silah bırakma ile doğrudan bir ilişkisi bulunmadığını vurguladı ve “Kayyum ve ifade hürriyetiyle ilgili düzenlemeler yapılabilir” ifadelerini kullandı. Ayrıca, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına uyum sağlamak için rapor ya da yasaya ihtiyaç olmadığını da belirtti. PKK lideri Abdullah Öcalan’ın “umut hakkı”ndan yararlanacağı yönündeki iddiaları da ele alan Yıldız, bu kavramın şartlı salıverilme anlamına geldiğini ve otomatik tahliye sağlamadığını ifade etti.
Yıldız, çözüm sürecine ilişkin gelişmeleri gazeteci İsmail Saymaz ile paylaştı. Öcalan’ın faydalanacağı umut hakkı, kayyum düzenlemesi, AİHM kararlarına uyulması ve Devlet Bahçeli’nin “Anadolu huzura, Öcalan umuda, Ahmetler makama, Demirtaş yuvasına” sözleri hakkında değerlendirmelerde bulundu.
-Bu rapor MHP’nin arzusunu yansıtıyor mu?
Yüzde yüz değil, ancak birçok kişi “Bu, MHP raporu oldu” şeklinde yorumlar yapıyor.
MHP’nin raporuna yakın bir içerik taşıdığına dikkat çeken Yıldız, rapordaki hukuki düzenlemelerin gerekliliğini uzun zamandır dile getirdiklerini belirtti. AİHM kararları ve Türk devletinin yapısıyla ilgili hassasiyetlere de vurgu yaptı.
-Vatandaşlık tanımı?
Burada bahsedilen vatandaşlık değil, millet tanımıdır. Anayasa’nın 66. maddesi milleti tanımlar.
-Rapor yayınlandı. Bundan sonra ne olacak?
PKK’nın tüm unsurlarının silah bıraktığını ve kendisini tasfiye ettiğini güvenlik birimlerinin tespit etmesi gerekiyor. Bu sürecin sağlıklı bir şekilde tamamlanması, yalnızca örgüt tehdidinin sona erdiğini ilan etmekle kalmayacak, aynı zamanda yeni duruma uygun hukuk ve politika çerçevesinin oluşturulması için bir başlangıç noktası teşkil edecek. Yani, teyit mekanizması başlangıç için elzem. “Terör örgütü fesholundu, silahlar bırakıldı.” Bunu kim söyleyecek?
Tespiti MİT, Milli Savunma Bakanlığı, TSK ve emniyet birimlerimiz yapacak. Raporlar Milli Güvenlik Kurulu’na sunulacak ve MGK’dan “PKK feshedilmiştir, silahlar toplanmıştır” şeklinde bir açıklama gelebilir. Sonrasında sürece başlayabiliriz.
-‘Umut Hakkı’ ve infaz indirimi gibi hukuki düzenlemeler teyit sonrasına mı bırakılacak? Teyitle eş zamanlı mı olacak?
İnfaz hukuku ile ilgili bir çalışmamız mevcut. ‘Umut Hakkı’, infaz yasasında bazı değişiklikleri gerektiriyor. Kanun yapmaya gerek yok; bazı maddelerin, şartlı tahliye önündeki engellerin kaldırılması yeterli. Bu sağlandığında ‘Umut Hakkı’ somut bir hale gelecektir.
‘Umut Hakkı’, bağımsız bir hak değil, şartla salıverilme imkanının başka bir ifadesidir. Şartla salıverilmeden farklı ve ‘Umut Hakkı’ olarak adlandırılan ayrı bir hukuki kurum yoktur.
Mevzuatımızda şartla salıverilme kavramı yer alıyor, ancak ‘Umut Hakkı’ nitelemesi bulunmamaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına dayanarak yapılan ‘Umut Hakkı’ nitelemesi şartlı salıverilme anlamında kullanılmaktadır.
Bu durum, doğrudan tahliye sağlamadığı gibi, af da değildir. Şartla salıverilmenin gerçekleşmesi için hükümlünün kanunda belirtilen asgari cezayı çekmesi ve bu süre boyunca iyi halli olması gerekiyor.
İdare ve gözlem kurullarının raporuna ve infaz hakimliğinin kararına göre hükümlü şartla salıverilmeden yararlanır. Ancak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar, devletin güvenliğine, anayasal düzene ve milli savunmaya karşı işlenen suçlardan hüküm giymiş olanlar, geçmişte ölüm cezası almış ya da ağırlaştırılmış müebbet hapse dönüştürülmüş terör suçluları şartlı tahliyeden faydalanamaz. Bu durum için infaz ve terörle mücadele kanunlarındaki düzenlemelerin iptali gerekmektedir.
Umut Hakkı’nı anlatmaktan yoruldum. Umut Hakkı, otomatik tahliye değildir.
-Bu müessese Öcalan’la ilgili nasıl uygulanacak?
Öncelikle bir kanunun çıkması gerekiyor. Kanun çıkmadan bir şey söyleyemem.
-Örgüt üyelerine infaz indirimi düzenlemesi nasıl şekillenecek?
İnfaz indirimi düzenlemesi üzerinde çalışıyoruz.
-Vatandaş infaz indirimini böyle anlıyor: Suç işleyen de işlemeyen de örgüt yöneticisi de üyesi de işlem yapmadan hayata dönecek.
Hayır, her biri için işlem yapılacak. İşlediği suçla ilgili kamu davası açılacak. Ancak başka bir suç işlememiş ve sadece terör örgütü üyesi ise denetimli serbestlik uygulanabilir. Bu uygulama mevcut ceza kanununda mevcuttur.
-Raporda kayyum uygulaması ile ilgili belediye meclisinde seçim düzenlemesi getiriliyor. Bu ne zaman hayata geçecek?
Kayyum düzenlemesinin silah bırakmayla bir ilgisi yok. Bu tür düzenlemeler yapılabilir.
-Hemen yapılabilir mi?
Kayyum ve ifade hürriyetiyle ilgili düzenlemeler hemen yapılabilir.
-Yani, teyide gerek yok.
Teyidi bekleyerek yapılabilecek şeyler var.
-Hangi düzenlemeler teyit bekler?
Terör örgütü üyeleriyle ilgili tüm düzenlemeler bekler.
-Umut hakkı dahil mi…
Tabii ki.
-Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanması ile ilgili öneriniz de dahil diyebilir miyiz?
Bu süreçte başından beri belirttiğimiz gibi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına uymak için rapora ihtiyaç yok. Bazı durumlarda yasaya bile gerek yok.
-Sayın Bahçeli, “Anadolu huzura, Öcalan umuda, Ahmetler makama, Demirtaş yuvasına” dedi. Bunlardan yalnızca Öcalan’ın durumu teyide tabi. Ahmetler ve Demirtaş’ın durumu ise teyide ihtiyaç duymayan düzenlemeler. Bu durumda hemen uygulanabilir.
Onların teyitle bir bağlantısı yok. Elbette.
