Emekli maaşları, gündemdeki sıcaklığını korurken, EYT kapsamı dışında kalan ve kademeli emeklilik bekleyen vatandaşlar çözüm yolları aramaya devam ediyor. YouTube yayınında soruları yanıtlayan Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, birebir görüşmelerden örnekler vererek sistemde sıkça karşılaşılan hatalara dikkat çekti.
Erdursun, özellikle bilinçsiz doğum borçlanmaları ve uzun süre yanlış statüde prim ödenmesinin emeklilik süreçlerini karmaşık hale getirdiğini belirtti.
BORÇLANMA YAPMADAN DA EMEKLİ OLUNABİLİR
Erdursun’un verdiği örneklerden biri, 1987 doğumlu ve 2006 sigorta girişli bir kadın çalışandı. Bu kişi;
4A kapsamında 2.863 gün
Banka sandığına tabi 2.034 gün
Toplamda 4.897 gün prim ödemesi bulunuyor.
Şirket ortağı olan bu kadın, 360 gün doğum borçlanması yapmış, ancak bu borçlanmanın neden gerekli olduğunu tam olarak açıklayamamış.
Erdursun’a göre, bu kişinin 58 yaşında, yani 2045 yılında emekli olacağı öngörülüyor. Uzman, mevcut 4.897 günle doğum borçlanması yapmasa bile emeklilik hakkı kazanabileceğini ifade etti.
“25 YIL PRİM DEMEK DEĞİL”
Erdursun, kamuoyunda sıkça karıştırılan “25 yıllık sigortalılık süresi” kavramına da açıklık getirdi. 25 yılın kesintisiz prim ödemek anlamına gelmediğini vurgulayan Erdursun, bu sürenin ilk sigorta başlangıcından itibaren geçmesi gereken süreyi ifade ettiğini belirtti. Kesintisiz prim ödemenin ise 9.000 güne denk geldiğini hatırlattı.
BAĞKUR DETAYI KRİTİK
Şirket ortaklığı olan sigortalılar için Bağkur statüsünün belirleyici olduğunu ifade eden Erdursun, son 2.520 günün 1.261 gününden fazlasının Bağkur kapsamında olması halinde emeklilik şartlarının 4A’dan Bağkur’a geçeceğini söyledi. Bu durumun 9.000 gün prim şartı anlamına geldiğini de vurguladı.
Ayrıca, şirket ortaklığı devam ettiği sürece yaş şartı gelmemiş olsa bile Bağkur priminin ödenmeye devam edeceğini belirten Erdursun, 19 yıl boyunca Bağkur primi ödenmesinin hem gün sayısını hem de maliyeti önemli ölçüde artıracağını kaydetti.
KADEMELİ EMEKLİLİK BEKLEYENLERE MESAJ
Kademeli emeklilik beklentilerine de değinen Erdursun, kısa vadede böyle bir düzenleme beklemediğini dile getirdi. Olası bir değişiklikte EYT’de olduğu gibi yaş şartının tamamen kaldırılmasının beklenmemesi gerektiğini, ancak yaş sınırında sınırlı bir esneme olabileceğini ifade etti.
2006 sigorta girişli bir kişi için yaş şartı 50’li yaşlara çekilse bile emekliliğin yine uzun bir süre sonra mümkün olacağını belirtti.
10 YILLIK FIRSAT NASIL KAÇTI?
Bir diğer örnek ise 1973 doğumlu bir erkek çalışanın durumu oldu. Bu kişinin ilk sigorta başlangıcının 11 Haziran 1990 olduğu, ancak bunu yıllarca bilmediği aktarıldı. 17 yaşında kısa süreli bir işte çalıştıktan sonra ayrılan sigortalı, başlangıç tarihini unuttu ve ancak 2018 yılında e-Devlet üzerinden kontrol ettiğinde 1990 girişini fark etti.
Söz konusu başlangıca göre 47 yaşında ve 5.450 günle emekli olma hakkı bulunduğunu belirten Erdursun, primleri tamamlamış olsaydı 2019 yılında emekli olabileceğini söyledi.
Şu an 2.835 günü bulunan sigortalının iki çocuk için doğum borçlanması yapması halinde yaklaşık 507 bin TL ödemesi gerektiğini belirten Erdursun, bu tutarın, elde edilecek yaklaşık 480 bin TL’lik maaş avantajından daha fazla olduğunu vurguladı.
Bu nedenle doğum borçlanmasını önermediğini ifade eden Erdursun, 3.600 günü tamamlayarak son 1.261 günü 4A kapsamında planlamanın ve 58 yaşında emekli olmanın daha mantıklı bir seçenek olacağını söyledi.
BAĞKUR’DAN EMEKLİLİKTE MAAŞ FARKI
Erdursun, 15 yıl tavandan SSK’lı çalıştıktan sonra 5 yıldır Bağkur primi ödeyen bir beyaz yakalı örneği üzerinden uyarılarda bulundu. Bu kişinin 20 yıl boyunca en düşük Bağkur primi ödemesi halinde ciddi bir maaş kaybı yaşayabileceğini aktardı.
Bağkur’dan en düşük primle emekli olanların maaşlarının, SSK’ya kıyasla yaklaşık yüzde 30-35 daha düşük olabileceğini belirten Erdursun, statü planlamasının son derece önemli olduğunu vurguladı.
Uzman, sigorta başlangıç tarihi, toplam prim günü ve hangi statüden emekli olunacağının mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini hatırlattı. Küçük bir detayın, 10-12 yıl geç emekliliğe yol açabileceğini ifade eden Erdursun, özellikle doğum borçlanmasının her durumda avantaj sağlamadığını sözlerine ekledi.
www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her
türlü telif hakkı Mega Ajans
ve Rek. Tic. A.Ş’ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas
edilemez.
Yorumlar kapalı.