Kütahya’nın Parmakören Mahallesi’nde yer alan camide 2 buçuk yıl önce gerçekleştirilen restorasyon sırasında ortaya çıkan ve yaklaşık 300 parçaya ayrılmış kağıt eser, Ankara’daki uzman konservasyon ekipleri tarafından özenle birleştirilme işlemlerine devam ediyor. İlk incelemeler, bu eserlerin Osmanlı minyatür sanatı tekniğiyle hazırlanmış ve 18 ya da 19’uncu yüzyıla ait bir Mekke şehir planı olabileceğini gösteriyor.
TAŞIN ALTINDAKİ BOŞLUKTAN ÇIKTI
Restorasyon sürecinde caminin duvarı içinde tespit edilen, yapıya ait olmadığı belirlenen taşın kaldırılmasıyla bir boşluk açığa çıktı. Bu boşluktan çıkan kağıt parçaları, uzman ekipler tarafından özenle toplanarak Ankara’ya gönderildi. Kağıtların oldukça kırılgan, dağılmış ve ciddi şekilde deformasyona uğramış olduğu görülürken, eserlerin zarar görmeden incelenebilmesi için özel bir konservasyon sürecine tabi tutulduğu bildirildi.
TAŞ YAPIYA AİT ÇIKMADI
Parmakören Mahallesi Muhtarı Mehmet Dinler, restorasyonun 2024 yılında başladığını belirtti. Dinler, Vakıflar Bölge Müdürlüğü ekiplerinin yaptığı incelemelerde duvar içerisindeki taşın yapıya ait olmadığını tespit ettiklerini ifade etti. Taşın çıkarılmasıyla birlikte duvar içinde bir boşluk (oyuk) oluştuğunu söyleyen Dinler, “Ustalar o boşluğu açtıklarında içinden birçok kağıt parçası çıktı. Profesör hocalarımızla bunları dikkatlice sehpaların üzerine yaydık. Çok hassas oldukları için zarar görmemesi adına Ankara’ya gönderilmesine karar verildi” dedi.
Dinler ayrıca, parçalar arasında nehir benzeri çizimler, bitki ve farklı figürlerin bulunduğunu, eserin ne olduğunun ilk etapta tam olarak belirlenemediğini aktardı.
HASSAS SÜREÇ
Ankara’daki Kağıt Konservasyon Laboratuvarı’nda yürütülen çalışmalarda, eserlerin ileri derecede yıpranmış ve parçalanmış olduğu tespit edildi. Uzmanlar, eserlerin kimyasal ve fiziksel stabilizasyonunu sağladıktan sonra parçaları tek tek birleştirme aşamasına geçiyorlar.
Konservasyon sürecinin oldukça uzun ve dikkat gerektirdiği, her parçanın konumunun mikroskobik incelemeler ve dijital eşleştirme yöntemleriyle belirlendiği ifade ediliyor.
MEKKE ŞEHİR PLANI İHTİMALİ
Yapılan ilk değerlendirmeler, parçaların bir bütün halinde Mekke’nin yerleşim planını gösteren bir çalışma olabileceği ihtimalini ortaya koydu. Eserin Osmanlı döneminde kutsal topraklara yönelik hazırlanmış bir minyatür şehir planı olabileceği düşünülüyor. Uzmanlar, çalışmalar tamamlandığında eserin sanat tarihi ve İslam coğrafyası ile şehir planlama tarihi açısından önemli bilgiler sunabileceğini belirtiyor. Parçaların birleştirilmesinin ardından eserin pano haline getirilerek Kütahya Müze Müdürlüğü’nde sergilenmesi planlanıyor. Böylece eser korunmuş olacak ve kamuoyunun ziyaretine açılarak kültürel mirasa kazandırılacak.
İNŞA TARİHİ BİLİNMİYOR
Parmakören Mahallesi Camisi’nin kesin yapım tarihi henüz belirlenmiş değil. Bölge kayıtlarında yapının 1840’lı yıllarda bir onarım geçirdiği bilgisine ulaşıldığı, ancak orijinal inşa tarihinin kesin olarak tespit edilemediği ifade ediliyor.
Bazı araştırmalar, yapının Selçuklu dönemine kadar uzanabileceği ihtimali üzerinde durulsa da, bu konuda kesin bir akademik sonuç bulunmuyor. Uzmanlar, hem mimari incelemelerin hem de bulunan eserlerin caminin tarihine ışık tutabileceğini vurguluyor.
TARİHE IŞIK TUTACAK
Ankara’daki konservasyon ve birleştirme çalışmalarının tamamlanmasının ardından, eserin içeriği ve tarihi kimliği hakkında daha net bilgilere ulaşılması bekleniyor. Uzmanlar, bu keşfin Anadolu’daki dini mimari içinde dikkat çekici bir bulgu olabileceğini ifade ediyor.
Yorumlar kapalı.