İçişleri Bakanlığı, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinden 17 Nisan 2026’ya kadar belediyelere yönelik toplamda 3 bin 309 inceleme ve araştırma gerçekleştirdiğini, bu süreçte bin 535’i için soruşturma izni verildiğini duyurdu.
Denetimlerin şeffaflığı konusunda tartışmalar sürerken, CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, bu verileri temel alarak İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’den yanıt talep eden bir soru önergesi sundu.
Tanrıkulu, konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, şu ifadeleri kullandı:
“Belediyelere yönelik soruşturmaların amacı hukuki bir denetim mi yoksa siyasi bir operasyon mu? İçişleri Bakanlığı’nın kamuoyuna aktardığı verilere göre, 31 Mart 2024 ile 17 Nisan 2026 arasında 3 bin 309 araştırma ve inceleme gerçekleştirilmiş, bunların bin 535’i için soruşturma izni verilmiştir. Bu rakamlar, Türkiye’de yerel yönetimlere yönelik denetim süreçlerinin niteliği, tarafsızlığı ve hukuki temelleri hakkında ciddi soru işaretlerini gündeme getirmektedir. Özellikle soruşturma izinlerinin siyasi partilere göre dağılımı incelendiğinde, iktidar ve muhalefet belediyeleri arasında belirgin farklar olduğu görülmektedir. Bu durum, denetim mekanizmalarının eşitlik ilkesine uygun bir şekilde işletilip işletilmediği sorusunu akla getiriyor.”
Son dönemde, özellikle Cumhuriyet Halk Partisi’ne ait belediyelere yönelik artan inceleme ve soruşturmalar, kamuoyunda “hukuki denetim” sınırlarını aşan bir siyasi müdahale olarak değerlendirilmektedir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve diğer büyükşehir belediyeleri üzerindeki süreçler, yalnızca idari bir denetim değil, aynı zamanda yerel demokrasiye karşı sistematik bir baskı aracı olarak yorumlanmaktadır. Seçilmiş belediye başkanları ve yerel yöneticilere yönelik sıkça başlatılan soruşturmalar, görevden uzaklaştırma uygulamaları ve kamuoyuna yansıyan iddialar, yerel yönetimlerin etkinliğini zayıflatmakta, halkın iradesiyle seçilmiş yöneticileri itibarsızlaştırmakta ve demokratik temsil ilkesini ihlal etmektedir.
“DENETİM MEKANİZMALARININ TÜM BELEDİYELERE EŞİT UYGULANMASI ZORUNLUDUR”
Demokratik bir hukuk devletinde idari denetim mekanizmalarının varlığı elbette önemlidir. Ancak bu mekanizmaların, objektif kıstaslara dayanması, siyasi etkiden uzak bir biçimde ve tüm belediyelere eşit uygulanması gerekmektedir. Aksi takdirde, denetim süreçleri hukuki olmaktan çıkarak siyasi bir araç haline dönüşebilir. İçişleri Bakanlığı’nın açıkladığı verilerde, inceleme başlatma kriterleri, soruşturma izinlerinin hangi somut delillere dayandığı, resen başlatılan işlemlerin oranı ve soruşturmaların sonuçları gibi temel unsurların şeffaf bir şekilde paylaşılmaması, sürece dair kuşkuları artırmaktadır. Tüm belediyelere yönelik inceleme ve soruşturma süreçleri şeffaf hale getirilmelidir. Denetim mekanizmaları bağımsız ve tarafsız kılınmalıdır. Soruşturma süreçleri asla siyasi baskı aracı olarak kullanılmamalıdır. Yerel yönetimlerin demokratik işleyişine zarar veren uygulamalardan derhal vazgeçilmelidir. Unutulmamalıdır ki, yerel yönetimler, halkın doğrudan iradesinin yansıdığı kurumlardır ve bu kurumlara yönelik her türlü siyasi müdahale, yalnızca belediyeleri değil, demokrasiyi de hedef almaktadır.
“AK PARTİ’YE MENSUP BELEDİYELER HAKKINDA VERİLEN 677 SORUŞTURMA İZNİ HANGİ İDDİALAR VEYA SUÇ İSNATLARI KAPSAMINDA?”
Tanrıkulu, Bakan Çiftçi’nin yanıtlamasını istediği soruları şu şekilde sıraladı:
“31 Mart 2024 ile 17 Nisan 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen 3 bin 309 araştırma ve inceleme hangi kriterlere dayanmaktadır? Soruşturma izni verilen bin 535 dosyada esas alınan hukuki ve idari ölçütler nelerdir? Soruşturma izni verilen belediyelerin siyasi parti dağılımında görülen farklılıkların somut gerekçeleri nelerdir?
AK Parti’ye ait belediyeler hakkında verilen 677 soruşturma izni hangi tür iddialar veya suç isnatları doğrultusunda yoğunlaşmaktadır? CHP, MHP, DEM Parti ve İYİ Parti’ye ait belediyeler hakkında verilen soruşturma izinlerinin konu başlıklarına göre dağılımı nedir?
Soruşturma izni verilen dosyaların kaçı sonuçlanmış, kaçı halen devam etmektedir? Sonuçlanan soruşturmalardan kaçı hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiş, kaçı hakkında kamu davası açılmıştır? Belediye başkanları veya belediye yöneticileri hakkında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanmış mıdır? Uygulandıysa, partilere göre dağılımı ne şekildedir?
İçişleri Bakanlığı, belediyelere yönelik denetim ve soruşturma süreçlerinde siyasi tarafsızlığın sağlanması için hangi mekanizmaları devreye sokmaktadır? Aynı dönemde, herhangi bir ihbar veya şikâyet olmaksızın resen başlatılan inceleme ve soruşturma sayısı kaçtır?”
Yorumlar kapalı.