Anayasa Mahkemesi (AYM), 1 Mayıs öncesinde tutuklama, gözaltı ve toplantı ile gösteri yürüyüşleri konularında dikkat çekici kararlara imza attı. AYM, 1 Mayıs 2024 tarihinde Saraçhane’de gerçekleşen protestolar sırasında tutuklanan üç kişi hakkında, “kişi hürriyeti ve güvenliği” hakkının oybirliğiyle ihlâl edildiğine, “barışçıl toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme” hakkının ise oy çokluğuyla ihlâl edildiğine karar verdi. AYM, 58 gün tutuklu kalan başvurucular hakkında verilen kararın gerekçesinde, tutuklamanın hukuki bir dayanağının bulunmadığını vurgulayarak, “Başvurucunun barışçıl bir gösteriye katıldığı için tutuklandığı ve bu nedenle toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiği iddiası yönünden de farklı bir sonuca varılmasını gerektiren bir durum bulunmamaktadır” ifadelerini kullandı.
2024 yılında Saraçhane’de yapılan 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü etkinliğinin İstanbul Valiliği tarafından Taksim Meydanı’nda kutlanmasına izin verilmedi. Saraçhane’den Taksim Meydanı’na yürümek isteyen yüzlerce kişi, yoğun polis müdahalesiyle gözaltına alındı. İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın verdiği bilgiye göre, İstanbul da dahil olmak üzere ülke genelinde 1 Mayıs etkinlikleri sırasında toplamda 226 kişi gözaltına alındı.
AYM’den üç kişi hakkında ihlâl kararı
AYM, 1 Mayıs protestolarında tutuklanan ve 58 gün tutuklu kalan üç kişi hakkında nihai kararını açıkladı. Mahkeme, bu kişilerin Saraçhane’de bulunmalarının “barışçıl protesto hakkını kullanma” niteliği taşıdığını belirtti ve tutuklamaların “kişi hürriyeti ve güvenliği” hakkını ihlâl ettiğine karar verdi.
AYM kararının gerekçesinde ise şu ifadeler yer aldı:
“Somut olayda başvurucu hakkında uygulanan tutuklama tedbirinin meşru bir amacının bulunmadığı, dolayısıyla tutuklama tedbirinin hukuki olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu kapsamda yapılan değerlendirmeler dikkate alındığında başvurucunun barışçıl bir gösteriye katıldığı için tutuklandığı ve bu nedenle toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiği iddiası yönünden de farklı bir sonuca varılmasını gerektiren bir durum bulunmamaktadır.”
AYM, tazminat taleplerini kısmen kabul ederek başvuruculara toplamda 300 bin TL tazminat ödenmesine hükmetti.
Bir üye karşıoy verdi
Karşıoy veren AYM üyesi Muhterem İnce, kişilerin eylemde bulundukları faaliyetleri gerekçe göstererek protestonun “barışçıl eylem” kapsamı dışında kaldığını savundu. İnce, karşıoyunun gerekçesinde, “Başvurucunun şiddet kullanan kişilerden biri olarak katıldığı gösterinin ve toplantının barışçıl toplanma kavramı dışında kaldığı açıktır” ifadelerini kullandı.
Ne olmuştu?
Anayasa Mahkemesi’nin hak ihlali kararına rağmen, İstanbul Valiliği, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü’nün Taksim Meydanı’nda kutlanmasına izin vermedi. CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, Saraçhane’ye gelerek sendikalar ve vatandaşlarla selamlaştı.
Basın açıklaması yapan Özel ve İmamoğlu, daha sonra alandan ayrıldı. Saraçhane’deki toplanma noktasından Taksim’e yürümek isteyen sendika, sivil toplum örgütü ve siyasi partilerden oluşan grup, Unkapanı’ndaki Bozdoğan su kemerleri altında barikat kuran polisle karşı karşıya geldi. Gruptaki bazı kişiler barikatı zorlamaya çalışırken, polis biber gazı ve plastik mermi ile müdahale etti. Polisin müdahalesi ve “dağılın” uyarılarının ardından, tertip komitesi eylemin sona erdiğini duyurdu ve toplanan kitle dağıldı.
İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, İstanbul’un çeşitli noktalarından Taksim Meydanı’na yürümek isteyen 217 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Yerlikaya’nın verdiği bilgiye göre, ülke genelinde 1 Mayıs etkinliklerinde gözaltına alınan toplam kişi sayısı 226 olarak kaydedildi.
Yorumlar kapalı.