Bursa‘nın Nilüfer ilçesindeki turistik Gölyazı Mahallesi’nde, Helenistik döneme ait yerleşimlerin aydınlatılması amacıyla başlatılan Apollonia ad Rhyndacum Antik Kenti kazısında, “Simitçi Kale” olarak bilinen alanda ham ipek atölyesi bulundu.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izni ve desteğiyle gerçekleştirilen kazı çalışmaları, 4 Temmuz’dan bu yana, birbirine bağlı üç ada formundaki kara parçası üzerinde devam ediyor. Helenistik dönemde tamamen surlarla çevrili olan antik kentin korunmuş sur duvarlarında yapılan kazılar, önemli bulgular ortaya koyuyor.
Kazılarda elde edilen büyük çivi örnekleri ve ipek böcekçiliğine dair teknelerin bulunduğu alanlar, arkeologlar tarafından bu bölgenin ham ipek atölyesi olarak kullanıldığına dair kanıtlar sunuyor.
Kazı Başkanı ve Bursa Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Derya Şahin, Helenistik dönemde inşa edilen surların 9 metre uzunluğunun yalnızca 4,57 metresinin günümüze ulaştığını, sur duvarlarındaki 7 kuleden ise 4’ünün korunabildiğini belirtti.
Şahin, “Simitçi Kale” olarak bilinen bölgede başlattıkları kazı çalışmalarının önemine dikkat çekerek, “Kale ve kule ifadeleri, hem halk arasında hem de literatürde biraz karışmış durumda. Surların arasında güvenlik amacıyla inşa edilmiş 4 kule mevcut. Bu kulelerden biri ‘Simitçi Kale’ olarak adlandırılmış. Muhtemelen bu yapının kemer formunun simidi andırmasından dolayı böyle bir isimlendirme yapılmış. Ayrıca, halk arasında daha önce simit fırını olarak kullanıldığı da biliniyor,” dedi.
Bölgedeki temizlik çalışmalarına da değinen Şahin, “Yaklaşık 3 kamyon çöp atıldı. Daha sonra zayıf noktalar için gerekli yerlerde dolgu malzemeleri kullandık ve bazı alanlarda metal dikey taşıyıcı unsurlar ekleyerek yapının geçici onarımını gerçekleştirdik. Çalışmalarımız devam ediyor,” şeklinde konuştu.
GÖLYAZI İPEK BÖCEKÇİLİĞİNDE ÖNEMLİ BİR MERKEZ
Kent surlarının en erken döneminin milattan önce 4’üncü yüzyılın son çeyreğine tarihlendiğini ifade eden Şahin, yapının farklı dönemlerde çeşitli amaçlarla kullanıldığını belirtti. Şahin, “En önemli tespitimiz, arkeolojik buluntular doğrultusunda geç dönemde (19. yüzyılın ilk yarısı) bu alanın bir ipek böcekçiliği işliği olarak değerlendirilebileceği yönünde. Detaylı çalışmalar, alanın bilimsel olarak daha iyi tanıtılmasını sağlayacaktır, ancak mevcut bulgular bu yönde güçlü bir işaret sunuyor. Yoğun miktarda bulunan mıh örnekleri ve ipek böcekçiliğine dair teknelerin yer aldığı alanlar, bu tespiti destekliyor. Gölyazı’nın geçmişinde uzun süre ipek böcekçiliği yapıldığını biliyoruz ve bu bölge, yakın geçmişte ipek böcekçiliğinde oldukça etkin bir merkez olarak tanımlanabilir,” diye ekledi.
Prof. Dr. Şahin, basit onarım ve konservasyon çalışmalarının 28 Kasım’a kadar tamamlanacağını, ardından kapsamlı bir restorasyon projesinin hayata geçirileceğini de sözlerine ekledi.
