Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye aleyhine AİHM çağrısı ve ‘otoriterlik’ eleştirilerini içeren raporuna ilişkin bir açıklama yaptı. Raporda, tutuklu İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu ve PKK’nın silah bırakma süreci gibi konulara dikkat çekilmiştir.
Bakanlık, “Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu tarafından kabul edilen 2023-2024 Türkiye Raporu, ülkemiz aleyhine çarpıtılmış, ön yargılı ve gerçek dışı iddialar içermektedir” ifadesini kullandı.
AP’den Türkiye’ye sert eleştiriler
BBC Türkçe’nin haberine göre, Avrupa Parlamentosu (AP), Türkiye’ye yönelik ağır eleştirileri içeren yıllık raporu onayladı.
Raporda, insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğü konularında yoğun eleştiriler yer almakta. 27 sayfalık rapor için 367 parlamenter lehte oy kullanırken, 74 aleyhte oy vermiştir. 188 parlamenter ise çekimser kalmıştır.
İspanyol parlamenter Nacho Sanchez Amor’un kaleme aldığı raporda, “üyelik için kestirme yol yok” vurgusu dikkat çekmiştir.
Sanchez Amor, Türk medyasında AB kapılarını Türkiye’nin askeri gücünün açacağına dair çıkan haberlere yanıt vererek, “Bu olmayacak. AB üyesi olmak için kestirme yol yok” ifadelerini kullandı.
İnsan hakları ve demokrasi konusunda endişelerini dile getiren AB Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, Türkiye’nin AB ile kurmak istediği ilişkinin niteliğini netleştirmesinin önemine değindi.
Kos, “İşbirliğimizin derinliği ve kalitesi her iki tarafın da karşılıklı kararlılığına bağlıdır” açıklamasında bulundu.
Oturumda yapılan konuşmalarda, Türkiye’ye yönelik eleştiriler olumsuz vurgularla öne çıkmıştır.
Dikkat çeken AİHM çağrısı
Raporda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarıyla ilgili dikkat çeken noktalar yer aldı.
Türkiye, bağlayıcı olmasına rağmen bazı AİHM kararlarını uygulamaktan kaçınmakta, bu nedenle Avrupa Konseyi ile Ankara arasında uzun süredir sıkıntılı bir süreç devam etmektedir.
AP, insan hakları savunucusu Osman Kavala ve siyasetçi Selahattin Demirtaş hakkındaki AİHM kararlarının “tam uygulanması” için çağrıda bulundu.
AP, AİHM kararları ile Türkiye’ye sağlanan mali yardımların ilişkilendirilmesi önerisini gündeme taşımıştır.
Raporda, AB Komisyonu ve AB üyesi ülkelerin Türkiye’nin bu kararları uygulamasını sağlamak için tüm diplomatik kanalları kullanmaları ve bu uyumun mali yardımlar için ön koşul sayılması gerektiği belirtilmiştir.
İmamoğlu vurgusu
Suç örgütü kuruculuğu, rüşvet, nitelikli dolandırıcılık, terör örgütüyle iş birliği ve yolsuzluk iddialarıyla 19 Mart’ta gözaltına alınan ve 23 Mart’ta tutuklanan Ekrem İmamoğlu’nun durumu da raporda ele alındı.
AP, İmamoğlu’nun gözaltına alınması ve sonrasındaki gelişmeler üzerine daha önce bir oturum düzenlemiş, ancak bir karar alınmamıştı.
Üniversite diploması iptal edilen İmamoğlu’nun tutuklanması, siyasi bir manevra olarak değerlendirilmiş ve “Türk yetkililerin ülkeyi daha otoriter bir modele doğru yönlendirdiği” görüşü raporda işlenmiştir.
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, İmamoğlu’nun gözaltına alınmasının ardından “Tarafsız ve bağımsız yargının gerçekleştirdiği soruşturmaları farklı taraflara çekmek tehlikeli ve yanlıştır” demiştir.
Tunç, “Hukuk devletinde suç işlendiğine dair bir iddia varsa yargı makamları ile ilgili süreç işlenmelidir” ifade etmiştir.
Raporda, “AP, demokratik standartlardaki gerilemeden ve Türk makamlarının eleştirel seslere karşı uyguladığı baskılardan derin endişe duymaktadır” ifadesine yer verilmiştir.
PKK ile süreç ‘önemli bir fırsat’
Belgede, PKK’nın silah bırakma ve kendisini feshetme sürecine yönelik destek verildiği belirtilmiştir.
AB’nin terör listesinde yer alan PKK’nın lideri Abdullah Öcalan’ın başlattığı bu sürece yönelik olumlu bakış açısı vurgulanmıştır.
Raporda, “Abdullah Öcalan’ın PKK’ya yaptığı silah bırakma ve barış sürecine dahil olma çağrısını tarihi ve beklenen bir adım olarak memnuniyetle karşılıyoruz” denilmiştir.
Belgede, “Önemli bir fırsatın mevcut olduğu” vurgusu yapılmıştır.
