ABD yönetiminin benimsediği korumacı ticaret politikalarının, enflasyon baskılarını artırabileceği ve ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceğine dair endişeler gündemde kalmaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın tarihe geçmiş en büyük vergi indirimi yasa tasarısının bütçe açığını derinleştirme potansiyeli ise yatırımcıların risk algısını yükseltiyor.
Bu yasa tasarısında, eyalet ve yerel vergi indirimlerinin artırılması, bahşiş ve fazla mesai gelirlerine dair vergilerin kaldırılması ve 2017’de yürürlüğe giren vergi indirimlerinin sürelerinin uzatılması ön görülüyor.
Harcama kesintileri içeren bu düzenlemelerle birlikte, elektrikli araçlar ve temiz enerji projelerine yönelik vergi teşviklerinin azaltılması da gündemde. ABD medyasındaki haberlere göre, Trump’ın yasa tasarısının Kongre’den geçirilmesi konusunda muhalifleri ikna etme çabalarında zorlandığı ifade ediliyor.
Analistler, ABD’de artmakta olan ekonomik belirsizliklerin yanı sıra, kamu maliyesi kaynaklı yeni risklerin yatırımcılar tarafından dikkatle izlendiğini belirtiyor. Vergi indirimleri işletmeler için faydalı olsa da, belirsizliklerin artması ülkenin mali durumunu olumsuz etkileyebilir.
Ayrıca, ABD ile Çin arasında sağlanan geçici tarife anlaşması sonrasındaki piyasa iyimserliğinin, diğer ülkelerle ticaret müzakerelerinde kaydedilen ilerleme eksikliği nedeniyle azaldığı da gözlemleniyor.
İki ülke arasındaki ticari gelişmeler investorların radarında kalırken, Çin, ABD şirketlerine yönelik yarı iletken alanındaki uyarılarının ardından karşı yaptırımları devreye sokabileceğine dair açıklamalar yaptı.
ABD ile Çin arasındaki ticaret gerginliklerinin artmasının küresel risk algısını doğrudan etkilediği belirtiliyor. Ticaret gerginliklerindeki herhangi bir artış, finans piyasalarının geleceğe dair projeksiyonlarını zorlaştırmakta.
TAHVİL PİYASALARINDA SERT SATIŞ
ABD ekonomisine yönelik kaygılar ve belirsizlikler, tahvil piyasalarında satış baskısını artırıyor. Hazine tarafından gerçekleştirilen 20 yıllık tahvil ihalesinde zayıf talep, faizlerin yükselmesine neden oldu. Bu ihale sonucunda faiz oranı yüzde 5,1 olarak belirlendi. ABD’nin 30 yıllık tahvil faiz oranı yüzde 5,11 ile 2003’ten bu yana gördüğü en yüksek seviyeye ulaşırken, 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,61 seviyesine çıkarak yeni günde yüzde 4,59’da dengelendi.
Ekonomik, mali ve jeopolitik belirsizliklerin artmasıyla birlikte altının ons fiyatı, dört işlem günü boyunca yükselişini sürdürdü. Ons altın, önceki gün yüzde 0,8 artışla 3.315 dolardan kapanırken, şu anda yüzde 0,7 artışla 3.337 dolardan işlem görüyor.
Dolar endeksi, yeni işlem gününde önceki kapanışına yakın seviyede, 99,6’dan işlem görmekte. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,4 artışla 64,5 dolara yükseldi.
Tüm bu gelişmeler ışığında, New York Borsası’nda S&P 500 endeksi yüzde 1,61, Nasdaq endeksi yüzde 1,41 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,91 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise karışık bir seyirle başladı.
FİNANSAL İSTİKRAR SİTEMİNİN EURO BÖLGESİ’NDE ETKİSİ
Avrupa borsaları, dün Fransa hariç genel olarak pozitif bir seyir izledi. Avrupa Merkez Bankası (ECB), yayınladığı raporda küresel ticari çatışmaların ve değişen jeopolitik ortamın Avro Bölgesi’ndeki finansal sistemin istikrarı için tehdit oluşturduğuna dikkat çekti.
Özellikle gümrük tarifelerine duyarlı sektörlerin artan iflas risklerine işaret eden raporda, ekonomik büyümenin zayıf kalması ve işgücü piyasası koşullarının bozulması durumunda bazı hanehalklarının borç ödeme yeteneklerinin de etkilenebileceği uyarısında bulunuldu.
Düzenlenen rapor, tahvil ve hisse senedi piyasalarının durumunu da ele alıyor. Tahviller üzerindeki risk primlerinin arttığı ve hisse piyasalarının ani dalgalanmalara karşı zayıf kaldığı ifade edildi.
Analistler, Avrupa ekonomisinin büyüme konusundaki kırılganlığını sürdürdüğünü ve bölgedeki imalat aktiviteleri düşerken bu endişelerin de arttığını vurguladı.
Bugün açıklanacak imalat sanayi ve hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinden alınacak sinyallerin bölge ekonomisi hakkında daha fazla bilgi vereceği kaydediliyor. Otomotiv ve otomotiv parçaları gibi bazı sektörlerde devam eden tarifelerin imalat aktiviteleri üzerinde etkili olabileceği belirtildi.
Diğer yandan, Avrupa Birliği (AB), savunma sektörünü güçlendirme amacıyla 150 milyar avroluk kredi içeren Avrupa Güvenlik Eylemi “SAFE” isimli bir düzenlemeyi resmen kabul etti.
Bu düzenlemeye göre, AB fonlarından yararlanmak isteyen şirketlerin satın alacakları silah sistemlerinin en az yüzde 65’inin AB ülkeleriyle Avrupa Ekonomik Bölgesi’ne dâhil ülkelerden temin edilmesi gerekecek.
Dün Almanya’da DAX 40 yüzde 0,36, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,06 ve İtalya’da FTSE MIB 30 yüzde 0,07 değer kazandı; buna karşılık Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,40 geriledi. Avrupa’daki endeks vadeli kontratlar ise yeni güne negatif bir seyirle başladı.
ASYA BORSALARI NEGATİF SEYREDİYOR
ABD endekslerindeki aşağı yönlü hareket, Asya borsalarına da yansıdı ve bölgede, özellikle Çin hariç olmak üzere olumsuz bir seyir izleniyor.
ABD tahvil piyasalarındaki dalgalanmalara duyarlı olan Asya ülkelerinde, ABD tahvillerindeki satış baskısı sonrası hisse senedi piyasalarında risk algısı devam ediyor.
Analistler, Japonya’nın ABD tahvillere en fazla yatırım yapan ülkeler arasında yer aldığını hatırlatarak, düşen tahvil fiyatlarının Japonya Merkez Bankası (BoJ) tarafından dikkatle takip edildiğini belirtiyor.
Bu arada, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile Japonya Maliye Bakanı Katsunobu Kato’nun, Kanada’daki G7 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları toplantısında bir araya gelerek ikili ticaret müzakereleri dahil önemli ekonomik konuları değerlendirdiği bildirildi.
İki bakan, döviz kurlarının serbest piyasa koşullarında belirlenmesi gerektiği yönündeki ortak görüşlerini yineleyerek mevcut dolar/yen kuru seviyesinin temek ekonomik göstergeleri yansıttığını kaydettiler.
Bugün açıklanan Japonya’nın imalat sanayi PMI verisi mayıs ayında 49 olarak belirlendi. Ülkede imalat sanayi aktivitesi önceki aya göre artış kaydetmesine rağmen, hala zayıf kalmaya devam ediyor. Ayrıca, mart ayına ilişkin çekirdek makine siparişleri aylık yüzde 13 ve yıllıkla yüzde 8,4 artarak piyasaların beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.
Bütün bu gelişmeler ışığında, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 düşüş yaşadı, Çin’de ise Şanghay bileşik endeksi yatay bir seyir izledi.
GÖZLER MERKEZ BANKASI ENFLASYON RAPORUNDA
Dün, Borsa İstanbul’da satış ağırlıklı bir görünüm sergilendi ve BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,21 değer kaybederek 9.398,93 puandan kapattı. Ayrıca, Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontratlar, önceki seans kapanışına göre yatay seyirle 10.718,00 puandan işlem gördü.
TCMB Başkanı Fatih Karahan’ın bugün İstanbul Finans Merkezi’nde gerçekleştireceği yılın ikinci Enflasyon Raporu sunumu yatırımcıların takibinde bulunuyor.
Karahan, yılın birinci Enflasyon Raporu toplantısında, 2025 yılı sonu için enflasyonun yüzde 24 seviyesinde gerçekleşeceğini öngördüğünü belirtmişti. 2026 yılı için ise enflasyon tahminini yüzde 12 olarak koruduklarını ifade etmişti. 2027 itibarıyla enflasyonun yüzde 8’e gerilemesi hedefleniyor.
Ayrıca, enflasyon tahmin aralıklarının alt ve üst noktaları 2025 yılı için yüzde 19 ve yüzde 29, 2026 yılı için ise yüzde 6 ve yüzde 18 olarak ifade edilmiştir.
Dolar/TL, dün yüzde 0,1 artış ile 38,8590’dan kapanırken, bugün bankalararası piyasada açılışta önceki kapanışına göre yüzde 0,1 düşüşle 38,8380 seviyesinden işlem görüyor.
Analistler, yurt içinde yılın ikinci Enflasyon Raporu, kapasite kullanım oranı ve reel kesim güven endeksi verilerinin yanı sıra, yurt dışında açıklanacak küresel imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verilerinin yoğun şekilde takip edileceğini belirtiyor. Ayrıca, BIST 100 endeksinin teknik açıdan 9.300 ve 9.200 seviyelerinin destek, 9.500 ve 9.600 puanın direnç konumunda olduğunu vurguluyor.
Piyasalarda izlenecek veriler ise şöyle:
10.00 Türkiye, mayıs ayı reel kesim güven endeksi
10.00 Türkiye, mayıs ayı kapasite kullanım oranı
10.30 Türkiye, TCMB enflasyon raporu
10.30 Almanya, mayıs ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI
11.00 Almanya, mayıs ayı Ifo iş dünyası güven endeksi
11.00 İngiltere, mayıs ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI
15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
16.45 ABD, mayıs ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI
17.00 ABD, nisan ayı ikinci el konut satışları
