1 Mayıs, işçilerin günlük çalışma sürelerinin düşürülmesi için verdikleri mücadelelerin bir sonucu olarak dünyanın dört bir yanında emek ve işçi bayramı olarak kutlanmakta olan önemli bir gündür. Bu tarih, uzun bir mücadele geçmişine sahip olup, 19. yüzyılın ortalarına kadar uzanmaktadır. İşçilerin hakları için verdikleri mücadele, bu tarihi yalnızca kutlamakla kalmayıp, onların sorunlarına dikkat çekmek için bir platform haline getirmiştir.
Bu hareketin başlangıcı, 1856 yılında Avustralya’nın Melbourne kentinde taş duvar ustaları ve inşaat işçilerinin günlük çalışma süresinin 8 saate düşürülmesi talebiyle başlattıkları iş bırakma eylemi ile ortaya çıkmıştır. Bu işçiler, talep ve hedeflerini dile getirmek amacıyla 21 Nisan’da Melbourne Üniversitesi’nden Parlamento Evi’ne kadar bir yürüyüş gerçekleştirmişlerdir. Bu yürüyüş, işçi hareketinin yayılması açısından önemli bir adım olarak tarihe geçmiştir.
Melbourne’daki bu olayın ardından ABD’deki işçiler de 1884 yılında benzer bir taleple işverenlerine başvurmuşlardır. Buradaki mücadele, 1886 yılında kitlesel grevlerle daha geniş bir yayılım kazanmış ve bu durum uluslararası bir boyut kazanmıştır. ABD’deki işçilerin talepleri sadece kendi ülkeleri ile sınırlı kalmamış, dünya genelindeki işçi hareketlerine ilham vermiştir.
Milletlerarası İşçi Kardeşliği Teşkilatı’nın 1889’daki Paris Kongresi, bu uluslararası dayanışmayı pekiştiren önemli bir toplantı olmuştur. Bu kongrede, yılın bir günü tüm işçilerin ortak bayramı olarak kutlanması kararlaştırılmıştır. ABD’li sendikacıların önerisi üzerine bu kutlama günü “1 Mayıs” olarak belirlenmiştir. O tarihten itibaren 1 Mayıs, birçok ülkede “Emek Bayramı”, “İşçi Bayramı” ve “1 Mayıs Bayramı” gibi isimlerle kutlanmaya başlanmıştır.
TÜRKİYE’DE İLK RESMİ KUTLAMA 1923’TE YAPILDI
Osmanlı döneminde 1 Mayıs ilk kez 1911 yılında Selanik’teki tütün, pamuk ve liman işçileri tarafından kutlanmıştır. İstanbul’da ilk 1 Mayıs kutlaması ise 1912 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Bu ilk kutlamalar, zamanla 1 Mayıs’ın Türkiye’deki önemini arttırmış ve işçilerin haklarının gündeme gelmesine yol açmıştır.
Cumhuriyet döneminde, Türkiye ve Sovyetler Birliği arasındaki dostluk ilişkileri çerçevesinde 1 Mayıs 1922’de Ankara’da İşçi Bayramı olarak kutlanmıştır. Ancak resmi olarak bu gün, ilk kez 1 Mayıs 1923 tarihinde kutlanmıştır. 1977 yılında ise Taksim Meydanı’nda düzenlenen 1 Mayıs programında, DİSK Genel Başkanı Kemal Türkler’in konuşması esnasında meydana ateş açılması sonucu 37 kişi yaşamını yitirmiş, yüzlerce kişi de yaralanmıştır. Bu olay, 1 Mayıs’ın kutlanmasını zorlaştırmış ve bu tarihteki kutlamalar askıya alınmıştır.
1980’lerde gerçekleşen 12 Eylül askeri darbesinin ardından, 1 Mayıs resmi tatil olmaktan çıkarılmıştır. Ancak yıllar sonra, 2009 yılında “Emek ve Dayanışma Günü” adı altında tekrar resmi tatil ilan edilmiş ve coşkuyla kutlanmaya başlanmıştır. Bu, işçi sınıfının haklarını ve taleplerini kamuoyuna duyurmak açısından önemli bir adım olmuştur.
SENDİKALAR İSTANBUL’DA HAK-İŞ RİZE’DE
1 Mayıs, yalnızca bir kutlama değil, aynı zamanda çalışanların sorun ve taleplerinin dile getirildiği özel bir gün olma unvanını taşımaktadır. Bu vesileyle ülkede farklı sendikalar, çeşitli organizasyon
Yorumlar kapalı.