10. Yargı Paketi kapsamında yapılan infaz düzenlemeleri, Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından iptal edilen bazı maddelerin yeniden ele alınmasına vesile oldu. Özellikle internetten içerik çıkarma işlemlerine dair düzenleme ve Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kurumu Başkanı’na tanınan yetki dikkat çekiyor.
Bu düzenleme, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un içinde yer alıyordu.
Ekim 2023’te Anayasa Mahkemesi, ilgili yasanın 9. maddesini basın özgürlüğünü ihlal ettiği gerekçesiyle iptal etti.
Prof. Dr. Yaman Akdeniz, yeniden düzenlenen maddenin daha büyük sorunlar barındırdığını ifade etti. Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği 9. madde ile neredeyse aynı içerikteki düzenlemenin yapıldığını ve bu sefer ağır cezaların eklendiğini belirten Akdeniz, düzenlemenin “temel hak ve özgürlükler açısından ciddi bir gerileme” teşkil ettiğini vurguladı.
Düzenlemedeki içerik çıkarma yetkisi ile ilgili belirsizlikler olduğunu söyleyen Akdeniz, “Hakimlerin, ‘ilk bakışta ihlalin anlaşılabildiği durumlarda’ yaptırım uygulaması öngörülüyor. Ancak bunun ne anlama geldiği açıklığa kavuşmamış” dedi.
Akdeniz, devamında şu sözleri sarf etti:
“AYM, bu değerlendirmenin hakimler tarafından yapılmadığını birçok kez belirtmesine rağmen 9. maddeyi iptal etti. Bu durum, itirazları değerlendiren hakimler için de geçerli olmaktadır; fakat onlar da bu değerlendirmeyi gerçekleştirmediler.”
“İptal gerekçeleri göz ardı edildi”
Anayasa Mahkemesi’nin iptale ilişkin gerekçelerinin görmezden gelindiğini belirten Akdeniz, içerik çıkarma yaptırımına itiraz mekanizmasının değişmediğini de sözlerine ekledi. Akdeniz, “Sulh ceza hakimliklerine yapılacak itirazların değerlendirilmesinde hala bir süre sınırlaması yok. Yaptırım kararları 24 saat içinde verilmesi öngörülüyor; ancak uygulamada hakimlikler istedikleri zaman bu itirazları gözden geçirebilir ya da tamamen kararsız kalabilir. AYM, ‘itirazları incelemiyorsunuz’ eleştirisine karşı teklife ‘Kararına itiraz edilen hakim, gerekli görmesi halinde tarafları dinleyebilir’ ifadesini eklemiş. En azından duruşmaların zorunlu olması beklenirdi.”
“9. maddeye bant daraltma eklenmiş”
Akdeniz, iptal edilen 9. maddede mevcut olmayan ‘bant daraltma’ yaptırımının yeni teklifin içine konulduğunu ifade etti. “Sosyal medya platformları için sorunlar daha da artacak; bizler de bu durumdan etkileneceğiz. Teklif, 9. madde kararlarının uygulanmaması sebebiyle ‘bant daraltma’ yaptırımını öngörmektedir. Bant daraltma, iptal edilen 9. maddede yoktu” şeklinde konuştu.
Ayrıca, ilgili kanunun ‘katalog suçlarla ilgili’ 8. maddesinin de pakette yer aldığına dikkat çeken Akdeniz, “Buna yönelik hiç bir zaman ayrım yapmadılar. AYM’nin iptal ettiği maddeler, aynen geri yer almış” dedi.
“Kozmetik kelime oyunlarıyla ihlal kararları aşılmaya çalışılıyor”
Teklifteki en kritik konunun BTK Başkanına tanınan “içeriğin yayından çıkarılma” yetkisi olduğunu ifade eden Akdeniz, şöyle devam etti:
“AYM, bu yetkiyi masumiyet karinesine aykırı bularak iptal etmişti; ancak şimdi bu yetki, aynı şekilde geri dönmüş. Hakim onayı gerekli mi? Elbette değil. Bu durumu meşrulaştırmak için tanımlar kısmına ‘İçeriğin çıkarılması: İçeriğin internet ortamından çıkarılması’ ibaresi eklenmiş. Açıklamada ise ‘gerektiğinde geri döndürülebilir şekilde internet ortamından çıkarılacaktır’ denilmiştir. Burada söz konusu olan, kelime oyunlarından başka bir şey değil. İçeriğin çıkarılmasının başka bir anlamı yok; AYM’nin iptal kararının etrafından dolanma çabası var.”
Akdeniz, içeriğin yayından çıkarılması sonrasında ‘geri döndürülebilirliğinin’ hukuksal bir güvence ile sağlanması gerektiğini ve söz konusu düzenlemenin bu güvenceyi içermediğini de vurguladı.
