MHP’nin lideri Devlet Bahçeli, “100 İl, 1000 İlçe” hedefini açıklayarak Türkiye’nin idari yapısında olası bir değişim tartışmasını gündeme getirdi. Projenin hayata geçmesi durumunda il sayısının 81’den 100’e ulaşması ve 19 ilçenin il olmasının planlandığı ifade ediliyor. Bahçeli’nin ifadeleri sonrasında potansiyel il adaylarının kimler olacağı ve yeni düzenlemenin nasıl olacağı merak ediliyor.
İl sayısını 81'den 100'e yükseltecek ve 19 ilçeye il statüsü verecek yasal düzenleme, Türkiye’nin siyasi gündeminde önemli bir konuma geldi. Eğer TBMM'den geçerse, en son 1999 yılında Düzce’nin il yapılmasıyla birlikte duraklayan Türkiye haritası, 27 yıl aradan sonra tekrar güncellenecek.
Bir ilçenin il statüsüne geçmesi, o bölgedeki kamu hizmetlerinin bağımsızlaşmasına olanak tanıyacak. Her yeni il merkezi için vali atanacak ve valiliğe bağlı il müdürlükleri kurulacak. Emniyet, sağlık, eğitim ve adalet gibi alanlardaki hizmetler il düzeyinde yeniden yapılandırılacak. Bu değişiklikler, ilgili bölgelere doğrudan kamu yatırımlarını, altyapı ve istihdam olanaklarını getirecek.
İdari değişiklikler, siyasi temsil dengesini de etkileyecek. Her il kendi seçim bölgesi olarak kabul edilecek ve her ile en az bir milletvekili kontenjanı ayrılacağı için, TBMM'deki 600 sandalye dağılımı yeniden hesaplanacak. Aynı zamanda yeni il olan ilçeler, genel bütçeden kendi paylarını almaya başlayacak.
İl olmaya en yakın ilçeler, şu kriterlere göre belirleniyor: Nüfus büyüklüğü, ekonomik yapısı ve il merkezine olan mesafesi. Aday ilçeler şunlardır:
Alanya ve Manavgat (Antalya)
Bandırma ve Edremit (Balıkesir)
Fethiye (Muğla)
Nazilli (Aydın)
Polatlı (Ankara)
Çorlu (Tekirdağ)
Lüleburgaz (Kırklareli)
İskenderun (Hatay)
Ünye (Ordu)
Elbistan (Kahramanmaraş)
Siverek (Şanlıurfa)
Kahta (Adıyaman)
Ergani (Diyarbakır)
Midyat (Mardin)
Cizre (Şırnak)
Erciş (Van)
Yüksekova (Hakkari)
19 kontenjanla sınırlı olan bu aday sayısının bazılarını liste dışında bırakması bekleniyor. Antalya ve Balıkesir'den iki ilçe önerilmesi, bu bölgelerde kapsamlı değişikliklerin habercisi olabilir. Ayrıca, iki farklı Ereğli ilçesinin aynı anda listeye alınmasının nasıl çözüleceği de tartışmaya açılan konulardan bir tanesi.
Türkgün gazetesinde yayınlanan bilgilere göre, bir ilçenin il statüsüne kavuşması için temel şartlar arasında en az 100 bin nüfusa sahip olmak ve bağlı olduğu il merkezine 30 kilometre mesafede bulunmak yer alıyor.
Ayrıca, şehirleşme hızı, ulaşım altyapısı, ekonomik çeşitlilik ve eğitimsel göstergeler gibi sekiz madde üzerinden inceleme yapılıyor. Bir il kurulması yasal olarak yalnızca kanunla mümkün olduğundan, belirlenen ilçelerin bu durumu TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilecek yasa önerisine bağlı olarak geçerli olacak.
Yeni illerin kuruluşuyla birlikte Türkiye'deki plaka kodlama sistemi de genişletilecek. Şu anki sistem 01 Adana ile başlayıp 81 Düzce ile bitiyor; yeni iller için 82'den başlayarak 100’e kadar numaralar verilecek.
Benzer bir geçiş dönemi geçmişte 1989-1999 yılları arasında yaşandı. O zaman kurulan 14 yeni il, tarih sırasına göre şu plaka kodlarını aldı:
Aksaray: 68
Bayburt: 69
Karaman: 70
Kırıkkale: 71
Batman: 72
Şırnak: 73
Bartın: 74
Ardahan: 75
Iğdır: 76
Yalova: 77
Karabük: 78
Kilis: 79
Osmaniye: 80
Düzce: 81
Yeni dönemde hangi ilçenin hangi plaka numarasını alacağı, yasal metinle belirlenecek. Aday ilçelerin 100 numaralı plakayı talep etmediği, gündeme gelen tartışmalardan biri olarak basında yer buldu. İl olan ilçeler için mevcut plakaların değişip değişmeyeceği de yeni düzenlemelerle belirginleşecek.
MHP’nin lideri Bahçeli, Türkgün gazetesine yaptığı açıklamalarda, bu idari dönüşümün yerel yönetim reformuyla eş zamanlı gerçekleştirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Belediyelerde ortaya çıkan yolsuzluk ve kötü yönetimlere karşı şeffaflık sağlanması, idari denetimlerin artırılması ve yerel yapıda köklü değişikliklerin yapılması gerektiğine vurgu yaptı.
“100 il” hedefi, uzun süredir siyasi gündemde yer alıyor. Bahçeli, Mayıs 2022’de nüfusun 100 milyonu aşmasını ve il sayısının 100'e ulaşmasını düşündüğünü açıklamıştı. 2023 seçimlerinden sonraki ilk grup toplantısında ise, "Cumhuriyet’in 100'üncü yılı şerefine 100 maddelik Anayasa teklifimiz hazırdır. Yeni yüzyılda 100 il ve 1000 ilçeden oluşan bir yapı inşa etmek mümkündür" demişti.
Bu konu daha önce AKP Merkez Yürütme Kurulu’nda değerlendirildi. Yerel seçim sonrasına bırakılmasının üzerinde durulmuştu; İletişim Başkanlığı, Haziran ayında 106 il iddiasını yalanlayarak 100 il hedefinin yeniden gündeme gelmesini sağladı. Yasa teklifinin Meclis’e sunulmasıyla birlikte, 27 yıllık bir idari değişim süreci resmen başlayacak.
İçişleri Bakanlığı’nın güncel verileriyle Türkiye’nin mevcut mülki idare bölümleri şöyle görülmektedir:
İl sayısı: 81
İlçe sayısı: 922
Mahalle sayısı: 32.314
Köy sayısı: 18.213
Bağlı yerleşim sayısı: 23.572
Büyükşehir belediyesi sayısı: 30
İl belediyesi sayısı: 51
Büyükşehir ilçe belediyesi sayısı: 519
İlçe belediyesi sayısı: 403
Belde belediyesi sayısı: 400
Toplam belediye sayısı: 1.403
İl özel idaresi sayısı: 51
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri, 1 Temmuz 2026 tarihine göre, Türkiye’nin toplam nüfusunu 86 milyon 320 bin 602 kişi olarak göstermektedir. Nüfus dağılımına göre 81 il arasında 3 il nüfus bakımından 100 binin altında kalırken, 6 il 200 binin altında, 20 il ise 300 bin sınırının altında yer almaktadır.
Okuyucu Yorumları0
Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk görüşü siz paylaşın!
Yeni Bir Yorum Bırakın