İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Karayolları Trafik Kanunu’na ilişkin Meclis gündemine getirilen yasa teklifine dair önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Yerlikaya, “Cumhurbaşkanımız, güvenli trafik güvenli Türkiye vurgusuyla iki sayılı bir genelge yayınladı. Birleşmiş Milletler’in önerileri doğrultusunda, 2030 yılına kadar dünyada trafik kazalarından kaynaklanan can kayıplarını yüzde 50 oranında azaltmamız gerekiyor. 2050 yılına kadar bu sayıyı sıfıra indirmeliyiz” ifadelerini kullandı. Ayrıca, ceza artırımlarına da değinerek, “Kaza yerini terk etmenin cezasını 4.512 TL’den 46.000 TL’ye çıkarıyoruz. Sosyal medyada ihlali paylaşıp övmeniz durumunda 25.000 TL ceza uygulanacak. Görüntüdeki ihlaller için de ayrı ceza kesilecek” dedi.
Bakan Yerlikaya, CNN Türk’te yaptığı yayında yeni trafik kanunu hakkında bilgi verirken, yasadışı çakar kullanımı konusunda da açıklamalar yaptı. Yerlikaya, “Yasa dışı çakar kullanımı ile ilgili toplumsal bir tepki oluşmuştu. Bu konuda 1 maddelik bir değişiklik yaptık; ceza 138 bin lira oldu, ehliyet 30 gün geri alınıyor ve araç 30 gün trafikten men ediliyor. Geçen yıl 100 bin araç denetlendi ve 6 bin ceza işlem yapıldı” ifadelerini kullandı. Bugün itibarıyla Türkiye’de 3 milyon 988 bin yabancı bulunuyor ve 9 Aralık tarihinden bu yana 250 bin Suriyeli ülkesine geri döndü.
Yerlikaya’nın açıklamalarından öne çıkan bazı başlıklar şöyle:
“Sayın Cumhurbaşkanımız, millete ve tüm dünyaya Türkiye Yüzyılı’na inandığını belirtti. Şehirlerde ve kırsalda terör, organize suç, uyuşturucu, düzensiz göç ve asayişle mücadele etmeye devam ediyoruz; ancak trafikle ilgili de önemli bir görev üstlenmemiz gerekiyor.”
“2030’a kadar trafikten sebep can kayıplarını yüzde 50 düşürmemiz lazım”
2023 yılında günde 17 trafik kazasında ölüm gerçekleşiyor. 2002 yılında bu sayı 24’tü. AK Parti’nin iktidara gelmesiyle birlikte günde meydana gelen kaza sayısı azalmış olsa da, durum endişe verici. Sayın Cumhurbaşkanımız, güvenli trafik için 2021 yılının Şubat ayında genelge yayınladı. 2030 yılına kadar dünya genelinde can kayıplarını yüzde 50 oranında azaltmamız, 2050 yılında sıfırlamamız gerektiği bildirildi. Bu hedefe ulaşmak için 3 yıllık eylem planları oluşturuldu ve İçişleri Bakanlığı’na koordinasyon görevi verildi.
2020 yılında Covid-19 döneminde Türkiye’deki trafik ölümleri 5,82’ye kadar düşerken, 2023’te bu oran 7,67’ye çıktı. Ülkeler arasındaki kıyaslamalarda ise 100 bin kişi üzerinden değerlendirme yapılıyor. 2030 yılı itibarıyla günde ortalama can kaybımızın 7,16 olması hedefleniyor. Bu konuda kararlıyız. Meclis’te görüşmeler devam ediyor ve trafik güvenliği altyapısına yatırım yapmamız gerekiyor. Eğitim de bu sürecin önemli bir parçası. 4 ve 9. sınıflarda zorunlu trafik eğitimi veriliyor.
Yasa dışı çakarlara ceza
Trafik denetimlerini yüzde 50 oranında artırdık ve ceza sayısını yüzde 44 oranında yükselttik, toplamda 10 milyon ceza uygulandı. Araç sayısında yüzde 48’lik bir artış oldu. Ekip sayısını yüzde 36, radar sayısını ise 2023 yılından itibaren yüzde 17,5 artırdık. Trafik denetiminde görev alan emniyet ve jandarma personelinin sayılarını yaka kamerası ile destekliyoruz.
Toplumda büyük bir nefret yaratan yasa dışı çakar kullanımı ile ilgili bir değişiklik yapıldı. Bu madde kapsamında 138 bin lira ceza uygulanacak ve ehliyet 30 gün süreyle geri alınacak duruma getirildi. Son bir yılda 100 bin araç denetlendi ve 6 bin ceza uygulanmış oldu. Valilere, kamu veya özel araçlarda yasadışı çakar kullanımına karşı dikkatli olmaları talimatını verdim.
Ayrıca, tam 5 tane kaza sebebi üzerine yoğunlaştık; hız ihlali, şerit izleme, geçiş önceliği, arkadan çarpma ve kırmızı ışık ihlali. 2024’te hız ihlali kaynaklı ölümlerin oranı toplam kural hataları içinde yüzde 47,2 olacak. Bu yıl yeni bir uygulama ile hız nedeniyle günde ortalama 10 kişi ölüyor. TÜİK verilerine göre; kazaların yüzde 79’u yerleşim yerlerinde, yüzde 21’i yerleşim yeri dışında meydana geliyor.
“Ceza dakikalar içinde e-Devlet’e düşecek”
Yerli üretim olan mobil radar cihazları, Radarsan tarafından geliştirildi ve yapay zeka destekli olarak çalışacak. Radarlar, hastane, okul gibi kazaların sıkça yaşandığı noktalara konulacak. Bu uygulamayla vatandaşa tuzak kurmamayı hedefliyoruz; radarların yerleri uygulama üzerinden görülebilecek. Amaç, ceza yazmak değil, dikkat çekmektir. Cihaz, gece gündüz aynı kalitede çekim yaparak sadece hız değil, emniyet kemeri kontrolü de gerçekleştirecek. Verilen cezalar dakikalar içinde e-Devlet sistemine düşecek.
Ayrıca, hız ihlali durumda psikoteknik değerlendirme yapılacak. Yerleşim yeri dışında belirlenen hız sınırlarına uymayan araç sahiplerinin ehliyetine el konulacak. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre trafik ölümleri önlenebilir halk sağlığı sorunu olarak belirtiliyor.
Trafikte şerit değiştirme ihlali nedeni ile günde ortalama 3,17 kişi hayatını kaybediyor. Bu ihlal için mevcut 2.167 TL olan ceza 5.000 TL’ye çıkarıldı. Ağır taşıtlar için cezalar ise 10.000 TL olarak belirlenmiştir. Ters şeritte ilerlemek ise ceza gerektiren bir durumdur; bu durumda ihraç edilen ceza miktarları hızla artacak.
“Kaza yerini terk etmenin cezasını 46 bin TL yapacağız”
Geçiş önceliği ve kavşak ihlali durumundaki cezalar arttırılarak her iki ihlalde 993 TL olarak belirlendi. Ambulansa ve itfaiye araçlarına yol vermemenin cezası 46 bin TL olacak; bu durumda hem ehliyet hem de araç 30 gün süreyle trafikten men edilecektir. Kavşak kurallarına uymamanın cezası 5 bin TL olarak belirlendi. Ayrıca, kaza yerinden kaçmanın cezası da 4.512 TL’den 46 bin TL’ye yükseltilmiştir. Sosyal medya üzerinden ihlali teşvik eden içerik paylaşılması durumunda 25.000 TL ceza uygulanacak, görüntülere ilişkin ihlaller için de ayrı bir ceza kesilecektir.
“47 bin aile döndü”
8 Aralık’ta Suriye’de Esed rejiminden kaçanlar için önemli gelişmeler yaşandı. 2017’den itibaren göçü kaynağında durdurmayı başardık. 2016’dan itibaren 1 milyon 126 kişi geri dönmüş durumda. Bugüne kadar 250 bin 64 Suriyeli Türkiye’den dönmüştür. 47 bin aile geri döndü. Okullar kapanınca bu sayının artması beklenmektedir. Türkiye’de şu an 3 milyon 988 bin 157 yabancı bulunmaktadır; geçici koruma altındaki Suriyeli sayısı 2.711.170, ikamet izni olan kişi sayısı 1.104.385, uluslararası koruma altındakilerin sayısı ise 172.602’dir.
