Türkiye’de uzun yıllardır uygulanan, 10 milyon lira değerindeki bir konutun tapuda 3 milyon lira gibi düşük bir rayiç değerle gösterilmesi, hem vergi kayıplarına hem de kayıt dışı ekonominin artmasına neden oluyordu.
Bu yöntemle, 400 bin lira harç ödemesi gereken alıcılar, yalnızca 120 bin lira ödeyerek devlete toplamda 280 bin lira vergi kaybı yaşatıyordu. MASAK’ın yeni para hareketleri denetimleri, bu uygulamaları tamamen sona erdirecek.
ARTIK TAPUDA GERÇEK SATIŞ BEDELİ NE İSE BANKA HAREKETİ DE AYNI OLACAK
Belediyeler tarafından belirlenen rayiç değerlerin 2026’da da gerçek satış bedellerinin altında kalacağı öngörülse de, bankalar üzerinden gerçekleştirilecek para transferleri sayesinde gerçek değerlerin gizlenmesi mümkün olmayacak.
2026 yılı itibarıyla, alıcı ile satıcı arasında gerçekleştirilecek mülk satışında, tapuda beyan edilen değer ile bankadan gönderilen tutarın birbirine eşit olması zorunlu hale gelecek.
Bankalar, hesaba gelen para transferinin nedenini açıklayan belgeler talep edecek. Bu sayede tapuda düşük değerle yapılan satışların önüne geçilmiş olacak.
Nakit çekimlerinde “Kimsenin haberi olmaz” düşüncesi de geçerliliğini yitiriyor. Bankalardan yüksek tutarlı nakit çekimi yapılması durumunda, paranın kullanım amacının beyan edilmesi gerekecek.
Satıcı, nakdi tekrar sisteme sokmak istediğinde banka bu kaynağa ilişkin açıklama ve gerektiğinde belge talep edecek. MASAK, bu bilgileri düzenli olarak inceleme altına alacak.
“KİMSE SORMUYORDU, AMA ARTIK SORACAKLAR”
NTV’de yer alan bilgilere göre, İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizameddin Aşa, sektördeki uygulamaların artık denetim altında olduğunu belirtti:
“5 milyon liralık bir satış, 1 milyon lira olarak gösterilip kalan miktarın başka hesaplara aktarılması yaygındı. Ancak kimse ‘Bu para sana neden geldi?’ diye sormuyordu, fakat artık sorulacak. Para transferlerinde izahat ve belge sunma dönemi başladı” ifadelerini kullandı.
Aşa, vatandaşların düşük beyan yapmasının ardında yatan sebebin tapu harçlarının yüksekliği ve satıştan doğan olası gelir vergisi yükü olduğunu vurgulayarak, bir defaya mahsus beyan affı çağrısını yineledi.
-“Rayiç bedel kalkacak, tapular gerçek değer üzerinden düzenlenecek.”
Tüm Emlak Danışmanları Birliği Başkanı Hakan Akçam, çok yakında rayiç bedel sisteminin tamamen ortadan kalkacağını belirterek şu açıklamalarda bulundu:
“Gayrimenkullerin değerleme raporları ile satılması üzerine çalışmalar sürdürülüyor. Bu unsurlar bir araya geldiğinde tapular artık gerçek fiyat üzerinden düzenlenecek” dedi.
Akçam, ayrıca tapu harçlarında yüzde 50 indirim planının gündemde olduğunu belirtti. Harçların toplamda yüzde 4’ten yüzde 2’ye düşürülmesi, alıcı ve satıcı için maliyetleri azaltacak.
“10 milyon lira değerindeki bir ev için 400 bin lira tapu harcı çıkıyor. Genellikle alıcı tüm masrafları üstleniyor ve bu büyük bir yük. Yeni düzenlemeler ile 2026’nın ikinci yarısından itibaren gerçek değerler üzerinden tapu işlemleri standart hale gelecek” değerlendirmesinde bulundu.
