Ayşe Sayın
PKK’nın 5-7 Mayıs tarihlerinde gerçekleştirilen kongresi sonrasında gözler, atılacak yeni adımlara çevrildi.
Kongre ile ilgili yapılan açıklamada Abdullah Öcalan’ın çağrısı temelinde “tarihi önem taşıyan kararların alındığı” ve bu kararların “çok yakın bir zaman diliminde kamuoyuna açıklanacağı” dile getirildi.
Ancak, “çok yakın zaman” ifadesinin ne anlama geldiği belirsizlik taşıyor.
DEM Parti yetkilileri, zamanlama hakkında hiçbir belirgin bilgiye sahip olmadıklarını vurgularken, bu süre içinde “bir-iki günü geçmeyeceği” tahminini ifade ediyorlar.
Kongrenin düzenlenmesi, parti içinde “en kritik eşik” olarak değerlendiriliyor.
Partide, PKK’nın Öcalan’ın çağrısına uyarak fesih kararı açıklaması bekleniyor.
Partililer, sürecin “hassasiyeti” dolayısıyla “ön şart” olarak değerlendirilebilecek açıklamalardan kaçındıklarını ve işlemleri çok dikkatli bir biçimde yürüteceklerini vurguluyorlar.
Öcalan kongreye nasıl katıldı?
PKK kongresinin toplanması öncesinde merak edilen konulardan biri, Öcalan’ın kongreye katılıp katılmayacağıydı.
Örgüt bu süreçte, Öcalan’ın kongreyi yönetmesi için izin talep etmişti.
DEM Parti İmralı heyetinde bulunan Van Milletvekili Pervin Buldan, Öcalan’ın kongreye katılımı için “Muhtemelen teknik bir iletişim sağlanmıştır” ifadesini kullandı.
DEM Parti kaynakları, bu konuda net bir bilgiye sahip olmadıklarını ancak telefon veya video-konferans yolu ile iletişimin sağlanması olasılığını vurguluyorlar.
KONGRA-GEL Eşbaşkanı Remzi Kartal ise PKK’ya yakın medya organlarına, Öcalan’ın kongreye telekonferansla katıldığını açıkladı. Ayrıca kongrede Öcalan’a ait bir videonun da gösterildiği belirtildi.
Örgüt yönetimi ve silahlar ne olacak?
PKK’nın alacağı yeni kararların önümüzdeki günlerde açıklaması beklenirken, silahların nereye bırakılacağı ve örgüt yönetiminin durumunu da içeren sorular gündemdeki yerini koruyor.
AKP kaynakları, konuyla ilgili “teknik” çalışmaların devlet birimleri tarafından yürütüldüğünü kaydediyor.
Buna ek olarak, örgüt yönetiminin üçüncü ülkelere gitmesi yönünde bir beklenti bulunuyor.
PKK’nın silahlı unsurlarının büyük ölçüde Irak’ta bulunduğu ve Türkiye’ye geri dönmelerinin de beklenmediği ifade ediliyor.
Silah bırakma ve aktif örgüt üyelerinin durumu konusundaki çalışmaların devlet birimlerinin koordinasyonunda yürütüleceği bildiriliyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İtalya gezisi dönüşünde, “MİT Başkanlığı bu işin yürütücüsü ve İbrahim Kalın Bey bu konuda öncülük yapıyor” açıklamasında bulunmuştu.
Örgüt üyelerinin durumu ve silahların nasıl bırakılacağına dair sürecin en geç haziran ayı sonunda tamamlanması hedefleniyor.
Meclis hangi adımları atabilir?
DEM Parti, PKK kongresinin tamamlanmasının ardından Meclis üzerinde yapılacak düzenlemelere dikkat çekti.
Pervin Buldan, PKK’nın kongresinin gerçekleştirilmesiyle “zor olanın başarıldığını” belirterek, “Şimdi sıra elbette demokratikleşme adımlarında. Türkiye’ye barışın geleceğine inanıyoruz” açıklamasında bulundu.
DEM Parti, 24 Nisan’da Adalet Bakanı Yılmaz Tunç ile gerçekleştirdiği toplantıda süreçle ilgili yasama ve yürütme organlarının atması gereken adımları konusunda görüşlerini belirtmişti.
DEM Parti Merkez Yürütme Kurulu, 12 Mayıs Pazartesi günü toplanarak, yasama ve yürütmenin atacağı adımlara ilişkin önerilerini ve sürecin yol haritasını kamuoyuna duyuracak.
DEM Parti’nin kamuoyuna yansıyan bazı önerileri şu şekildedir:
– PKK lideri Abdullah Öcalan’ın cezaevi koşullarının iyileştirilmesi, iletişim imkanlarının genişletilmesi.
DEM Parti, Öcalan’ın cezaevi koşullarını “sağlık-güvenlik-özgürlük” bağlamında değerlendirmekte ve bu kapsamda gazeteciler, akademisyenler ve siyasi parti temsilcileriyle görüşme imkanlarının sağlanması, cezaevinde havalandırma haklarının genişletilmesi gibi talepler ortaya koymaktadır.
– Hükümetin “Terörsüz Türkiye” sürecini yasal temele oturtacak adımlar atması.
Bu çerçevede Terörle Mücadele Yasası’nda değişiklik yapılması planlanmakta. İlk adım olarak da 10. Yargı Paketi’nin içeriğinde, örgütlü suçlardan hüküm giyenlerin şartlı salıverilme düzenlemesinden yararlanmasının sağlanması bekleniyor.
– İnfaz Yasası’nın değiştirerek terör örgütü üyelerine de diğer suçlarla eşit şekilde bir infaz oranı uygulanması önerisinde bulunuluyor.
Anayasa Mahkemesi’nin iki kez iptal ettiği Türk Ceza Yasası’nda “örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlenmesi” durumunun suç sayılmaktan çıkarılması gerektiği vurgulanıyor.
– Hasta tutukluların tahliyesini kolaylaştıracak yasal düzenlemelerin yapılması talep ediliyor.
– İlerleyen dönemde, Öcalan’ın “fiziki özgürlük” koşullarını sağlayacak adımların atılması gerektiği belirtiliyor.
Bu kapsamda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) 2014 yılında verdiği “hayat hakkı” ile ilgili kararının uygulanması ve 25 yıl cezaevinde kalan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası çekenlerin şartlı tahliye şansı tanınması gerektiği kaydediliyor.
– Kayyum uygulamalarının sonlandırılması talep ediliyor.
Ayrıca, Selahattin Demirtaş gibi siyasi tutuklularla ilgili AİHM ve Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmasına ihtiyaç duyuluyor.
İktidar kanadı hangi adımları atabilir?
AKP ve MHP yetkilileri, fesih kararının ilanını yasal düzenlemeler için yeterli görmüyor.
İktidar kanadındaki genel görüş, kapsamlı demokratikleşme adımlarının atılabilmesi için örgütün feshi sonrasındaki tutumunun gözlemlenmesi gerekliliği yönünde.
Ayrıca, yasama ve yürütmenin alacağı adımlar konusunda kamuoyunun tepkilerinin de göz önüne alınacağı ifade ediliyor.
Türkiye’nin başlıca tehditlerden biri olarak gördüğü PKK dışında farklı örgütlerin de risk oluşturduğunun altı çiziliyor ve bu sebeple “güvenlik” konseptinin tamamen terk edilmesi düşünülmüyor.
Bu sürecin bir “al-ver” süreci olarak değerlendirilmediği belirtiliyor ve örgüt feshedilmesi ile birlikte Türkiye’deki iklimin şekilleneceği ifade ediliyor.
Ayrıca, DEM Partililer’in belirttiği gibi, 10. Yargı Paketi’nde hasta tutuklular ve infazla ilgili düzenlemeler yer alması bekleniyor.
İnfaz Paketinin içeriğinin yeni süreç doğrultusunda şekilleneceği ve bu nedenle Meclis gündemine gelmesinin haziran ayını bulabileceği ifade ediliyor.
Tüm suç tiplerine “eşit infaz” oranı uygulanması yönündeki düzenlemelerin de fesih sonrası oluşacak duruma göre gündeme alınması planlanmakta.
İktidar partisi, belediyelere kayyum atanmasına yönelik yasa konusunda ise şu anda herhangi bir adım atmayı düşünmüyor.
Ancak, PKK’nın fesih kararı sonrasında, kayyum uygulamalarının durdurulabileceği ve kayyum atanan bazı belediye başkanlarının görevlerine iade edilebileceği belirtiliyor.
