Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’ndan (TCMB) Yeni Düzenlemeler

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Türk lirasına geçişi teşvik etmek ve finansal istikrarı güçlendirmek amacıyla makroihtiyati çerçevede önemli yeni düzenlemelere gidildi. Alınan kararlar, zorunlu karşılık oranlarındaki değişikliklerden faiz uygulamalarına, ihracat döviz gelirlerinin dönüşümüne kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Bu çerçevede, yabancı para mevduatları için zorunlu karşılık oranları tüm vadelerde 200 bazpuan artırılmıştır.

Ayrıca, yurtiçindeki yerleşiklerle yapılan 1 yıla kadar vadeye sahip yabancı para cinsi repo işlemlerinden elde edilen fonlar için zorunlu karşılık oranı 400 baz puan artırılmıştır. Bu değişiklikler ile kısa vadeli döviz cinsi kaynaklara dayalı finansman yapısının sınırlandırılması amaçlanmaktadır. Türk Lirası (TL) mevduatlarının bankacılık sistemindeki ağırlığını artırmayı hedefleyen düzenlemeler kapsamında, tüzel kişilere ait TL mevduat payı %60’ın altında olan bankalara yönelik yeni bir yükümlülük getirildi. Bu bağlamda, ilgili bankalardan her ay söz konusu payı 0,3 puan artırmaları beklenmektedir.

Öte yandan, TL mevduatlar için tesis edilen zorunlu karşılıklara uygulanan faiz ve telafi oranlarında da değişiklik yapılmıştır. TCMB’nin ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin %84’ü oranında yapılan ödeme oranı, %86’ya yükseltilmiştir. Bu artış, TL cinsinden kaynaklara olan ilgiyi artırmayı hedeflemektedir.

İhracat Gelirlerine Yönelik Yeni Düzenlemeler

İhracat gelirlerinin yurda getirilmesinde ise önemli bir düzenleme gerçekleştirilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın kararıyla, İhracat Genelgesi’nde değişiklik yapılarak, ihracat bedellerinin TCMB’ye satılması gereken asgari oran, 31 Temmuz 2025 tarihine kadar %35 olarak belirlenmiştir. Bu düzenleme ile ihracat dövizlerinin daha yüksek bir oranının ülke içinde kalması sağlanacak ve döviz arzı artırılarak ekonomideki likiditenin iyileştirilmesine katkıda bulunulacaktır.

Son olarak, firmaların ihracat dövizlerini TL’ye dönüştürmesini teşvik etmek amacıyla sağlanan döviz dönüşüm desteği oranı da artırılmıştır. Mevcut destek oranı, 31 Temmuz 2025 tarihine kadar %3 olarak uygulanacaktır. Bu uygulama, ihracatçıların dövizlerini daha etkin bir şekilde kullanmalarını ve ülke ekonomisine katkı sağlamalarını amaçlamaktadır.

Sonuç ve Etkileri

TCMB’nin bu yeni düzenlemeleri, Türk lirasının kullanımını artırma ve finansal istikrarı sağlama amacı taşımaktadır. Bu çerçevede atılan her adım, yerli yatırımcıların TL cinsinden varlıklarını artırmaları yönünde önemli bir destek sağlar. Yabancı para mevduatlarına yapılan zorunlu karşılık oranlarının artırılması, bankaların döviz cinsi kaynak kullanımını sınırlandırarak, TL mevduatlarının artmasına olanak verecek şekilde tasarlanmıştır.

Döviz dönüşüm desteği oranlarının artırılması ve ihracat gelirlerine yönelik yeni düzenlemeler, Türkiye’nin döviz rezervlerinin güçlendirilmesi ve ihracatçıların döviz kazançlarını yerel para birimi ile değerlendirmelerini kolaylaştıracaktır. Bu uygulamalar sayesinde, ekonomideki döviz akışının daha sürdürülebilir hale getirilmesi amaçlanmaktadır