Her yıl 10-16 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilen Dünya Engelliler Haftası, sadece engelli bireylerin sorunlarına ışık tutmakla kalmayıp, aynı zamanda bu bireylerin hayatını kolaylaştırmaya çalışan ailelerin karşılaştığı zorlukları da gözler önüne sermektedir. Bu bağlamda, ağır engelli çocukları olan annelere sunulan erken emeklilik imkanı, toplumun bu görünmeyen yükü üstlenen annelerin yaşamlarını bir nebze olsun kolaylaştırmaktadır.
2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, ağır engelli çocuk sahibi annelere önemli avantajlar sunmaktadır. Bu düzenlemeyle birlikte, söz konusu annelerin her bir 360 günlük sigortalı çalışması için 90 gün ek prim hakkı verilmektedir. Böylece, anneler her yıl için toplamda 450 gün çalışmış gibi sayılmakta ve bu ek primler, emeklilik yaşlarını da ileri bir tarihe çekmektedir.
YILLAR ÖNCESİNDEN EMEKLİLİK MÜMKÜN
Ekim 2008 itibarıyla sigortalı olarak çalışmaya başlayan bir anne, bugüne kadar 5940 prim gününe ulaşmışsa, bu süreye toplam 1485 gün daha eklenmektedir. Böylece, 7425 prim gününe ulaşan anne, normalde 58 yaşında emekli olacağı durumda, yaklaşık 54 yaşında emeklilik hakkına sahip olmaktadır.
KİMLER YARARLANABİLİYOR?
Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç’ın aktardığına göre, bu haktan faydalanma imkanı tanınan anneler şunlardır:
4/a (SSK) sigortalıları
4/b (BAĞ-KUR) kapsamında çalışanlar
4/c (Emekli Sandığı) mensubu memurlar
İsteğe bağlı sigorta primi ödeyen kadınlar
BAŞVURU SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?
Bu avantajdan faydalanmak isteyen annelerin öncelikle çocuklarının “başkasının sürekli bakımına muhtaç” olduğuna dair bir sağlık kurulu raporu alması gerekmektedir. Raporlar, SGK’nın sağlık kurulları tarafından düzenlenmektedir.
Başvurular şu şekildedir:
SSK ve BAĞ-KUR kapsamında çalışan anneler, bağlı bulundukları SGK il müdürlüğüne ya da merkezine başvurabilirler.
Memur statüsündeki anneler ise görev yaptıkları ilin SGK merkezine başvuruda bulunabilirler.
DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN ŞARTLAR
2008 öncesi sigortalı çalışma süreleri bu haktan yararlanma kapsamında değerlendirilmemektedir.
Rapor alınması için çalışıyor olma mecburiyeti yoktur ancak sigorta priminin ödenmiş olması gerekmektedir.
Rapor, emeklilik süreci yaklaşmadan da alınabilmektedir.
Çocuğun ağır engelli olduğu dönem boyunca ek prim kazanımı sağlanmaktadır.
Ancak çocuğun evlenmesi ya da kurumsal yatılı bakım alması durumunda, bu hak sona ermektedir.
Çocuğun çalışmaya başlaması halinde, engel durumu yeniden değerlendirilir.
Velayetin annede bulunması kaydıyla evlat edinilen çocuklar için de bu hak geçerlidir.
Engelli çocuk sahibi annelere tanınan erken emeklilik hakkı, hem ekonomik hem de psikolojik açıdan önemli bir destek sağlayarak, hayatlarını çocuklarının bakımına adamış olan kadınlara daha güvenli ve huzurlu bir gelecek planlaması olanağı sunmaktadır.
