29 Mart 2026 00:00
Güncelleme: 29 Mart 2026 00:50
Ordu’nun kültürel dokusuna önemli katkılarda bulunan Hamdi Furtun, kısa yaşamına rağmen sanatsal çalışmaları ve yaşam mücadelesiyle özgün bir karikatürist olarak anılmaktadır. 19 Haziran 1950’de Ordu’da doğan Furtun, ilk ve ortaöğrenimini burada tamamladı. Ancak, henüz 15 yaşındayken geçirdiği çocuk felci, hayatında büyük değişikliklere yol açarak hareket kabiliyetinin büyük bir kısmını kaybetmesine sebep oldu.
Bu ciddi engel, Furtun’un üretkenlik arzusunu asla azaltmadı, aksine daha da güçlendirdi. Azim ve sabırla kendi yöntemlerini geliştirerek, sınırlı fiziksel yetenekleriyle sanatla olan bağını sürdürmeyi başardı. 1968 yılında karikatür çizmeye başlaması, onun için sadece hayata tutunmanın değil, aynı zamanda sanatsal yolculuğunun da başlangıcını simgeliyor.
Bu hafta, sanatçının Ankara’da yaşayan kardeşi Ahmet Oral Furtun ile gerçekleştirdiğim görüşme, Hamdi Furtun’un hikâyesine daha derin bir bakış açısı kazandırdı. Kendi sağlık sorunlarıyla mücadele eden Ahmet Furtun, 2004 yılında abisinin eserlerini sınırlı sayıda bir kitapta toplayarak yalnızca aile bireyleriyle paylaştı. Bu mütevazı çalışma, aslında daha geniş kitlelere ulaşmayı hak eden yerel bir kültür mirası niteliğindedir.
Hamdi Furtun’un sanat hayatındaki ilk önemli dönüm noktası ise 25 Eylül 1969’da gerçekleşti. İlk karikatürü, dönemin popüler haftalık dergisi Hayat’ta yayımlandı. Bu tarihten sonra, Gırgır dergisi başta olmak üzere Batı Almanya’da yayımlanan “Biber” ve “Kölner Jugendblatt” mizah dergileri ile Sevgi Dünyası, Çivi, Kuzey Haber, Trabzon, Karadeniz ve Ordu gazetelerinde eserleri yer aldı. Özellikle Oğuz Aral’ın öncülüğündeki Gırgır dergisi, onun sanat çevreleriyle ilişkisini daha da derinleştirdi.
Furtun’un çizimleri, yalnızca mizahi unsurlar taşıyan karikatürler değil; insan sevgisi, toplumsal duyarlılık ve evrensel değerlerle doludur. Sınırlı fiziksel imkânlarına rağmen, gözlemlediği dünyayı çizgileri aracılığıyla yeniden inşa etmeyi başaran sanatçı, sınırsız bir ifade alanı yaratmıştır.
1979 yılında Boğaziçi Üniversitesi’nin düzenlediği Karikatür Yarışması’nda kazandığı “Yarışma Özel Ödülü”, onun için önemli bir dönüm noktası oldu. Bu ödül, engellerin karşısında üreten ve düşünen bir zihinle nasıl aşılabileceğinin güçlü bir kanıtıdır.
Furtun ailesinin kökleri, Sürmene’nin Kucera (günümüzdeki Gültepe) köyüne dayanmaktadır. Eski Ordu Ticaret Odası başkanlarından baba Murat Furtun ve annesi Sevim Hanım, oğullarının hastalığına çare bulmak için İsviçre’ye kadar gitse de, tüm çabalarına rağmen olumlu bir sonuç alamadı. Ancak Hamdi Furtun, yaklaşık 20 yıl boyunca üretmeye devam ederek hayata çizgileriyle tutunmayı sürdürdü.
15 Şubat’ı 16 Şubat’a bağlayan gece, 1985 yılında henüz 35 yaşındayken yaşamını yitiren Furtun, ardında insan sevgisiyle örülmüş ve büyük bir emekle yaratılmış bir miras bıraktı. Bugün onun hikâyesi, yalnızca bir sanatçının yaşam öyküsü değil; aynı zamanda irade, direnç ve üretme kararlılığının etkileyici bir ifadesidir.
Ancak bu değerli mirasın, Ordu’nun kültürel belleğinde hak ettiği yere tam olarak ulaşamadığını söylemek mümkündür. Gerekli adımlar açık bir şekilde ortada: Ailesinin yayımladığı kitabın genişletilerek yeniden basılması, kapsamlı bir sergiyle eserlerinin gün yüzüne çıkarılması ve bu kıymetli sanatçının daha görünür kılınması için çalışmalar yapılmalıdır. Bu bağlamda, Ordu Büyükşehir Belediyesi başta olmak üzere, ilgili tüm kültür kurumlarına önemli görevler düşmektedir.
Hamdi Furtun’un çizimleri, yalnızca geçmişi değil; insanın en zor koşullar altında bile üretebilme gücünü, hayata tutunma iradesini ve sanatın iyileştirici gücünü hatırlatmaktadır.
