Bu yıl, Çin ve Afrika arasındaki ilişkilerin 70. yılı kutlanıyor. CGTN, bu özel dönüm noktasında Afrika’nın Çin’in dış politikasındaki önemli rolünü ve Çin-Afrika ortaklığının yıllar içinde nasıl şekillendiğini ele alan bir makale yayımladı. Makalede, son yıllarda artan iş birliğinin Küresel Güney’in sesi olmasına ve daha adil bir uluslararası düzenin oluşturulmasına katkıları da inceleniyor.
GLOBE NEWSWIRE / PEKİN (İGFA) – Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, Çin-Mısır ilişkilerinin 70. yıl dönümünde karşılıklı kutlama mesajları paylaşarak, Çin-Afrika ilişkilerinin bu yılki önemli dönüm noktasına dikkat çektiler.
Xi, son 70 yıl içinde Çin-Mısır ilişkilerinin, gelişmekte olan ülkeler arasındaki dostluk ve dayanışmanın yanı sıra, Çin ile Arap ülkeleri ve Afrika arasındaki iş birliği için de bir örnek teşkil ettiğini belirtti. Günümüzde Çin-Afrika ilişkileri, ortak mücadelelerin ötesine geçerek kalkınma, modernleşme ve Küresel Güney’in yükselişine adanmış dinamik bir ortaklık haline geldi.
DAYANIŞMADAN STRATEJİK ORTAKLIĞA
Çin-Afrika dostluğunun temelleri, büyük siyasi değişimlerin yaşandığı bir dönemde atılmıştır.
1950’lerden 1970’lere kadar Çin, Afrika ülkelerinin ulusal bağımsızlık ve kurtuluş mücadelelerini kararlılıkla destekledi. Afrika ülkeleri de 1971’de Çin Halk Cumhuriyeti’nin Birleşmiş Milletler’deki meşru temsil hakkının yeniden tesis edilmesine önemli katkıda bulundular. Bu kararın 76 oyu arasında 26’sının Afrika ülkelerinden gelmesi, iki taraf arasındaki güvenin temelini güçlendirdi.
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, her yıl ilk yurt dışı ziyaretini Afrika’ya gerçekleştirme geleneğini sürdürerek, bu yıl Afrika’yı ziyaret etti ve Çin-Afrika ilişkilerine verdiği önemi bir kez daha gösterdi.
Son yirmi yılda, Çin ile Afrika ülkeleri arasındaki iş birliği hızla genişlemiştir. 2000 yılında kurulan Çin-Afrika İş Birliği Forumu (FOCAC), iş birliği için kurumsal bir çerçeve sunarken, Çin’in Afrika politikası dostluk, samimiyet ve iyi niyet ilkeleri üzerine inşa edilmiştir. Taraflar, 2015 yılında ilişkilerini kapsamlı stratejik iş birliği ortaklığı seviyesine yükselterek, “On İş Birliği Planı”nı hayata geçirerek Afrika genelinde hızlı modernleşme için sağlam zemin oluşturmuşlardır.
2024 FOCAC zirvesinde, Çin ve Afrika ülkeleri ilişkilerini daha ileri taşıyarak, ortak bir geleceği hedefleyen bir topluluk düzeyine yükselmeyi amaçlamakta. Çin, 2025 yılı itibarıyla gümrüksüz erişim uygulamasını 33 Afrika ülkesinden 53 Afrika ülkesine kadar genişleterek, diplomatik ilişkilerinin bulunduğu tüm Afrika ülkelerine gümrüksüz ticaret imkanı sunan ilk büyük ekonomi olmuştur.
Tanzanya’nın önde gelen ekonomistlerinden Humphrey Moshi, Çin-Afrika iş birliğini Küresel Güney dayanışmasının önemli bir örneği olarak değerlendirerek, bu dayanışmanın gelişmekte olan ülkeleri uluslararası kuralların “pasif katılımcılarından” “aktif şekillendiricilere” dönüştürmeye yardımcı olduğunu ifade etti.
PRATİK İŞ BİRLİĞİ YOLUYLA MODERNLEŞMENİN İLERLETİLMESİ
Siyasi güven, Çin-Afrika ilişkilerinin temelini oluştururken, ekonomik iş birliği de bu ortaklığın hem dengeleyici unsuru hem de büyüme yolundaki itici gücü olmuştur.
Çin Gümrük Genel İdaresi’ne göre, Çin-Afrika ticareti 2025 yılı itibarıyla %17,7 artarak 348 milyar ABD doları seviyesine ulaşmış ve Çin, üst üste 17 yıl boyunca Afrika’nın en büyük ticaret ortağı olmayı sürdürmüştür. Bu ivme, 2026 yılında da devam etmiş ve yılın ilk çeyreğinde ticaret hacmi %23,7 artarak 646,56 milyar yuan (92,2 milyar ABD doları) seviyesine ulaşmıştır.
Çin-Afrika arasındaki yüksek kaliteli Kuşak ve Yol iş birliğine örnek teşkil eden projeler, demir yolu sistemini modernize etmeye yönelik önemli adımlar atmıştır. Tazara Demir Yolu ve Mombasa-Nairobi Standart Hat Demiryolu gibi projeler, kıta genelindeki bağlantısallığı yeniden şekillendirmiştir.
Çin Dışişleri Bakanlığı’na göre, 2023 yılı itibarıyla Çin, 19 Afrika ülkesiyle borç hafifletme anlaşmaları imzalayarak G20 çerçevesinde en büyük katkıyı sağlamıştır.
Çin, ayrıca burslar ve mesleki eğitim programları aracılığıyla on binlerce Afrikalı uzmanın yetiştirilmesine katkıda bulunmuştur. Haziran 2025 itibarıyla, Çin, 15 Afrika ülkesinde toplam 17 Luban Atölyesi kurmuştur. Çin üniversiteleri ile Afrika kurumları arasında gerçekleştirilen iş birliği planıyla da 114 yükseköğretim kurumu birbirine bağlanmıştır.
Afrika-Çin Politika ve Danışmanlık Merkezi’nden Paul Frimpong, Çin’in Afrika’nın kalkınmasına yönelik katkılarının giderek daha görünür hale geldiğini belirtmiştir. Frimpong, imalat ve yeşil enerji gibi alanlarda bilgi ve deneyim paylaşımının, Afrika’nın modernleşme ve kendi kendine yeterlilik yolculuğuna derin bir etki yarattığını vurgulamıştır.
Yorumlar kapalı.