Hayat pahalılığı ve ekonomik dalgalanmalar vatandaşların endişelerini artırırken, temmuz ayında asgari ücrete ve emekli maaşlarına yapılacak zam konusunda belirsizlik sürüyor.
Ekonomist Mahmut Aydoğmuş, Sözcü TV’de Gülinay Selçuk’la Haber Saati programında gündemi değerlendirdi.
Aydoğmuş, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için enflasyon farkına dayalı olarak yüzde 18, memur ve memur emeklileri için ise yaklaşık yüzde 17 oranında bir artışın yasal çerçevede gerçekleştirileceğini, ancak bunun dışında ek bir iyileştirmenin öngörülmediğini açıkladı.
Asgari ücrete zam yapılması veya en düşük emekli maaşının 14.469 TL’den artırılmasının beklenmemesi gerektiğini vurguladı.
Piyasada Merkez Bankası’nın gerçekleştirdiği beklenti anketine dikkat çeken Aydoğmuş, yıl sonu için öngörülen yüzde 24 enflasyon oranını sorguladı. Bu oranı tahmin eden grupların kimler olduğuna dair belirsizlik yaşandığını ifade etti ve vatandaşların yıl sonu enflasyon beklentisinin yaklaşık yüzde 60 civarında olduğunu belirtti.
Yıl sonu için öngörülen yüzde 24 enflasyonun teknik olarak gerçekçiliği olmadığını vurgulayan Aydoğmuş, yılın ilk dört ayında kaydedilen yüzde 12,76’lık artışın ardından kalan sekiz ayda yüzde 11’lik bir artış gerçekleşmesi gerektiğini söyledi. Bu da aylık ortalama yüzde 0,85-0,90 oranında bir enflasyonu işaret etmektedir ve Türkiye ekonomisinin gerçekleriyle bağdaştığı söylenemez.
Yüzde 24 hedefinin bulunmasına rağmen enflasyon raporunda bu hedefin yüzde 29’a kadar çıkabileceği ihtimali belirtiliyor. Bu durum, “yüzde 29’a ulaşılırsa başarılıyız” yaklaşımını doğurmuş durumda. Ancak asıl hedef yüzde 30’un altında kalmak. Bunun olup olmayacağı ise büyük bir tartışma konusu. Özellikle tarımsal don riski henüz piyasa tarafından hesaba katılmadı. Ayrıca hizmet sektöründe fiyatların önemli ölçüde sabit kaldığı göz önünde bulundurulduğunda, petrol fiyatları ve resesyon beklentileri bu hedefin tutmasını zorlaştırmakta.
Şu anda tarımsal donun hangi ürün grupları üzerinde nasıl bir etkisi olacağını analiz edebilmek mümkün değil. Merkez Bankası da durumun farkında ve bunun etkilerini yaz aylarında göreceğimizi belirtiyor. Bu etkilerin yıllık enflasyona yansımasının en az yüzde 3-4 oranında olacağı öngörülüyor.
ASGARİ ÜCRET VE EMEKLİ MAAŞI DEĞERLENDİRMESİ
Bazı basın organlarında, Merkez Bankası raporunda yapılan bir çıkarımda, “fiyat artışlarını dikkate aldık” ifadeleri yer almakta. Bu durum, SSK ve Bağkur emeklileri için yasal olarak zaten tanımlanmış olan yüzde 18, memur ve memur emeklileri için de yaklaşık yüzde 17 oranındaki zamların yapılacağını ortaya koyuyor. Bu durum, hükümetin kontrolünde olmayan bir süreç.
Ancak bunun dışında, asgari ücret veya en düşük emekli maaşında bir artış beklentisi bulunmuyor. Merkez Bankası’nın fiyatlamaları da bu gerçeği yansıtır nitelikte.
Sanayici, yeni bir ücret artışına hazırlıklı görünmüyor ve hükümetin de bu yönde bir planlama yaptığı izlenmiyor. Temmuz ayında asgari ücrete bir zam yapılmasını ve aynı şekilde 14.469 TL olan en düşük emekli maaşının artırılmasını beklemiyorum. Böyle bir değişiklik için yasal düzenlemelerin yapılması gerekecekken, şu an için herhangi bir hazırlık mevcut değil.
