Yüksek Seçim Kurulu (YSK), Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin “mutlak butlan” ve ihtiyati tedbir kararına yönelik yaptığı itiraz başvurusunu reddetti. YSK’nın kararının gerekçesinde, “Bölge adliye mahkemesi kararı, devam eden bir kongre veya kurultaya ait değildir; daha önceki kongre ve kurultaylarla ilgilidir. Bu nedenle YSK’nın, seçim iş ve işlemlerinin yürütülmesine ya da devamına ilişkin bir karar alması gerekmemektedir” ifadelerine yer verildi. Gerekçede, seçim kurullarının “seçim günü öncesinde” gerçekleşen olaylarla ilgili olarak yetkilendirilmediği ve adli yargı mercilerince verilen kararların yetki gasbı olarak değerlendirilemeyeceği vurgulandı.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde gerçekleştirdiği 38. Olağan Kurultayı ile ilgili olarak “mutlak butlan” ve ihtiyati tedbir kararı vermişti. CHP’nin YSK Temsilcisi Mehmet Hadimi Yakupoğlu, söz konusu kararın hukuken uygulanamaz olduğunu belirterek, bu kongrelerde alınan mazbataların geçerliliğini ve seçilenlerin görevlerine devam ettiğini Anayasa’nın 79. maddesine dayanarak kanıtlamasını talep etmişti.
YSK’nın, CHP’nin itiraz başvurusunu reddetmesinin ardından gerekçe oluşturuldu. Gerekçede, siyasi partilerin seçimli kongrelerinde ilçe seçim kurulunun denetim görevlerinin, seçimle ilgili işlemlerin tutanağa bağlanması ve yapılan itirazların kesin karara bağlanmasıyla sona erdiği belirtildi.
Seçimli kongrelerde ilçe seçim kurulu başkanının görev süresinin, divanın işten çekilmesiyle başladığı ifade edilirken, seçimle ilgili tüm itirazların incelenip karara bağlanmasının ilçe seçim kurulu başkanının sorumluluğunda olduğu vurgulandı. Ayrıca, başvurular usulüne uygun olduğunda, yasal süreler içinde kesin karar vermekle yükümlü olduğu kaydedildi.
“Kongre İptali Talepleri Seçim Kurullarının Görevi Dışında”
Siyasi partilerin kongreleri sırasında genel merkez, il ve ilçe organları seçimlerinin ilçe seçim kurulu başkanlarının denetiminde gerçekleştirileceği hatırlatıldı. Gerekçede, “Bu nedenle kongrelerde yapılan organ seçimleri dışında kalan gündem maddeleri ve iptal talepleri, seçim kurullarının görev alanına girmemektedir” denildi.
Ayrıca, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 21. maddesinin onuncu ve on birinci fıkralarında belirtilen usulsüzlüklerin tespit edilmesi halinde seçimlerin iptaline karar verileceği ifade edilse de, bu yetkinin yalnızca seçim günü ve devamındaki oylamalara ilişkin usulsüzlüklerle sınırlı olduğu kaydedildi. Bunun dışında, maddi hukuk anlamındaki delillerin değerlendirilmesi gibi iddiaların seçim kurullarının görev alanında olmadığı vurgulandı.
Sınırlı Denetim ve Gözetim Faaliyeti
YSK’nın gerekçesinde, ilçe seçim kurulu başkanının siyasi partilerin il ve ilçe organlarının seçimleri ve büyük kongre delegelerinin seçimlerinde yalnızca seçim günü iş ve işlemleriyle sınırlı bir denetim gerçekleştirdiği ifade edildi.
Kurulun kararlarında, ilçe seçim kurulu başkanının vermiş olduğu kararlara itiraz yetkisinin bir üst kurula verilmediği ve ileri sürülen itirazların tam kanunsuzluk hali içermediği belirtildi. Tam kanunsuzluk durumları dışında yapılan itirazların kesin olduğu gerekçesiyle YSK tarafından reddedildiği ifade edildi.
“BAM Kararlarının İnceleme Merci Yargıtay’dır”
Gerekçede, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu’na göre Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından verilen kararların inceleme mercisinin Yargıtay olduğu vurgulandı. YSK’nın, hukuk mahkemelerinin kararlarının temyiz merci olmadığı da belirtildi.
Tam kanunsuzluk iddialarıyla YSK’ya yapılan başvuruların, il ve ilçe seçim kurulları tarafından alınan kararların denetimiyle sınırlı olduğu ifade edildi. Başvuru sahibi tarafından bu denetim yoluyla Ankara Bölge Adliye Mahkemesi kararının incelenmesi talep edilse de, bu kararın temyiz mercisinin Yargıtay olduğu ve YSK’nın bu kararı denetleme yetkisi bulunmadığı kaydedildi.
Ayrıca, gerekçede YSK’nın ve seçim kurullarının görev ve yetkilerinin Anayasa ve kanunlarla belirlendiği, seçimlerin yönetim ve denetim faaliyetlerinin üç aşamaya ayrıldığı belirtildi. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, sendikalar ve siyasi parti kongrelerinde seçim kurullarının sınırlı yetki kullandığı ifade edildi.
“Seçim Öncesine İlişkin Adli Yargı Kararları Yetki Gasbı Olarak Değerlendirilmemiştir”
Gerekçede, seçim öncesindeki işlemlerle ilgili adli yargı mercilerince verilen kararların, Anayasa’nın 138. maddesi uyarınca yetki gasbı olarak değerlendirilmediği vurgulandı. Bu kapsamda, CHP İstanbul ilçe kongrelerinin durdurulmasına ilişkin YSK kararı örnek olarak gösterildi.
Hadimi Yakupoğlu’nun Başvurusu
Gerekçede ayrıca, CHP vekili avukat Kadri Gökhan Sultan’ın, Mehmet Hadimi Yakupoğlu’nun YSK Temsilciliği görevine son verilmesi nedeniyle yapılan başvuruların dikkate alınmaması talebinin, Hadimi Yakupoğlu’nun başvurusunun Sultan tarafından yapılan başvurudan önce olduğu için değerlendirilemeyeceği kaydedildi.
Son olarak, YSK’nın gerekçesinde, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi tarafından gönderilen kararın icrası talebinin, hukuk mahkemelerinin kararlarının uygulanmasında icra dairelerinin yetkili olduğu ve YSK’nın bu konuda herhangi bir görev ve yetki bulunmadığı ifade edildi.
Yorumlar kapalı.