Bu yıl Avrupa Obezite Kongresi’nin İstanbul’da gerçekleştirilmesi, Türkiye’deki obezite sorununu ve tedaviye erişim konusundaki eksiklikleri yeniden gündeme getirdi. Obezite alanında önemli çalışmalara imza atan Dr. Arya Sharma, iahaber’e yaptığı açıklamada, obezitenin Türkiye dahil birçok ülkede hala yeterince “tıbbi bir hastalık” olarak kabul edilmediğini belirtti. Bu durum, hekimlerin obezite yönetimi konusunda sınırlı eğitim almasına ve hastaların etkili tedaviye ulaşamamasına neden oluyor.
GLP-1 ilaçlarının obezite tedavisinde devrim niteliğinde bir gelişme olduğunu ifade eden Sharma, bu ilaçların sosyal medyada görüldüğü gibi “birkaç kilo vermek” ya da “yazın bikini giymek için” kullanılamayacağını vurguladı. GLP-1’in güçlü bir hormon tedavisi olduğunu söyleyen Sharma, “Bu ilaç, internetten alınarak kişisel olarak kullanılacak bir ürün değil. Doğru hastada, hekim reçetesiyle ve tıbbi takip altında kullanılmalıdır” uyarısında bulundu.
“Biyoloji o kadar güçlüdür ki iradenizle değiştirilemez” diyen Sharma, obezitenin biyoloji ile çevre arasındaki etkileşimden kaynaklanan kronik bir hastalık olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Türkiye’de Obezite
Obesity Atlas’ın 2025 verileri, Türkiye’deki yetişkin nüfusun yüzde 71’inin yüksek beden kitle indeksi ile yaşadığını ortaya koyuyor. Ayrıca, 2025 itibarıyla yetişkinlerin yüzde 36’sının obezite ile karşı karşıya kalacağı öngörülüyor. Yüksek beden kitle indeksine sahip yetişkin sayısının 2030 yılında 47,44 milyona ulaşması beklenirken, 2021 yılında bu durumdan kaynaklanan 26 bin 350 erken ölüm tahmin ediliyor.
Türkiye Obezite Araştırma Derneği’nin verilerine göre, Avrupa’da obezite oranında birinci sırada yer alan Türkiye’de, 2030 yılına gelindiğinde kadınların yarısı ve erkeklerin üçte biri obezite hastası olma riski taşıyor.
Ipsos’un 2026 tarihli araştırması ise Türkiye’de obezite ile yaşayan kişilerin yüzde 71’inin bu durumu diyet ve egzersizle çözebileceğini düşündüğünü, yalnızca yüzde 35’inin son bir yıl içinde doktora başvurduğunu gösteriyor.
Dr. Sharma, GLP-1 ilaçlarının obezite tedavisindeki “dönüm noktası” olduğunu ifade ederken, doktor reçetesi olmadan bu ilaçları kullanmaya yönelenleri de uyardı.
Prof. Dr. Arya Sharma
Dr. Sharma’nın sorulara verdiği yanıtlar şöyle:
“Biyoloji o kadar güçlü ki ne kadar uğraşırsanız uğraşın iradenizle değiştiremezsiniz”
– Obezitenin bir irade meselesi olarak görülmesine karşı sürekli görüş belirtiyorsunuz. Tanımın değiştirilmesinin tedavideki önemi nedir?
Obeziteyi tetikleyen iki ana unsur vardır: biyoloji ve çevre. Obeziteyi ortaya çıkaran şey, bu iki unsurun etkileşimidir. Aynı çevrede yaşayan farklı bireylerin kilo alma veya verme durumları, biyolojik farklılıklardan kaynaklanır. Hepimiz benzer çevresel koşullarda yaşıyoruz; ancak biyolojimiz farklıdır. Bu nedenle, obezitenin biyolojik bir hastalık olarak ele alınması gerektiğini düşünüyorum.
Tedavi için gelen obezite hastalarının bu irade bakış açısından etkilendiğini gözlemliyor musunuz?
Gördüğüm her hastanın daha önce kilo vermek için çabaladığını ancak çoğu zaman bu çabaların biyolojiyi değiştirmediğini görüyorum.
Obezite hastaları hem içten hem dıştan önyargılarla karşılaşıyor
Toplumsal ve kişisel önyargılar bu noktada devreye giriyor. Bazı insanlar, obezite nedeniyle doktora gittiklerinde bile önyargılarla karşılaştıklarını ifade ediyor. Bu durum süreci nasıl etkiliyor?
Kilo önyargısı önemli bir konudur. Obeziteyle yaşayan bireyler, önyargıların yoğun olduğu bir ortamda kendilerini iyi hissetmeyebilir. Bu durum yüksek stres seviyelerine, mutsuzluğa ve depresyona yol açabilir. Dışsal kilo önyargısı, kişinin sosyal hayatında kaçınmalara neden olabilir.
Ayrıca, içselleştirilmiş kilo önyargısı da söz konusudur. Bu, bireyin kendine karşı geliştirdiği önyargılardır; “Bu benim suçum”, “Yeterince iradem yok” gibi düşüncelerle kendini suçlayabilir.
Obezitede her iki önyargı da bulunur. Hem dışsal hem de içselleştirilmiş önyargılar, durumu daha karmaşık hale getirir. Bu nedenle, çevremizdeki insanları eğitmemiz ve obeziteyi bir suçlamanın ötesinde görmek gerektiğini anlatmamız önemlidir.
Obeziteyle yaşayanların sayısı fazla ancak tedavi sınırlı; neden?
Türkiye’de aşırı kilo ve obezite sorunu yaşayanların sayısı Avrupa’nın en yüksek oranını oluşturuyor. Ancak tıbbi destek alanların oranı oldukça düşük. Bunun nedenleri nelerdir?
Birincisi, obezitenin Türkiye dahil birçok sağlık sisteminde hastalık olarak kabul edilmemesidir. Bu durum, hekimlerin obezite yönetimi konusunda eğitim almamasına yol açmaktadır. Doktorlar, diğer hastalıklarda olduğu gibi obezite konusunda da bilgi sahibi değildir.
İkincisi, kilo verme alanında büyük bir sektörün varlığıdır. Bu sektör, insanlara birçok çözüm sunuyor ancak çoğu uzun vadede işe yaramıyor. Gerçekten etkili olan tedavi yöntemleri genellikle göz ardı ediliyor.
“GLP-1 ilaçları oyunun kurallarını değiştiriyor”
GLP-1 hormonunu içeren ilaçlar, obezite tedavisinde önemli bir yer edinmiştir. Bu ilaçların etkisini nasıl değerlendiriyorsunuz?
GLP-1 ilaçları, obezite yönetiminde devrim yaratan bir gelişmedir. Önceden elimizde sadece diyet, egzersiz ve bariatrik cerrahi gibi seçenekler vardı. Ancak bu yeni ilaçlarla birlikte insanlar daha fazla kilo kaybetmeye başladı. Ayrıca, bu ilaçlar sadece kilo vermekle kalmaz; tansiyon, uyku apnesi gibi birçok sağlık sorununu da iyileştirir.
Bu ilaçların etkisi yalnızca kilo vermekle sınırlı değil; sağlık üzerinde çok daha geniş etkileri vardır.
“Bikini için 5 kilo vermek amacıyla kullanılmamalı”
Bu ilaçların yaygınlaşması, yalnızca birkaç kilo vermek isteyenlerin
Yorumlar kapalı.