Türkiye ve Fransa, NATO’nun iki önemli müttefiki olmalarına rağmen birçok uluslararası mesele ve jeopolitik gelişmede karşıt pozisyonlar alıyorlar. Son günlerde Paris’in Kıbrıs Cumhuriyeti ve Yunanistan ile geliştirdiği askeri ilişkiler, iki ülke arasındaki gerginliği artırmış durumda.
Fransa, son dönemde her iki ülkeyle de kapsamlı askeri anlaşmalar imzaladı ve 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından Kıbrıs Cumhuriyeti’ne savaş gemisi ve savaş uçağı gönderdi.
Haziran ayında gerçekleşecek bir anlaşma ile Fransa’nın Kıbrıs Cumhuriyeti’ne asker konuşlandırmasının önünün açılabileceği belirtiliyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un 25 Nisan’da Atina’ya yaptığı ziyaretteki açıklamaları, Ankara’nın tepkisini çeken bir başka gelişme oldu.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile katıldığı bir televizyon programında Macron, Türkiye’nin Yunanistan’ın egemenliğine yönelik bir adım atması durumunda Fransa’nın ne yapacağı ile ilgili, “Siz ne yapmanız gerekiyorsa yapın, biz de orada olacağız” yanıtını verdi.
Bu gelişmelere karşı Türkiye’nin Milli Savunma Bakanlığı 30 Nisan’da bir açıklama yaparak, Fransa’nın Kıbrıs adasına asker göndermeyi de içeren askeri işbirliğinin bölgedeki “hassas dengeyi bozma ve gerilimi artırma riski” taşıdığını vurguladı.
Bakanlık, Fransa ve Yunanistan arasındaki askeri işbirliğine dair şu ifadeleri kullandı:
“NATO üyesi Fransa ve Yunanistan’ın bazı senaryolar üzerinden yaptığı açıklamalar gerilimi artırmakta ve bölgesel barış ile istikrara zarar verme riski taşımaktadır. Bölgemizde oluşturulmaya çalışılan herhangi bir askeri ittifakın, Türkiye’ye karşı başarı şansı bulunmadığını hatırlatıyoruz.”
20 Yıldır Süren Gerilim
Türkiye-Fransa ilişkilerinde son 20 yılda gözlemlenen gerilim, hem ikili ilişkilere hem de küresel ve bölgesel gelişmelere yansıdı.
Ankara, bu gerilimin temel nedenlerinden biri olarak eski Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy’nin 2007’de Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) üyeliği müzakerelerini engellemesini gösteriyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 29 Nisan’da Avusturya’ya yaptığı ziyarette, Sarkozy’nin Türkiye’nin tam üyeliğine yönelik siyasi iradeyi ortadan kaldırdığını belirtti.
Türk diplomatlar, o tarihten itibaren Brüksel-Ankara ilişkilerinde olumlu bir süreç yaşanmamasının Fransa’nın 2007’den bu yana sürdürdüğü politikalarla ilgili olduğunu savunuyor.
Paris ise Türkiye’nin 15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminden sonra demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğü konularında gerileme yaşadığı görüşünde.
Doğu Akdeniz’den Libya’ya
Fransa’nın özellikle öne çıkardığı bölgesel meseleler arasında 2018-2019 yıllarında yaşanan Doğu Akdeniz krizi ve Libya’daki gelişmeler yer alıyor.
Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Doğu Akdeniz’deki hidrokarbon rezervleri için başlattıkları çalışmalara 2018’den itibaren sert karşılık verdi ve bölgeye savaş gemileri göndererek sismik araştırmaların önüne geçti.
Yunanistan’ın Ege adalarını ana karanın bir parçası olarak gördüğü tezine karşı çıkan Türkiye, “Mavi Vatan” doktrini çerçevesinde kendi haritalarını oluşturdu ve BM’ye başvuruda bulundu.
Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Doğu Akdeniz’deki gerilimi Avrupa Birliği’ne taşıması, Ankara-Brüksel hattında daha da sert bir gerginlik yarattı.
Bu süreçte Türkiye’ye karşı yaptırımları en çok destekleyen ülke Fransa oldu.
Macron, Doğu Akdeniz’deki gerilimlerde Fransa’nın Yunanistan’ın yanında yer aldığını ve gerektiğinde yine yanında olacağını ifade etti.
Doğu Akdeniz’deki krizin etkileri, Libya’da da hissedildi. Türkiye, Yunanistan’ın bölgedeki hareketlerine karşı Libya’nın BM tarafından tanınan hükümetiyle deniz yetkilendirme anlaşması imzaladı ve Trablus yönetimini desteklemek için asker gönderme kararı aldı.
Fransa’nın Libya’da General Halife Hafter’in yönetimini desteklemesi, Ankara ve Paris’in Kuzey Afrika’daki çıkarlarının çatışmasına yol açtı.
Türkiye’nin askeri desteği ile Trablus hükümetinin güçlenmesi, Fransa için stratejik bir kayıp olarak görülüyor.
Libya’nın yanı sıra Afrika’daki rekabet de Türkiye ve Fransa arasında gerginliğe neden oldu.
Türkiye’nin “Afrika açılımı” çerçevesinde ticaret, yatırım ve askeri işbirliğini genişletmesi, Fransa’nın eski kolonilerindeki etkisini kaybetmesine yol açtı.
0
Mutlu
0
Üzgün
0
Sinirli
0
Şaşırmış
Yorumlar kapalı.