Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen Milli Parklar kanun teklifi, ekoloji örgütlerinin itirazlarına rağmen yasalaştı. Bu yeni düzenleme ile milli parklarda turizm ve ticari faaliyetlerin önünün açılması hedeflenirken, milli parklara inşa edilecek tesisler için kullanım hakkı süresi 49 yıl olarak belirlendi. İşletmenin başarılı olması durumunda bu süre 99 yıla kadar uzatılabilecek.
Yasa, ekoloji örgütlerinin geri çekilmesini talep ettiği düzenlemelerle birlikte, Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezleri dışında kalan milli parklar ve tabiat parklarında, kamu yararı gözetilmesi koşuluyla turistik binalar ve tesisler yapılmasına olanak tanıyor. Bu izinlerin verilmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görüşü alınacak ve Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından onaylanacak.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Milletvekili Günaydın, yeni düzenlemeye karşı çıkarak, “Milli parkları açıkça şirketlerin rant alanı haline getiriyorsunuz. Milli parkları, işletilebilecek birer turistik lokanta haline dönüştürüyorsunuz” sözleriyle eleştiride bulundu.
Turistik tesisler için verilen süre 99 yıla kadar uzatılabilecek
Yasa çerçevesinde, gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri lehine tesis edilecek intifa hakkı süresi 49 yıl ile sınırlı olacak. Bu sürenin sonunda, tüm tesisler eksiksiz olarak Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’ne devredilecek. Ancak, başarılı işletmelerin hak sahiplerinin intifa hakkı, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenen rayiç bedel üzerinden 99 yıla kadar uzatılabilecek.
Korunan alanlarda sadece koruma amacına hizmet eden tesisler için izin verilmesi durumunda herhangi bir bedel alınmayacak. Milli park ve tabiat parklarında, belirli şartlar altında ulaşım, elektrik nakil hatları, su ve diğer altyapı tesislerinin yapılması için de izin verilebilecek. Ancak bu izinler, yalnızca belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılabilecek ve uygulamalar Milli Parklar Kanunu çerçevesinde denetlenecek.
“Kamu yararı açısından vazgeçilmez ve kesin bir zorunluluk arz eden tesisler”
İçme suyu temini için gerekli olan ve kamu yararı gözeten tesisler için uzun devreli gelişim planı şartı aranmaksızın izin verilecek. İlgili kurumların görüşleri alındıktan sonra bu tesisler, uzun devreli gelişim planlarına dahil edilecek. Verilecek izinlerin usul ve esasları, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
Ekoloji örgütleri, milli parkların yapılaşmaya açan bu yasa teklifinin geri çekilmesini talep ediyor.
Ayrıca, AKP tarafından önerilen yeni düzenleme, milli parklar içerisinde otel yapılmasına da olanak tanıyor.
Kamu kurumu ve kuruluşlarına, ayrıca gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine verilecek izinler saklı kalmak kaydıyla, milli parklar ve diğer koruma alanlarındaki hizmet ve faaliyetler için gerekli altyapı ve üstyapı tesisleri, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından yapılacak, yönetilecek ve işletilecektir.
Korunan alanlar için gerekli projeler, Genel Müdürlük tarafından hazırlanacak. Yapılaşma koşullarına ilişkin usul ve esaslar, yine Genel Müdürlüğün çıkaracağı yönetmelik ile belirlenecek.
Milli Parklar Kanunu’na göre tescil yasağı kapsamında olan yapılar, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından herhangi bir koşul aranmaksızın el konulacak.
El konulan yapılar, inşa aşamasında olanlar dahil olmak üzere, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından derhal yıkılacak veya ihtiyaç duyulması halinde değerlendirilecek.
Av ve doğa koruma memurları sahada olacak
Yeni düzenleme ile, korunan alanlardaki koruma hizmetlerinin sağlanması, orman muhafaza memurlarının yanı sıra av ve doğa koruma memurları ile saha bekçileri tarafından da gerçekleştirilecek.
Döner sermaye geliri sağlanacak, Cumhurbaşkanı sermaye miktarını artırabilecek
Milli Parklar Kanunu kapsamında elde edilen gelirler, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü döner sermayesine kaydedilecek. Genel Müdürlük, ihtiyaç duyduğu durumlarda döner sermaye işletmeleri kurabilecek. Cumhurbaşkanı, bu işletmelere tahsis edilen sermaye miktarını 5 katına kadar artırma yetkisine sahip olacak. İşletmelerin faaliyet alanları ve diğer düzenlemeler Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın uygun görüşü ile Genel Müdürlükçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
Ayrıca, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, kamu tüzel kişiliği olan özel bütçeli bir bağlı kuruluş olarak yapılandırıldığı için gelirleri de düzenlenmiş olacak.
Ekolojik dengeyi bozanlara verilecek cezalar
Milli parklarda ekolojik dengeyi bozan, yaban hayatını tahrip eden veya çevre sorunlarına yol açanlara, yapılaşma koşullarına uygun hareket etmeyenlere, kamu idarelerinin arazileri üzerinde yapılan her türlü hukuksuz faaliyete ağır cezalar verilecek. Bu tür fiiller için bir yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası uygulanabilecek.
Ziyaretçilere uygulanacak giriş ücretlerini, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü belirleyecek. Ücreti ödemeden giriş yapanlar, giriş ücretinin 4 katı kadar idari para cezası ile karşı karşıya kalacak. Tahsil edilen cezanın yüzde 25’i Genel Müdürlüğe, yüzde 75’i genel bütçeye aktarılacak.
Avlanmaya ilişkin düzenlemeler
Av ve yaban hayatı yönetimi ile avlanma planlarına göre avlanmalar, av hayvanlarının türlerine ve özelliklerine göre izin ücretleri ile düzenlenecek. Bu izin ücretleri, av tüfekleri ve mermilerin alış bedeli üzerinden hesaplanacak.
Perakendeciler tarafından yapılan satışlara ilişkin bilgi ve belgelerin Genel Müdürlüğe iletilmesi zorunlu olacak. Katılım payının bildirilmeyen ya da eksik bildirilen kısmı, belirtilen süre içinde ödenmesi gereken faizle birlikte tahsil edilecek.
İzinsiz avlanmaya verilen cezalar artıyor
Düzenleme ile izinsiz avlanmaya yönelik idari para cezalarında artış yapılacak. Merkez Av Komisyonunca avlanmanın yasaklandığı yerlerde avlananlara 200 liradan 10 bin liraya kadar, yasak alanlarda avlananlara ise 350 liradan 15 bin liraya kadar ceza kesilecek.
Yasaya göre, avcılık belgesiz avlananlara 10 bin, avlanma izni olmadan avlananlara ise 5 bin lira ceza verilecek. Aynı fiilin 5 yıl içinde tekrarı halinde ceza üç katı olarak uygulanacak.
Genel Kurulda kabul edilen önerge ile geleneksel avcılığın da kapsamı belirlenerek, Türkiye’deki tarihsel ve kültürel geçmişe sahip uygulamaların yasal dayanağa kavuşturulması hedefleniyor. Geleneksel avcılıkla ilgili usul ve esasların Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü
