(TBMM) – DEM Parti Milletvekili Nevroz Uysal, kadın mahpusların ağırlaştırılmış müebbet cezası altında ciddi hak ihlalleri yaşadığını vurgulayarak, umut hakkının tüm toplum için son derece önemli olduğunu ifade etti.
DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde düzenlediği basın toplantısında, “Bugün burada ‘hukuk’ başlığı altında insanın umut etme hakkını konuşacağız” diyerek sözlerine başladı. Uysal, 8 Mart Kadınlar Günü dolayısıyla “cezaevlerindeki erkek merkezli infaz sisteminin kadınlar üzerindeki etkilerini” TBMM gündemine taşıdıklarını ve bu konuyla ilgili bir araştırma önergesi verdiklerini belirtti.
Uysal, umut hakkının modern insan hakları hukukunun temel ilkelerinden biri olduğunu dile getirerek, ömür boyu infaz rejiminin mahpusları umutsuzluğa mahkum ettiğini ve toplumda güvenin zayıflamasına neden olduğunu söyledi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) kararlarına da atıfta bulunan Uysal, Türkiye’deki ağırlaştırılmış müebbet ceza rejiminin umut hakkını tamamen ortadan kaldırdığını açıkladı.
Kasım 2025 itibarıyla cezaevlerinde 19 bin 290 kadın mahpus bulunduğunu ve bunlardan en az 31’inin ağırlaştırılmış müebbet cezası ile tutuklu siyasi kadınlar olduğunu kaydeden Uysal, bu mahpusların tekli hücrelerde tutulduğunu, günde yalnızca bir saat havalandırma hakkı bulunduğunu, 15 günde bir ziyaret ve telefon hakkı olduğunu, ortak etkinliklerden mahrum bırakıldıklarını ve ağır hastalık durumunda bile infazlarının ertelenmediğini ifade etti.
Uysal, “Kadın bedeni üzerindeki denetim, tarih boyunca iktidarların ve erkek egemen düzenin temel kontrol araçlarından biri olmuştur. Kadınların umut hakkından mahrum bırakılması, infazların keyfi bir şekilde uzatılması ve bedenleri üzerindeki denetim, cezaevlerinde güncel biçimde uygulanmaktadır” şeklinde konuştu.
Ağırlaştırılmış müebbet infaz rejiminin tartışmalarının merkezinde Abdullah Öcalan’ın bulunduğunu belirten Uysal, bu durumun yalnızca bir bireyin özgürlüğü meselesi olmadığını, kadın özgürlüğü mücadelesi, Kürt meselesi ve Türkiye’nin demokratikleşmesi ile doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti.
Uysal, AİHM kararlarının derhal uygulanması, ağırlaştırılmış müebbet infaz rejiminin değiştirilmesi, umut ilkesini ortadan kaldıran sistemin sona erdirilmesi ve kadın mahpusların ihtiyaçlarını gözeten toplumsal cinsiyete duyarlı bir infaz sisteminin kurulması talebinde bulundu.
