Hukuk uzmanları, vatandaşların son zamanlarda yaygın olarak tercih ettiği IBAN ile para transferi işlemlerinde hukuki sorun yaşamamaları adına “açıklama” bölümünü doldurmaları ve tanımadıkları numaralara para göndermemeleri gerektiği yönünde uyarılarda bulundu.
AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, IBAN aracılığıyla yapılan para transferleri, bazı olumsuz durumları da beraberinde getiriyor. Kredi kartı komisyonlarından kaçınmak veya fiş ve fatura düzenlememek amacıyla bazı işletmeler, müşterilerden IBAN üzerinden tahsilat yapmayı tercih ediyor. Ancak bu durum, hizmeti alan kişiler için risk oluşturabiliyor.
Gönderilen paranın gittiği IBAN’ın suç gelirleri riski veya başka sebeplerle takip altında olması, gönderici açısından hukuki sorunlar yaratabiliyor.
“GELİR ELDE EDİLMESİ HALİNDE VERGİDE OLUŞUYOR”
TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, IBAN ile para göndermenin hukuki açıdan sebebe dayalı bir işlem olduğunu belirtti. Para transferlerinde açıklama kısmında sebebin belirtilmesinin yanlış anlamaların önüne geçeceğine işaret eden Değirmenci, “Transfer yoluyla gelen parayla gelir elde edilmesi durumunda bir vergi doğmaktadır. Eğer IBAN üzerinden yapılan para gönderimi bir sözleşmeye dayanıyorsa, bu durumun kaydedilmesi gerekmektedir.” dedi.
BİLMEDEN GÖNDERDİĞİNİZ PARA BAŞINIZI AĞRITABİLİR
Değirmenci, IBAN ile gönderilen paranın hesap sahibi açısından bazı sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarılarda bulunarak, “IBAN’a para gönderilen kişi için, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun gereği şüpheli işlem bildirimi yapılması gerekebilir. Bu bağlamda bankalar tarafından yapılan bildirimler, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından takibi gerektirebilir.” ifadelerini kullandı.
GÖNDERDİĞİNİZ HESAP TERÖRLE BAĞLANTILI ÇIKABİLİR
IBAN’a gönderilen paraların kaynağı suç geliri olmasa bile suç veya terör örgütleri tarafından kullanılan hesaplardan gelen paralar, gönderici bakımından bu örgütlere dahil olma şüphesini doğurabilir. Gönderilen IBAN’ın suç örgütüyle ilişkili olması durumunda, bazı olumsuz durumlarla karşılaşma ihtimali yüksektir. Elbette, suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanı kapsamındaki incelemelerde, tek seferlik transferler yerine düzenli gönderimler daha fazla önem taşımaktadır.
Tacir veya esnafın IBAN’ına yapılan ödemelerde, alınan mal veya hizmetin belirtilmesinin önemine dikkat çeken Değirmenci, “Para gönderimi düzenli olacaksa, mutlaka mal ve hizmet alımına yönelik not düşülmesi, ileride olabilecek ihtilafların önüne geçecektir.” şeklinde konuştu.
İŞLETMELERİN KAYITLI IBAN ADRESİNİ KULLANIN
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mali Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak, IBAN ile yapılan para transferlerinde yasal sorumluluk altına girmemek için dikkat edilmesi gereken önemli noktaların bulunduğunu belirtti.
Çolak, “Herhangi bir işletmeden mal ve hizmet alıyorsanız, ödemede işletme sahibinin veya bir çalışanın şahsi IBAN’ı yerine, işletmenin kayıtlı banka hesabına ait IBAN kullanılmasına özen gösterilmelidir.” dedi.
Ayrıca, alıcılar tarafından IBAN transferinde alım ve satıma konu işlemin kısaca belirtilmesinin önemli olduğunu ifade eden Çolak, “Örneğin ‘araç tamir karşılığı’, ‘X konutun satış tutarı’, ‘Y plakalı aracın kaporası’ gibi ifadeler, ileride doğabilecek ticari uyuşmazlıklarda kanıt olarak kullanılabilecek ve kayıt dışılıkla mücadeleye katkı sunacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
KAYIT DIŞI GELİR SAYILACAK
IBAN üzerinden yapılan para transferlerinin, gerekçelendirilmediği takdirde ciddi mali ve hukuki sorunlar doğurabileceğine dikkat çeken Çolak, “Ticari bir faaliyet arz etmeyen, bireysel işlemlere dayalı borç ve alacaklar ile hibe gibi ödemeler dışında, hesaba gelen yüksek tutarlı ve düzenli para transferleri, vergi denetimlerinde ticari nitelik taşıdığı tespit edilirse kayıt dışı gelir olarak cezalı vergilendirmeye tabi olabilecektir.” bilgilerini paylaştı.
BANKA HESAPLARI VE MAL VARLIĞINIZA EL KOYULABİLİR
Çolak, kaynağı belirsiz, yüksek tutarlı işlemlere yönelik suç gelirlerinin aklanması veya terörün finansmanı suçuyla ilişkili olduğuna dair şüphe olması durumunda, banka hesaplarına ve mal varlıklarına el konulabileceğini, adli soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin başlayabileceğini belirtti. “İleride kişilerin mağduriyet yaşamaması için yaptıkları IBAN transferlerine açıklama yazmaları, bilmedikleri ve teyit etmedikleri IBAN kullanmamaları, mal ve hizmet aldıkları işletme adları ile IBAN eşleşmesine dikkat etmeleri ve ödemeleri karşılığında yasal belge talep etmeleri yerinde olacaktır.” dedi.
ÖZEL CEZALAR UYGULANACAK
Mal ve hizmet sunan kişi veya işletmelerin, zaman zaman nakit ve kartla ödeme yerine IBAN’a para transferi talep ettiğini belirten Çolak, “Verilen hizmet karşılığında fatura, fiş veya diğer geçerli belge istemek, hizmetten faydalananın hakkı ve kanuni görevidir. Son dönemde yapılan vergi düzenlemeleriyle fatura ve diğer belgeleri düzenlemeyenler ve bunları almayanlara, artırılmış özel usulsüzlük cezaları uygulanmaktadır.” ifadelerini kullandı.
Hizmet sağlayan kişi IBAN ile ödemeyi zorunlu tutuyorsa, ancak geçerli bir belge vermiyorsa, Gelir İdaresi Başkanlığının dijital kanalları üzerinden bu işlemlerin ihbar edilmesi, tüketiciler açısından en güvenli yol olacaktır. Aksi takdirde, IBAN ile yapılan açıklamasız ve belgesiz transferler, ileride yapılacak denetimlerin sonucunda ciddi mali yükümlülüklere ve vergi cezalarına yol açabilecektir.
www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her
türlü telif hakkı Mega Ajans
ve Rek. Tic. A.Ş’ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas
edilemez.
