Osmangazi Belediyesi, “Medya Buluşması” etkinliği ile Bursa’da Ramazan ayının toplumsal yaşamdaki yerini ve kent kültürüne olan etkilerini masaya yatırdı. Gençlik ve Girişimcilik Merkezi’nde gerçekleştirilen etkinlikte, Bursa’da Ramazan geleneği ve değişen şehir yaşamı detaylı bir şekilde ele alındı.
BURSA (İGFA) – Moderatörlüğünü Sevda Kurul’un üstlendiği etkinlikte, konuşmacı olarak yer alan Gazeteci İbrahim Öge, Bursa’nın eski Ramazan akşamlarını, mahalle kültürünü ve komşuluk ilişkilerinin zamanla nasıl evrildiğini vurguladı. Öge, Ramazan ayının sadece dini bir dönem olmadığını, aynı zamanda kentin sosyal hafızasında derin izler bıraktığını belirtti.
Ramazan Gelenekleri Masaya Yatırıldı
Bursa’nın tarihi bir başkent olduğunu hatırlatan Gazeteci İbrahim Öge, geçmişte Ramazan ayının başlangıcının rü’yet-i hilal ile belirlendiğini ifade etti. Ayın hareketlerinin gözlemlendiği bu süreçte hilal görüldüğünde top atışıyla halk bilgilendirilirdi. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi ve Osmanlı arşiv belgelerinde de bu gözlemenin yapıldığı yerler açıkça belirtilmektedir. Ramazan ayının gelişini müjdelemek amacıyla, Şaban ayının son günlerinden itibaren fiyatların sabit tutulduğu ve ticari canlılığın arttığı dönemler yaşanırdı. Bakırcılar Çarşısı ve çevresinde büyük bir hareketlilik gözlemlenirdi. Evlerdeki bakır tabaklar kalaylanır, Ramazan sofraları için özel hazırlıklar yapılırdı. Ramazan, Bursa’da manevi, sosyal ve ekonomik açıdan hayatın merkezinde önemli bir yere sahipti.
Öge, Ramazan ayının toplumsal dayanışma yönüne de dikkat çekerek, “Birlik ve beraberlik açısından önemli faaliyetler gerçekleştiriliyordu. Hem çocuklar, hem dar gelirli aileler hem de yaşlılar gözetiliyordu. Örneğin, ‘diş kirası’ adı verilen bir gelenek vardı; misafirlere ‘beni şereflendirdin, bereket verdin’ diyerek ikramda bulunulurdu. Ayrıca, zimem defteri uygulamasıyla, imkanı olanların mahalle bakkalına gidip veresiye defterini istemesiyle bu gelenek başlardı. Mahalle bakkalı, borcun ne kadar olduğunu bildirdiğinde kişi ya tamamını öder ya da defterden bir sayfa açtırarak borçlarını kapatırdı. Bu yöntem, birçok insanın büyük bir borç yükünden kurtulmasını sağlardı ve toplumsal dayanışmanın güzel bir örneğiydi. Ramazan kültüründe çocuklara yönelik pek çok uygulama da bulunmaktaydı. Tekne orucu gibi uygulamalarla çocuklar, öğleye kadar oruca alıştırılır ve ilk orucunu tutan çocuklar çeşitli hediyelerle ödüllendirilirdi” şeklinde konuştu.
“Kültürümüzden Korkmayın”
Gençlere yönelik tavsiyelerde bulunan İbrahim Öge, “Kültürümüzden korkmayın. Türk kültürü, korkulacak bir kültür değildir. ‘İnsanı yaşat ki devlet yaşasın’ diyen bir kültüre sahibiz. Türk kültürü, yardımlaşmayı ve dayanışmayı esas alan bir yapıya sahiptir. Birçok İslam coğrafyasında Ramazan’ı bizler gibi birlik ve beraberlik içerisinde kutlayan başka bir millet yoktur. Kendi kültürünüzü okuyarak, araştırarak, atalarınızı ve geleneklerinizi tanıyın. Bu sayede kültürünüzü ideolojik bakış açılarından uzak tutmuş olursunuz” ifadelerini kullandı.
Etkinliğin sonunda, Gazeteci İbrahim Öge, Osmangazi Belediyesi’nin Ramazan etkinlikleri ile ilgili yürüttüğü çalışmalardan dolayı takdirlerini sundu. Osmangazi Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü Süleyman Çavlı ise, İbrahim Öge’ye günün anısına bir teşekkür plaketi takdim etti.
