İktidar, Eskişehir Beylikova’daki nadir toprak elementleri (NTE) rezervine ilişkin endüstriyel tesisin bu yıl faaliyete geçeceğini duyurdu. Ancak akademisyenler, Türkiye’nin NTE üretiminde araştırma ve geliştirme ile işbirliğine acil ihtiyaç duyduğunu ifade ediyor. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nden Prof. Dr. Etem Karakaya, Türkiye’nin nadir toprak elementleri değer zincirine girebilmesi için yüksek maliyetli teknoloji transferi, büyük ölçekli finansman ve küresel pazarlara erişim gibi yapısal engelleri aşması gerektiğini vurguladı.
ABD, Kanada ve İsviçre ile işbirliği olasılığı üzerinde duran Karakaya, “Türkiye için asıl sınav, yüksek katma değerli üretimi çevresel sürdürülebilirlik ile birlikte tasarlayan bir NTE stratejisi geliştirmek olacak” değerlendirmesinde bulundu. Rezerv büyüklüğünün tek başına stratejik bir güç sağlamadığını söyleyen Karakaya, nadir toprak elementlerinin madencilik aşamasındaki küresel pazar değerinin geçen yıl sadece 600-800 milyon dolar seviyesinde kaldığını, oysa NTE temelli nihai ürünlerin değerinin 40 milyar doları aşabileceğini belirtti.
Karakaya, “NTE’de asıl stratejik önem taşıyan aşama, elementlerin nihai teknolojik ürünlere dönüştürülmesidir. Ancak bu hedeflerin başarıyla hayata geçirilmesi, mevcut birçok yapısal engel nedeniyle kolay görünmüyor” ifadesini kullandı. Türkiye’nin NTE’deki teknolojik altyapısının Çin’e karşı ‘yetersiz’ olduğunu belirten Karakaya, Ankara’nın ABD, Kanada ve İsviçre gibi ülkelerle işbirliği görüşmeleri yürüttüğünü de sözlerine ekledi. Geçen yıl Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Beyaz Saray ziyaretinde NTE’lerin gündeme geldiği biliniyor.
‘Rezerv büyüklüğü en fazla 14 milyon ton’
Eskişehir’deki nadir element rezervinin büyüklüğü hâlâ tartışma konusu. AKP, Beylikova’da dünyanın en büyük ikinci NTE rezervinin 694 milyon tonla keşfedildiğini savunurken, akademik çevreler bu açıklamalara temkinli yaklaşıyor. Etem Karakaya, Beylikova’daki rezervin büyüklüğü ve niteliğinin henüz netleşmediğini belirterek, “Akademik çalışmalar, Türkiye’deki yatakların yüzde 0.2’si ile yüzde 2’sinin nadir toprak oksitlerinden oluşabileceğini göstermektedir. Bu da 1.4 milyon ile 14 milyon ton arası bir NTE rezervi anlamına geliyor” şeklinde konuştu.
Yorumlar kapalı.