Fransa’nın Cadarache bölgesinde, adeta bilim kurgu filmlerinden fırlamış gibi görünen dev bir yapı yükseliyor. Bu yapının adı ITER. Bir elektrik santrali olmanın ötesinde, Güneş’teki enerji üretim süreçlerini Dünya’da yeniden yaratmayı amaçlayan büyük bir laboratuvar. Şu anda ise tarihindeki en karmaşık montaj aşamasını gerçekleştiriyor.
TARİHİN EN AĞIR YAPISI
Projenin merkezinde yer alan “Vakum Kabı” (Vacuum Vessel), montajında mühendislik sınırlarını zorlayan bir yapı. Bu odanın montajı, milimetrik toleranslarla üretilen 9 dev çelik bölümün bir araya getirilmesini gerektiriyor.
Her bir modül, onlarca ton ağırlığında ve toplamda 400 tonu aşan bir kütleye sahip. Montaj sürecinde, lazer sistemleri ve robot teknolojisi kullanılıyor; çünkü en küçük bir hata, deneyin başarısız olmasına yol açabilir.
GÜNEŞ’TEN DAHA SICAK: 150 MİLYON DERECE
ITER’in hedefi, hafif hidrojen atomlarını birleştirerek (füzyon) enerji üretmek. Ancak bunun için ortamın sıcaklığının 150 Milyon Derece Celsius’a ulaşması gerekiyor. Bu sıcaklık, Güneş’in merkezindeki ısıdan katbekat daha fazla!
Hiçbir katı madde bu sıcaklığa dayanamayacağı için, süper sıcak plazma, devasa mıknatıslar aracılığıyla havada asılı tutulacak ve duvarlarla teması engellenecek.
NEDEN “NİHAİ ENERJİ” KAYNAĞI?
Bilim insanları neden bu kadar büyük bir bütçe ve zaman harcıyor? Çünkü Nükleer Füzyon (ITER), mevcut Nükleer Fisyon teknolojisinden tamamen farklı ve birçok avantaj sunuyor:
– Sıfır karbon emisyonu.
– Çernobil veya Fukuşima gibi erime riski yok.
– Uzun ömürlü radyoaktif atık üretmiyor.
– Yakıtı (Hidrojen izotopları) okyanuslardan kolayca temin edilebiliyor.
ENERJİ DÜZENİ DEĞİŞECEK Mİ?
ITER, enerji şebekesine elektrik sağlamayacak; bu bir kanıt projesi niteliğinde. Ancak başarılı olursa, onu takip eden ticari reaktörler, tek bir gram yakıtla büyük şehirleri aydınlatma potansiyeline sahip. Bu durum, petrol ve kömür çağının sonunu getirebilir.
www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans
ve Rek. Tic. A.Ş’ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
