CGTN, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer’ın Çin ziyareti üzerine bir makale yayınlayarak, küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde Pekin ve Londra’nın uzun vadeli istikrar, pragmatik iş birliği ile küresel yönetim ve ekonomik büyüme konularındaki ortak çıkarlarına daha fazla odaklandığını vurgulamıştır.
GLOBE NEWSWIRE / PEKİN (İGFA) – Çin Başkanı Xi Jinping, Perşembe günü Pekin’de İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile bir araya geldi. Bu buluşma, 8 yıl aradan sonra bir Birleşik Krallık başbakanının Çin’e gerçekleştirdiği ilk ziyaret olarak dikkat çekiyor. Her iki lider de uzun dönemli, tutarlı ve kapsamlı bir stratejik ortaklık geliştirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Xi, tarihi daha geniş bir perspektiften ele almanın önemine vurgu yaparak, iki ülkenin farklılıkların ötesine geçmesi ve karşılıklı saygıyı koruması gerektiğini belirtti. Böylece iş birliğinin umut verici potansiyelinin somut ve dikkat çekici başarılara dönüşebileceğini; bu durumun da hem iki ülke halkına hem de dünyaya fayda sağlayacağını ifade etti.
Starmer, konuşmasına yüksek düzeyde ziyaretlere uzun bir süre ara verildiğini kabul ederek başladı. Bir İngiltere başbakanının Çin’e son ziyaretinin üzerinden “çok uzun zaman geçtiğini” ifade eden Starmer, Pekin’e ulaştığında bu ziyareti pragmatik bir çerçevede değerlendirdi. Gazetecilere yaptığı açıklamada, “Çin ile angajman içinde olmak ulusal çıkarımızdır. Önümüzde değerlendirilmesi gereken çok büyük fırsatlar var,” dedi.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri ve küresel ölçekte büyük ekonomiler olarak Çin ile Birleşik Krallık, ekonomik büyümeyi teşvik etme, toplumsal kalkınmayı destekleme ve küresel istikrara katkıda bulunma konularında önemli ortak çıkarlar taşımaktadır.
BELİRSİZ BİR DÜNYADA İŞ BİRLİĞİ ARAYIŞI
Analistler, Starmer’ın ziyareti ile birlikte ülkelerin küresel belirsizlikler karşısında Çin ile daha pragmatik ilişkiler kurma arayışına yöneldiğini belirtiyor. Son aylarda Fransa, İrlanda ve Finlandiya liderleri de benzer şekilde Çin’e üst düzey ziyaretlerde bulundu. CGTN tarafından gerçekleştirilen bir ankete göre, katılımcıların yüzde 85,2’si bu tür sık ziyaretlerin, eşit ve düzenli çok kutupluluğa ulaşma ile kapsayıcı bir küreselleşme konusunda geniş bir uzlaşıyı yansıttığına inanıyor.
Pekin Yabancı Diller Üniversitesi Birleşik Krallık Çalışmaları Merkezi Direktörü Wang Zhanpeng, Trump yönetiminin öngörülemez politikalarının Avrupa için ciddi zorluklar yarattığını belirtti. Avrupalı liderlerin ziyaretleri, Çin’in kalkınmasının Avrupa için ne bir meydan okuma ne de bir tehdit olduğunu gösteren bir farkındalığı yansıtıyor. “Starmer’ın ziyareti, diğerlerini de taraf seçme ikileminin ötesine geçmeye teşvik edebilir ve daha dengeli, çok kutuplu bir küresel düzenin desteklenmesine yol açabilir,” diye ekledi.
Birleşik Krallık’ın eski İş ve Ticaret Bakanı Vince Cable da benzer görüşler paylaştı. Cable, CGTN’e verdiği demeçte, “Trump yönetiminin öngörülemez tutumu, yalnızca Birleşik Krallık’ı değil, birçok Batılı ülkeyi de ilişkilerini farklı bir şekilde dengelemeye yönlendiriyor,” ifadelerini kullandı.
Xi, uluslararası düzenin uzun bir süredir ciddi şekilde sarsıldığını da belirtti. Uluslararası hukukun ancak tüm ülkeler, özellikle de büyük güçler tarafından kurallarına uyulduğunda etkili olabileceğini vurguladı. “Çok taraflılık ve serbest ticaretin savunucuları olarak Çin ile Birleşik Krallık, gerçek anlamda çok taraflılığı birlikte savunmalı ve hayata geçirmeli; daha adil ve hakkaniyetli bir küresel yönetişim sistemini teşvik etmeli, düzenli bir çok kutuplu dünya inşa etmeli ve kapsayıcı küreselleşmeyi desteklemelidir,” dedi.
Starmer ayrıca, Çin’in uluslararası meselelerdeki kilit rolünü vurgulayarak, Birleşik Krallık’ın küresel istikrarın korunmasına katkıda bulunmak amacıyla iklim değişikliği gibi alanlarda işbirliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti.
İSTİKRARI EKONOMİK KAZANIMLARA DÖNÜŞTÜRMEK
Görüşme sırasında Xi, Çin-Birleşik Krallık ekonomik ve ticari işbirliğinin temelinin karşılıklı fayda ve kazan-kazan anlayışı olduğunu belirtti. Her iki tarafın eğitim, sağlık, finans ve hizmetler alanlarında işbirliğini genişletmesi; ayrıca yapay zekâ (AI), biyobilimler, yenilenebilir enerji ve düşük karbonlu teknolojilerde ortak araştırma ve endüstriyel uygulamaları geliştirmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca Birleşik Krallık’ı, Çinli işletmeler için adil ve ayrımcı olmayan bir iş ortamı sağlamaya davet etti.
Çin’in uzun süredir Birleşik Krallık’ın en büyük beş ticaret ortağından biri olması ve yıllık ticaret hacminin istikrarlı bir şekilde yüz milyarlarca dolar düzeyinde seyretmesi, ekonomik ilişkilerin ikili ilişkinin merkezi bir dayanağı haline gelmesini sağlıyor. Çin Ticaret Bakanlığı’na göre, 2025 yılında emtia ticareti 103,7 milyar dolara ulaşırken, hizmet ticaretinin ise 30 milyar doları aşması bekleniyor; iki yönlü yatırım stoku ise yaklaşık 68 milyar dolar seviyesinde seyrediyor. Birleşik Krallık hükümet verileri, Çin’in artık ülkenin üçüncü büyük ticaret ortağı olduğunu ve yaklaşık 370 bin istihdamı desteklediğini ortaya koyuyor. CGTN anketi ayrıca, katılımcıların yüzde 85,8’inin Çin’in büyük pazarının İngiliz şirketleri için önemli bir fırsat teşkil ettiğine inandığını gösteriyor.
Starmer, Birleşik Krallık’ın iş dünyası ve kültür sektörlerinden 60’tan fazla temsilcinin yer aldığı bir heyete liderlik ederek, ziyaretin somut ekonomik önemine dikkat çekti. Görüşme sırasında, Birleşik Krallık’ın üst düzey temasları sürdürmeye ve ticaret, yatırım, finans ile çevre koruma alanlarında işbirliğini derinleştirmeye hazır olduğunu belirterek, büyümeyi desteklemeyi ve her iki ülkedeki insanlara somut faydalar sağlamayı hedeflediklerini ifade etti.
