Takvim belirlenen süre sona erdi. SDG, bugüne kadar mutabakatı bir çözüm aracı olarak değil, geciktirici bir engel olarak kullanma eğiliminde oldu. Yeni yönetime entegre olma konusunda somut bir adım atmadığı gözlemleniyor.
10 Mart Mutabakatı’nda SDG’nin en kritik yükümlülüğü, “tüm sivil ve askeri kurumların, Suriye devletinin yönetim yapısına dahil edilmesi; sınır kapıları, havaalanları ile petrol ve gaz sahalarının devlet kontrolüne” geçişiydi. Ancak bu konularda herhangi bir ilerleme kaydedilmedi.
SDG, bu meseleleri Şam ile derinlemesine müzakere etmek yerine, İsrail’e danışarak, Tel-Aviv’in direktiflerini uygulamayı tercih etti. Anlaşmaya yaklaşmayacağını, maksimalist taleplerle açıkça ortaya koydu. Hatta bir gün önce Halep’te Suriye ordusuna bağlı askerlere veya sivillere saldırarak niyetini bir kez daha pekiştirdi.
Türkiye, SDG’nin niyetlerini uzun bir süredir biliyor. Ancak buna rağmen, istikrar çabalarında yeni yönetime zarar vermemek ve Şam’ın istikrarı ile meşruiyetini pekiştirmesine destek olmak amacıyla iyi niyetli bir yaklaşım sergiledi. Müzakere yollarının ve süreçlerinin tamamlanması için zaman tanıdı. Ayrıca, içeride yürütülen terörsüz Türkiye sürecine zarar gelmemesi için azami çaba gösterdi.
Gelişmeler ışığında, SDG, yönünü Ankara ve Şam’a çevirmedi. Türkiye’nin “Türk, Kürt ve Arap olarak bu coğrafyada birlikte yaşama” çağrısına hala olumlu bir yanıt vermedi.
Önceki gün Dışişleri Bakanı Fidan, Milli Savunma Bakanı Güler ve MİT Başkanı Kalın, Suriye Cumhurbaşkanı Şara ile bir araya geldi. Dışişleri Bakanı Fidan, SDG’nin “entegrasyon görüşmelerinde ilerleme kaydetme niyetinde olmadığını” bir kez daha vurguladı.
Suriye Dışişleri Bakanı Hasan Şeybani de benzer bir tespit yaparak, “SDG’den anlaşmayı hayata geçirmeye yönelik bir girişim ya da ciddi bir irade görmedik. Sistematik bir oyalama mevcut” ifadelerini kullandı.
Her iki bakanın açıklamaları benzerlik gösteriyor. Bu beyanlar, mutabakatın mevcut durumu hakkında tek taraflı bir değerlendirme içermiyor.
Yılın sonuna yaklaşırken, güvenlik, istihbarat ve siyasi unsurlar barındıran bu ziyaretlerin, Türkiye’nin güvenliği ve Suriye’nin istikrarı için yeni adımların hazırlığı olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Yeni adımın yalnızca yakın dönemde bir askeri operasyonla sınırlı olmadığı, iki ülkenin güvenliği için daha uzun vadeli ve kalıcı unsurların hayata geçirileceği öngörülmektedir.
Suriye’nin yeniden inşasında Türkiye’nin birçok alanda katkı sağladığı biliniyor. Bu alanlar arasında en dikkat çeken, askeri ve güvenlik işbirliğini güçlendirme çabalarıdır.
Suriye’nin savunma ve güvenlik kapasitesinin artırılması için şu ana kadar gerçekleştirilen hazırlıklardan somut sonuçların görünmeye başlayacağı öngörülüyor. Müşterek yol haritalarının oluşturulmasında önemli mesafelerin kat edildiği ifade ediliyor. İstikrar ve güvenlik konularında Suriye ordusunun eğitimi ve lojistiği konularında Türk ordusunun daha sistematik bir katkı sağlaması beklenmektedir.
Ayrıca, Ankara, askeri olarak Suriye’nin bütünlüğü ile Türkiye’nin güvenliği için sınır ötesinde çeşitli şekillerde varlığını güçlendirecektir. Bu çerçevede, 2026 yılında pek çok yeni gelişmenin yaşanacağı tahmin edilmektedir.
