CHP Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu’nda yaptığı konuşmada, devletin vatandaşların erişimini kolaylaştırma görevine vurgu yaparak, “Türkiye’de barınma konusunda erişilebilirlik ihlalleri söz konusu. Kiralar oldukça yüksek; TOKİ konutlarındaki kiralar bile aşırı. Vatandaş kirada erişimde zorluk yaşıyor. Erişim hakkı, ucuz ve güvenilir barınma imkanını da içermelidir. Beslenme konusunda da erişilebilirlik sağlanıp sağlanmadığını sorgulamak gerekiyor. Her hizmette bağımsız erişimin sağlanması gerekmektedir. Ancak dar gelirli vatandaşlarımız bu hizmetlerden yeterince yararlanamıyor, hayat pahalılığı ile mücadele ediyor” dedi. Tanal’ın açıklamaları, Komisyon Başkanı Jülide Sarıeroğlu ile tartışmalara yol açtı.
Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu, AKP Ankara Milletvekili ve Komisyon Başkanı Jülide Sarıeroğlu başkanlığında toplandı. Toplantıda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü Erişilebilirlik Daire Başkanlığı yetkilileri bir sunum gerçekleştirdi.
CHP Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, sunumda yapılan erişilebilirlik tanımının önemine dikkat çekerek, şu ifadeleri kullandı:
“Bu tanımlama oldukça önemli ve geniş bir kapsam içeriyor. ‘Erişilebilirlik, herkesin istediği yere ve her hizmete bağımsız ve güvenilir bir şekilde ulaşabilmesi ve bunları kullanabilmesidir.’ Anayasa’nın 5’inci maddesi, ‘Devletin vatandaşın önündeki sosyal, siyasal ve hukuksal tüm engelleri kaldırması’ gerektiğini belirtmektedir. Buradan çıkan sonuç, devletin vatandaşın önündeki sosyal, siyasal ve ekonomik engelleri ortadan kaldırması gerektiğidir. Sadece fiziksel engellerle sınırlı kalmamalıdır; barınma, beslenme, ulaşım, eğitim, sağlık, dijital hizmetler gibi tüm temel hak alanlarını kapsar.”
“Ancak devletin politikalarının bu kadar geniş bir tanımı hayata geçirebildiğini söyleyebilir miyiz? Anayasa’nın 2’nci maddesindeki hukuk devleti, 5’inci maddesindeki sosyal devlet ilkesi, 10’uncu maddesindeki eşitlik ilkesi, 17’nci maddesindeki yaşam hakkı, 56’ncı maddesindeki barınma hakkı gibi maddelere erişim sağlanabiliyor mu? Barınma hakkında erişilebilirlik ihlalleri Türkiye’de mevcut. Kiralar çok yüksek, TOKİ’deki kiralar bile ulaşılmaz hale geliyor. Bu durum, vatandaşların kirada erişim sorununu artırıyor. Hayat pahalılığı dar gelirli vatandaşlarımızı zor durumda bırakıyor. Anayasa’nın 56’ncı maddesi gereği, devlet herkesin sağlıklı bir yaşam sürdürmesini sağlamakla yükümlüdür.”
Sarıeroğlu: Ben Adanalıyım, bende Zazalık da var, sert konuşmak nedir çok iyi bilirim
Mahmut Tanal sözlerine devam ederken, Komisyon Başkanı Jülide Sarıeroğlu’ndan tepki geldi. Sarıeroğlu, “Diğer konularla burayı karıştırmak doğru değil. İstismar etmeyelim. Engellilerimiz için çok önemli indirimler ve ücretsiz imkanlar sağlanmaktadır. Bu kadarına müsaade edemeyiz” dedi.
Tanal ise “Anayasa’nın 5’inci maddesi ihlal ediliyor. Erişilebilirlik Daire Başkanlığını kurmak yetmez, vatandaş bu erişim olanaklarından faydalanamıyor. Sadece rampalar, asansörler veya bina girişleri ile bu sorunlar çözülmez” karşılığını verdi. Tartışma devam ederken, Jülide Sarıeroğlu, “Usul esastan önce gelir; hukukçusunuz. Üslubunuza dikkat edin, o elinizi indirin. Hanımefendiyle konuşuyorsunuz, buna izin veremem. Ben Adanalıyım, sert konuşmanın ne olduğunu çok iyi bilirim” şeklinde tepki gösterdi.
Tanal, “Bize efendilik yakışır. Üslubunuza önce dikkat edin. Bu bir sokak dilidir, kusura bakmayın. Seviyenizi yükseltmek zorundasınız. Adana neresi, nereli olursanız olun, önce insan olmalısınız” diyerek karşılık verdi.
Tartışma bir süre daha sürdü ve Mahmut Tanal konuşmasını tamamladı.
Ali Karaoba: Yazılanla yapılanın örtüşmediği bir ortam var
Daha sonra söz alan CHP Uşak Milletvekili Ali Karaoba, “Mahmut Bey hukukçu perspektifinden önemli noktaları dile getirdi. Engelli Komisyonu’nun partilerüstü bir yapı olduğunu düşünüyorum. Yapılan sunum gerçekten takdire şayan; belki de Avrupa’daki uygulamalar için örnek teşkil edecek kadar kapsamlı. Ancak sokağa çıktığımda, hastaneye gittiğimde, kamu veya özel sektörde yazılanların çoğunu göremiyorum. Yazılanlarla yapılanların örtüşmediği bir durum var” dedi. (ANKA)
