Türkiye’de yurt içindeki tasarruf sahiplerinin Türk Lirası (TL) cinsinden mevduat yapısında son beş yılda gözlemlenen değişimler belirgin bir şekilde ortaya çıkmıştır. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından sağlanan verilere dayanarak, küçük tasarruf sahiplerinin toplam mevduattaki payı önemli ölçüde azalmışken, milyon lira ve üzeri mevduata sahip olanların sayısı ve toplam içindeki etkisi artış göstermiştir.
2020 yılının Ocak ayında, 10 bin TL’ye kadar mevduatı bulunan tasarruf sahiplerinin toplam mevduattaki payı yüzde 2,81 idi; bu oran 2025 Nisan itibarıyla yüzde 0,65’e düşmüştür. Aynı dönemde, 1 milyon TL ve üzeri mevduata sahip kişiler toplamın içerisinde yüzde 78,6’ya ulaşmıştır.
MİLYONER SAYISI ARTIYOR
Son beş yılda, enflasyonun yarattığı etki, TL’nin alım gücündeki kayıplar ve finansal piyasalardaki dalgalanmalar, büyük tutarlara sahip olan bireylerin tasarruflarını hızla artırmasına neden olmuştur. Ancak, küçük tasarruf sahiplerinin sistem içerisindeki görünürlüğü giderek azalmıştır. “Mevduatın demokratikleşmesi” amacı güdülürken, gerçekleşen durum tam tersi bir tablo ortaya koymaktadır.
Mevduat türlerinde görülen pay değişimleri şu şekildedir:
MEVDUAT BÜYÜKLÜKLERİNDEKİ DEĞİŞİMLER
10 bin TL’ye kadar olan mevduatların toplamı, 2020 Ocak ayından 2025 Nisan sonuna kadar yüzde 94 oranında artış göstermiştir. 10 bin-50 bin TL arasındaki mevduatların değişimi yüzde 133, 50 bin ila 250 bin TL aralığındaki mevduatların değişimi ise yüzde 172 olarak kaydedilmiştir. 250 bin ila 1 milyon TL’lik mevduatlarda yüzde 504’lük bir artış gerçekleşirken, 1 milyon TL üzerindeki mevduatlar yüzde 1.111 oranında büyüyerek dikkat çekmiştir.
MUDİ SAYILARINDAKİ DEĞİŞİM
Mevduat sahiplerinin sayısında da benzer bir değişim gözlemlenmiştir. 10 bin TL’ye kadar olan hesaplarda yüzde 62, 10 bin-50 bin TL arasındaki mevduatlarda yüzde 140, 50 bin ila 250 bin TL aralığında yüzde 153, 250 bin ila 1 milyon TL’lik hesaplarda ise yüzde 453’lük artış olmuştur. 1 milyon TL üzerindeki mevduat sahiplerinde ise yüzde 970 oranında bir artış yaşanmıştır.
Mudi paylarındaki değişime bakıldığında, 2020 Ocak ayında 1 milyon TL’nin üzerinde hesabı olan tasarruf sahipleri tüm hesapların yalnızca yüzde 0,18’ini oluştururken, 2025 Nisan itibarıyla bu oran yüzde 1,09’a yükselmiştir.
Ortalama hesap bakiyelerine göz atıldığında önemli bir farklılık dikkat çekmektedir.
10 bin TL’ye kadar olan hesapların ortalama bakiyesi 792 TL olarak belirlenirken, 1 milyon TL üzerindeki hesaplarda ortalama 7 milyon 230 bin 362 TL bulunmaktadır.
