TBMM’ye sunulan teklifle, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı çerçevesinde İcra ve İflas Kanunu’nda önemli değişiklikler yapılması planlanıyor.
Yapılan düzenlemeye göre, istinaf ve temyiz başvurularında, davanın açıldığı ya da şikayet başvurusunun yapıldığı tarih itibarıyla geçerli olan parasal sınırlar dikkate alınacak. İstinaf ve temyize başvurularda esas alınan parasal sınırda yeniden değerleme nedeniyle oluşan artış, bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay’ın kararları üzerine yeniden verilen kararlar için uygulanmayacak; ilk karar tarihindeki parasal limitler esas alınacak.
Anayasa Mahkemesi’nin kararına uygun olarak Noterlik Kanunu’nda gerçekleştirilen değişiklikle, noterlere, görevleriyle bağdaşmayan davranışlar sergilediğinde disiplin cezaları uygulanacak. Cezalar, durumun niteliğine ve eylemin ciddiyetine göre belirlenecek.
Noterlere uygulanacak disiplin cezaları arasında uyarı, kınama, para cezası, geçici işten çıkarma ve meslekten çıkarma gibi yaptırımlar yer alacak. Disiplin cezaları, nitelik ve ağırlık itibarıyla hükümde belirtilen eylemlerle benzerlik gösterdiğinde de uygulanabilecek.
Kanun’daki “Eski cezaların etkisi” başlığı “Bir üst veya alt derece disiplin cezasının uygulanması ve zamanaşımı” olarak revize ediliyor. Daha önce disiplin cezası almış bir noter, bu cezanın kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl içinde yeni bir fiil işlemesi halinde, ilgili disiplin cezasının bir derece ağır olanı uygulanacak.
Disiplin cezası verilmesini gerektiren bir fiil işleyen ve geçmiş hizmetlerinde olumlu bir sicili olan noterlere, meslekten çıkarma cezasını gerektiren durumlar dışında, daha hafif bir disiplin cezası verilebilecek.
Disiplin soruşturmasını gerektiren eylemlerin öğrenilmesinden itibaren 3 yıl geçtikten sonra soruşturma açılamayacak; eylemin işlendiği tarihten itibaren 5 yıl geçici bir süre içinde disiplin cezası verilemeyecek.
Disiplin cezasını gerektiren eylemlerle ilgili ceza soruşturması veya kovuşturma açılması durumunda, ceza kanunlarında belirlenen zamanaşımı süreleri geçerli olacak. Disiplin Kurulu’nun kovuşturma sonucunu beklemesi durumunda, mahkeme kararının kesinleşmesinden 1 yıl sonra ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrayacak.
Düzenlemeyle ilgili olarak, Kanun’un “Yasaklara aykırı harekette bulunmak” hükmü kaldırılıyor, noterliklerin ortak cari hesabına dair gelir paylarının zamanında yatırılmamasını içeren cezalarda da değişiklik yapılacak.
Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda da yenilikler gerçekleştiriliyor. Buna göre, Danıştay ve idare ile vergi mahkemelerinde açılan ve duruşma yapılması gereken davalarda, davanın açıldığı tarihteki parasal sınırlar esas alınacak.
SUÇA TEŞEBBÜS VE KASTEN YARALAMAYA YÖNELİK HAPİS CEZALARI
Türk Ceza Kanunu’ndaki değişiklikle, suça teşebbüs durumunda faile verilecek hapis cezasının alt ve üst sınırları artırılıyor.
Suça teşebbüs durumunda, meydana gelen zarar veya tehlikenin boyutuna bağlı olarak, ağırlaştırılmış müebbet yerine 13 yıldan 20 yıla kadar hapis cezası uygulanacak. Müebbet cezasının hukuki limiti 9 yıldan 15 yıla çıkarılırken, bu süre 10 yıldan 18 yıla kadar belirleniyor.
Kasten yaralama suçlarında hapis cezası süreleri de artırılmakta. Kişinin vücuduna ya da sağlığına zarar veren eylemlerde, hapis cezasının alt sınırı 1 yıldan 1,5 yıla yükseltiliyor.
Kasten yaralama eyleminin mağdur üzerindeki etkileri basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek seviyede hafifse, hükmolunacak hapis cezası 6 aydan 1,5 yıla çıkarılıyor. Canına karşı işlenen suçlarda verilecek cezanın alt sınırı 6 ay olup, 9 aya yükseltiliyor.
Ağır yaralamalar da yeni durumlarla beraber cezalandırılacak. Örneğin, mağdurun sürekli sağlık sorunları yaşaması ya da hamile bir kadın üzerinde gerçekleştirilen yaralamalar sonucunda, ilgili hapis cezasının alt sınırı 5 yıldan 6 yıla, kemik kırılması sonucu ise 8 yıldan 9 yıla çıkartılıyor.
Yaralama sonucu ölüm gerçekleşirse, verilecek hapis cezasının alt ve üst sınırı 10 yıldan 14 yıla kadar belirlenmişken, kemik kırılmasıyla ölüm durumunda bu cezanın alt sınırı 12 yıldan 14 yıla çıkarılıyor.
TEHDİT SUÇUYLA ETKİN MÜCADELE
Teklifte tehdit suçlarıyla daha etkin bir mücadele sağlanması hedefleniyor.
Malvarlığına büyük zarar verme tehdidi halinde, mağdurun şikayetiyle verilecek hapis cezasının alt sınırı 2 ay olacak.
Tehditlerin silahla veya bir grup tarafından işlenmesi halinde hükmolunacak cezanın üst sınırı 5 yıldan 7 yıla yükseltilmektedir. Silah kullanımı ya da patlayıcı madde kullanılması durumunda, cezalar daha da arttırılıyor.
Cezaların verileceği koşullar arasında, ses ve gaz fişeği atabilen silahların “genel güvenliğin tehlikeye sokulması” suçları kapsamına alınması da yer alıyor. Buna göre, bu silahlarla ateş edenlere 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası uygulanacak.
Bireylerin hayatı, sağlığı ya da malvarlığı açısından tehlike oluşturacak suçların toplu alanlarda işlenmesi durumunda cezalar yarısından bir katına kadar artırılacak.
TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKANLARA YÖNELİK HAPİS CEZALARI
Trafik güvenliğini tehlikeye atanlar için cezalar da artırılmaktadır. Kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşım araçlarını tehlikeli bir şekilde kullananlara verilecek hapis cezasının alt sınırı 3 aydan 4 aya yükseliyor.
Alkol veya uyuşturucu etkisi altında ya da başka nedenlerle araç kullanamayacak durumda olanlara 3 aydan 6 aya kadar hapis cezası uygulanacak.
Ayrıca, trafik güvenliği açısından daha etkin bir mücadele sağlanması öncelikli hedefler arasında yer almakta. Bu çerçevede ulaşım araçlarının hukuka aykırı bir şekilde durdurulması ya da hareketinin engellenmesi durumu, cezalandırılacak eylemler arasında yer alacak.
Hukuka aykırı davranışlarla ulaştırma araçlarının hareketini engelleyenlere, ceza olarak 1 yıldan 3 yıla kadar, deniz veya demir yolu araçları için ise 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilecek.
Hava ulaşım araçlarının engellenmesi durumunda, ceza 5 yıldan 10 yıla kadar olacak. Bu suçların işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde ayrıca bu suçlardan da ceza verilecek.
