Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, gerçekleştirdiği Rusya ziyareti sonrasında basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Ziyaret sırasında Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Putin arasındaki yakın ilişkiye dikkat çeken Fidan, önemli başlıklar üzerinde değerlendirmelerde bulundu.
Rusya-Ukrayna savaşına dair kalıcı bir ateşkes umudu güçlenirken, ABD’nin Suriye’de iş birliği vurgusu ön plana çıkıyor. Yeni büyükelçiden Ortadoğu’ya yönelik farklı sinyaller gelirken, Türkiye’de terörle mücadelede kritik bir psikolojik eşik aşıldığı ifade edildi. Bakan Fidan, bu konulara ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.
MÜZAKERELERDE MUHATABIN ZİHNİNİ ANLAMANIN ÖNEMİ
Fidan, diplomatik müzakerelerde muhatabın zihnini anlamanın hayati bir öneme sahip olduğunu belirtti. Tarafların hassasiyetlerinin ve mümkün olmayan noktalarının doğru bir şekilde analiz edilmesinin, çözüm geliştirme süreçlerinde belirleyici olacağını ifade etti. Görüşmelerin Putin’in nihai karar merci olduğu göz önünde bulundurulduğunda, onun konuyla ilgili nüanslarının önemine vurgu yaptı. Ayrıca, müzakerelerin samimi bir ortamda gerçekleştirilmesinin ve tarafların pozisyonlarını açıkça tartışabilmesinin, barış adımları için değerli olduğunu belirtti. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un Türkiye’de yapılabilmesi üzerine olumlu düşüncelerini paylaştığını da hatırlattı.
AKKUYU NÜKLEER SANTRALİ VE ENERJİ İHTİYACI
Akkuyu Nükleer Santrali’nin finansmanı ve yaptırımların ortaya çıkardığı zorluklar, görüşmenin önemli başlıkları arasında yer aldı. Fidan, Türkiye’nin sanayi ihracatçısı bir ülke olarak enerji ihtiyacını vurgulayarak, daha fazla enerji üretiminin maliyetleri aşağı çekeceğini ve rekabet gücünü artıracağını ifade etti. Akkuyu’nun toplamda 4.800 megavatlık güce sahip bir nükleer santral olduğunu ve Rusya için önemli bir proje olduğunu belirtti. Putin’in, Rusya’nın uluslararası alandaki 22 santral projesi arasında Akkuyu’nun öne çıktığını dile getirdiğini aktardı. Ayrıca, finansman ve teknik modaliteler üzerinde çalışmaların sürdüğünü bildirdi.
RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI VE MÜZAKERELERİN GİDİŞATI
Rusya’nın, referandumla ilhak ettiği bölgeleri müzakerelere dahil etme konusundaki isteksizliğine değinen Fidan, Rus tarafının daha sonraki aşamada ateşkes şartlarını hazırladığını ve bunların yakında Ukrayna’ya iletileceğini açıkladı. Müzakerelerdeki bir sonraki görüşme tarihinin ihtiyaç duyulması halinde belirleneceğini ekledi. Türkiye’nin Ukrayna ile görüşmelere devam edeceğini vurguladı.
UZUN DÖNEMLİ ATEŞKES DAHA GERÇEKÇİ
Taraflar arasındaki pozisyonları değerlendiren Fidan, uzun dönemli bir ateşkesin kalıcı bir anlaşmaya kıyasla daha gerçekçi olduğunu dile getirdi. Türkiye’nin bu süreçte bazı formüller sunduğunu ve bunları taraflarla paylaştığını belirtti. Tarafların, adımlarını belirleyen en önemli unsurlardan birinin dayanıklılık kapasiteleri olduğunu ifade etti. Savaş süresince tarafların birbirlerine saldırmaya devam edeceği, ancak güven artırıcı önlemlerin insani faydalar sağlayacağı akıllarda tutulması gereken bir husus. Türkiye’nin mekik diplomasisi ile barış çabalarını sürdürdüğü ve bunun, Türkiye’ye duyulan saygının bir göstergesi olduğu belirtildi.
RUSYA’NIN SURİYE POLİTİKASI
Fidan, Türkiye’nin 2017’den bu yana Rusya ile yürüttüğü Astana sürecine sadık kaldığını ifade etti. Ancak Esad rejiminin ekonomik ve siyasi reform yapmadığını eleştirerek, bu durumun Rusya için de bir yük haline geldiğini vurguladı. Esad’ın hızlı stratejik kararlar almasının, Rusya’nın Esad’ı desteklemek için sürekli kaynak ayırmasına neden olduğunu belirtti.
SURİYE’DEKİ GELİŞMELER
Esad’ın düşmesiyle Suriye’de yeni bir dönemin başladığını kaydeden Fidan, bu sürecin uluslararası diplomasi ve yoğun çaba gerektirdiğini belirtti. Avrupa Birliği, Arap Ligi ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi aktörlerin beklentilerinin bir çerçeveye oturtulması gerektiğini ifade etti. Türkiye’nin Suriye’deki önceliklerinden birinin yeni yönetimin güçlenmesi olduğunu vurguladı. Ekonomik toparlanmanın ve petrol yataklarının önemine dikkat çekti. ABD’nin yaptırımları ve El Hol Kampı üzerindeki gelişmelerin izlendiği, Dışişleri, Milli Savunma ve MİT’in Irak, Suriye ve Ürdün ile koordineli çalışmalara devam ettiğini belirtti.
SURİYE YÖNETİMİ İLE YPG ARASINDAKİ ANLAŞMA
Fidan, Suriye yönetimi ile YPG arasındaki anlaşmanın takip edilmesi ve uygulanması gerektiğini ifade ederek, Türkiye’nin “Terörsüz Türkiye” projesinin bu sürece doğrudan ve dolaylı katkı sağlayacağına değindi.
AVRUPA GÜVENLİK MİMARİSİ VE RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI
Fidan, Avrupa’nın ABD’nin Trump döneminde Ukrayna-Rusya savaşından çekilebileceği endişesi taşıdığını belirtti. Bu bağlamda, Avrupalıların liderlik üstlenmek için adımlar attığını ve savunma sanayisinde kendi kendine yeterlilik için kararlar almakta olduğunu dile getirdi. Almanya’nın anayasa değişikliği ile 150 milyar Euro’luk düşük faizli kredi sağladığını ve AB’nin borçlanma tavanını kaldırdığını aktardı. Türkiye’nin savunma sanayinde teorik olarak diğer aday ülkelerle eşit haklara sahip olduğunu, ancak pratikte bazı güçlüklerle karşı karşıya kaldığını ifade etti. Ayrıca, Türkiye’nin Avrupa’ya yönelik yaptırımlar konusunda “menfaat paylaşımında yanınızda görmek istemiyorsunuz, ama külfet paylaşımında görmek istiyorsunuz” eleştirisinde bulundu.
KKTC VE TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI
Macaristan’da gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı toplantısının sonuç bildirisinde, KKTC’nın haklarının korunmasına yönelik önemli adımlar atıldığı belirtilirken, KKTC’nin Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı. Kıbrıs Türklerinin haklarına güçlü bir vurgu yapıldığı ve gençlik ile spor alanlarında KKTC’nin katılımına yönelik çalışmaların devam ettiği ifade edildi. Avrupa Birliği’nin KKTC’nin devlet statüsünü kabul etme konusundaki isteksizliği, adada var olan realiteleri göz ardı edemeyeceği anlamına geliyor.
ABD’NİN ORTADOĞU POLİTİKALARI
Fidan, ABD’nin Ortadoğu’ya yeni bir bakış açısı kazandırarak, daha az masrafla bölgenin sakinlerine daha fazla sorumluluk yüklemek istediğini belirtti. Türkiye’nin bir NATO üyesi olarak ABD ile sağlam bir diyalog geliştirdiğini ve bu yaklaşımın uygulanabilir politikalara dönüşmesi için çalıştıklarını sözlerine ekledi.
TÜRKİYE-ABD GÖRÜŞMELERİ VE SURİYE
Suriye’ye yönelik yaptırımların kaldırılması hususunda ABD ile mutabakata varıldığını belirten Fidan, İsrail müdahalesi, PKK, DEAŞ çocukları ve kimyasal silahlar gibi altı alanda “anlaşmaya çalışıldığını” ifade etti. DEAŞ meselesinin ve Suriye-İsrail sınırında olası sorunların yaşanmaması konusunun Türkiye için öncelikli olduğunu vurguladı. Trump’ın Türkiye’ye saygı duyduğunu her fırsatta dile getirdiğini aktardı.
ABD İLE KARŞILIKLI ZİYARETLER
Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Washington’u ziyaret etmesi veya Trump’ın Türkiye’ye gelmesi üzerine bir takvim çalışması yürütüldüğünü bildirdi. Lahey’deki NATO Zirvesi’nde liderlerin bir araya gelebileceği ve yapılan telefon görüşmelerinin verimli olduğunu belirtti.
TERÖRSÜZ TÜRKİYE
Fidan, terör örgütünün resmi olarak fesit deklarasyonu yaptığını, fakat pratikte de feshedilmesi gerektiğini ifade etti. Bu sürecin nasıl ilerleyeceğini ve kontrol edileceğini açıklayan Fidan, psikolojik eşiğin aşılmasının ve kararın alınmasının önemine dikkat çekti. Konular üzerinde çalışmaların devam ettiğini ve olgunlaşan durumların kamuoyuna açıklandığında bilgilendirme yapılacağını belirtti.
