Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya’daki resmi ziyaretinin ardından Kanal 7 Ankara Temsilcisi ve Haber7.com Yazarı Mehmet Acet’in de aralarında bulunduğu basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Putin arasındaki güçlü ilişkiye dikkat çekerken, ziyaret sırasında ele alınan bir dizi kritik konu hakkında önemli açıklamalar yaptı.
Rusya-Ukrayna savaşı bağlamında kalıcı bir ateşkes umudunun arttığı ifade edilirken, ABD ile Suriye üzerindeki yaklaşımın daha çok “çalışma” vurgusu taşıdığı öne çıktı. Yeni büyükelçinin Ortadoğu ile ilgili farklı sinyaller verdiği belirtilirken, Türkiye’nin terörle mücadelede önemli bir psikolojik eşiği aştığı aktarıldı. Fidan, bu süreçte dikkat çeken konuları masaya yatırdı.
MÜZAKERELERDE MUHATABIN ZİHNİNİ ANLAMANIN ÖNEMİ
Bakan Fidan, diplomatik müzakerelerde muhatapların düşünce yapılarını anlamanın vazgeçilmez olduğunu vurguladı. Tarafların hassasiyetlerini, kabul edilemez noktalarını ve orta yolları doğru analiz etmenin çözüm önerileri geliştirmede belirleyici bir rol üstlendiğini ifade etti. Nihai kararların Putin’de olduğunu hatırlatan Fidan, onun konuyla ilgili nüanslarını anlamanın önemine değindi. Görüşmelerin dostane bir atmosferde gerçekleşmesi ve tarafların pozisyonlarını açık bir şekilde tartışabilmesi için büyük bir fırsat sunduğunu belirtti. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un, müzakerelerin Türkiye’de sürdürülmesine yönelik olumlu görüşlerini de paylaştı.
AKKUYU NÜKLEER SANTRALİ VE ENERJİ İHTİYACI
Akkuyu Nükleer Santrali’nin projeleri, yaptırımlardan kaynaklanan zorluklar ve çözüm yolları görüşmelerin önemli gündem maddeleri arasında yer aldı. Fidan, Türkiye’nin sanayi üreticisi olarak enerji bağımlılığının altını çizerken, daha fazla enerji üretiminin maliyetleri düşürüp rekabet avantajı sağlayacağına dikkat çekti. Akkuyu’nun 4.800 megavat kapasitesinin Rusya için de stratejik bir değer taşıdığı belirtildi. Putin’in, Rusya’nın yurt dışında yürüttüğü 22 santral projesi arasında Akkuyu’nun da öncelikli olduğunu ifade etti. Finansman ve teknik konularda çalışmaların sürdüğü kaydedildi.
RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI VE MÜZAKERELERİN GİDİŞATI
Rusya’nın, referandumla ilhak ettiği bölgeleri müzakere masasına getirmekten kaçındığı ifade edildi. Fidan, Rus tarafının bir sonraki aşamada ateşkes şartlarını hazırlamaya yönelik adımlar attığını ve bu şartların yakında Ukrayna’ya sunulacağını belirtti. Müzakerelerdeki bir sonraki görüşme tarihinin ihtiyaçlara göre belirleneceği bilgisi verildi. Türkiye’nin Ukrayna ile görüşmeleri sürdürmeye devam edeceği vurgulandı.
UZUN DÖNEMLİ ATEŞKES DAHA GERÇEKÇİ
Tarafların konumları karşılaştırıldığında, uzun dönemli bir ateşkesin kalıcı bir anlaşmaya kıyasla daha gerçekçi olduğunu aktaran Fidan, Türkiye’nin bu süreçte sunduğu formüllerin taraflarla paylaşıldığını söyledi. Tarafların atacağı adımları belirleyen en önemli faktörlerden birinin dayanıklılık kapasitesi olduğuna dikkati çekti. Konfliktin sürmesi halinde tarafların birbirlerini hedef almaya devam edeceği, bununla birlikte güven artırıcı önlemlerin insani faydalar sağladığı ifade edildi. Türkiye’nin barış çabalarının mekik diplomasisi ile devam ettiği ve bunun Türkiye’ye duyulan saygıyı artırdığı ifade edildi.
RUSYA’NIN SURİYE POLİTİKASI
Fidan, Türkiye’nin 2017’den beri Rusya ile Astana sürecinde uyumlu hareket ettiğini, ancak Esad rejiminin ekonomik ve siyasi reformlar gerçekleştirmediğini değerlendirdi. Esad’ın halkıyla bir araya gelmediğini ve çözüm önerileri üretmediğini belirten Fidan, bunun Rusya için bile olumsuz bir durum oluşturduğunu söyledi. Rusya’nın Esad’a sürekli destek sağlamak zorunda kalması ve Esad’ın çöküş sürecinde stratejik kararlar alması dikkat çekti.
SURİYE’DEKİ GELİŞMELER
Esad’ın devrilmesinin Suriye’de yeni bir dönemi beraberinde getirdiğini aktaran Fidan, sürecin uluslararası diplomasi ve yoğun işbirliği gerektirdiğini ifade etti. Avrupa Birliği, Arap Ligi ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi aktörlerin farklı beklentilerini sağlam bir zemin üzerinde kaynaştırmak gerektiği vurgulandı. Türkiye’nin Suriye’deki öncelikleri arasında yeni yönetimin güçlü bir şekilde oluşumunun yer aldığını belirten Fidan, terörle mücadelenin önemini de yineledi. Ekonomik toparlanma ve enerji kaynaklarının değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Amerikalı yaptırımlara dair gelişmelerin de gündemde olduğu, El Hol Kampı ve hapishanelerle ilgili çalışmaların sürdüğü kaydedildi. Dışişleri, Milli Savunma ve MİT’in Irak, Suriye ve Ürdün ile koordineli çalışmalar yürüttüğü belirtildi.
SURİYE YÖNETİMİ İLE YPG ARASINDAKİ ANLAŞMA
Suriye yönetimi ve YPG arasında varılan anlaşmanın izlenmesi ve hayata geçirilmesi gerektiğini dile getiren Fidan, Türkiye’nin “Terörsüz Türkiye” projesinin bu süreçte doğrudan ve dolaylı katkı sağlayacağını ifade etti.
AVRUPA GÜVENLİK MİMARİSİ VE RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI
Fidan, Avrupa’nın ABD’nin Trump döneminde Ukrayna-Rusya çatışmasından çekilebileceği endişesi taşıdığını kaydetti. Avrupalı ülkelerin liderlik üstlenmek için adımlar attığı ve savunma sanayinde bağımsızlık için kararlar aldığı belirtildi. Almanya’nın anayasa değişikliği ile sağladığı 150 milyar Euro’luk düşük faizli kredi ve AB’nin borçlanma tavanını kaldırması çarpıcı örnekler arasında yer aldı. Türkiye’nin savunma sanayi alanında diğer aday ülkelerle eşit haklara sahip olduğunu, ancak uygulamada zorluklar yaşadığını ifade etti. Türkiye’nin, Avrupa’ya yaptırım konularında “menfaat paylaşımında yanınızdayız, ancak külfet konusunda hep uzaktasınız” eleştirisini yönelttiğini dile getirdi.
KKTC VE TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI
Macaristan’da gerçekleşen Türk Devletleri Teşkilatı toplantısının sonuç bildirgesinde, KKTC’nin haklarının korunmasına dair önemli adımlar atıldığı belirtildi. KKTC’nin Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olduğu vurgusunu yapan Fidan, Kıbrıs Türklerinin haklarına güçlü vurgular yapıldığını ve gençlik ile spor alanlarında KKTC’nin katılımına yönelik adımların atıldığını söyledi. Avrupa Birliği’nin KKTC’nin devlet statüsünü kabul etmemesine rağmen adadaki gerçekleri kabul etmek zorunda olduğunu kaydetti.
ABD’NİN ORTADOĞU POLİTİKALARI
Fidan, ABD’nin Ortadoğu’ya yeni bir yaklaşım geliştirdiğini ve daha az harcamayla bölge halklarına daha fazla sorumluluk yüklemeyi hedeflediğini ifade etti. Türkiye’nin bir NATO üyesi olarak ABD ile sağlıklı bir diyalog kurduğunu belirten Fidan, bu yaklaşımın pratiğe dökülmesi için çalışıldığını vurguladı.
TÜRKİYE-ABD GÖRÜŞMELERİ VE SURİYE
Suriye’ye uygulanan yaptırımların kaldırılması konusunda ABD ile görüş birliğine varıldığını açıklayan Fidan, İsrail’in müdahalesi, PKK, DEAŞ çocukları ve kimyasal silahlarla ilgili 6-7 alanda anlaşma sağlanmak üzere görüşmelere devam edildiğini dile getirdi. DEAŞ meselesinin yanı sıra Suriye-İsrail sınırındaki istikrarsızlıkların önlenmesinin Türkiye için öncelikli konular arasında yer aldığını vurguladı. Trump’ın, Türkiye’ye duyduğu saygıyı ifade ettiğini hatırlattı.
ABD İLE KARŞILIKLI ZİYARETLER
Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Washington’u veya Trump’ın Türkiye’yi ziyaret etmesi amacıyla bir takvim üzerinde çalıştıklarını aktardı. Laheydeki NATO Zirvesi’nde liderlerin bir araya gelebileceği ve sık telefon görüşmelerinin olumlu sonuçlar doğurduğu belirtildi.
TERÖRSÜZ TÜRKİYE
Fidan, terör örgütünün kâğıt üzerinde fesih belgesi yayınladığını, ancak bunun pratikte de uygulanması gerektiğini ifade etti. Sürecin nasıl yürüyeceği ve kontrol altına alınacağı konusundaki detaylar üzerine çalışmaların sürdüğünü belirtti. Psikolojik eşiklerin aşılmasının ve kararların alınmasının önemine dikkat çekerek, konular olgunlaşıp kamuoyuna açıklanabilir hale geldiğinde bilgilendirme yapılacağını ifade etti.
